Yani: Zaruret sebebiyle caiz olan şey, yalnızca zarureti giderecek kadar işlenebilir. Meselâ: ● Canının telef olmasını önleyecek ekmek varken, et veya tatlı gibi pahalı bir gıdayı sahibinden izinsiz almak, gasp hükmünde sayılmıştır. ● Gerek sünnet, gerekse tıbbi bir tedavi ihtiyacı bir zarurettir ve sünnetçi veya doktor konumunda olan kişinin kullanacağı ruhsat, işini gereği gibi yapabileceği bir alanla sınırlıdır. Misal: Açlıktan helak olma tehlikesinde olan kişi için, başkasının malından açlığını def edecek miktarı alması caiz olur, fazlasını alamaz. Aynı şekilde bir kimsenin binasına açtığı pencere, komşusunun hanımını (mahrem bölgeyi) görecek bir halde ise buna cevaz verilmez.[1]
Din İşleri Yüksek Kurulu'na sorulan bir soruya karşılık olarak verilen cevabı sizlerle paylaşmak isteriz. "Bir hastalığın tedavisi için helal olan başka maddelerden elde edilmiş bir ilaç henüz üretilmemiş ya da üretilen bu ilaca ulaşma imkânı yok ise haram olan bir maddenin veya bundan üretilen bir ilacın, meslekî ehliyet ve dürüstlüğüne güvenilen uzman bir doktor tarafından tavsiye edilmesi hâlinde, kullanılmasında dinen bir sakınca yoktur. Çünkü “Zaruretler yasakları mubah kılar.” (Mecelle, md. 21) Zaruret ortadan kalkar ve başka helal maddelerden yapılan ilaçlar bulunursa, o zaman helal olanları kullanmak gerekir. Çünkü “Zaruretler kendi miktarlarınca takdir olunur.” (Mecelle, md. 22] " [2]
Zaruret halinde yasak fiillerin işlenmesi ancak zaruret miktarınca câiz olur. Dolayısıyla meselâ açlıktan ölmek üzere olan bir kimse başkasının malını ancak ölmeyecek kadar yiyebilir; susuzluktan ölmek üzere olan bir kimse de bulduğu bir şaraptan ancak ölmeyecek kadar içebilir, "Nasıl olsa içtik, olmuşken doya doya içelim veya yiyelim" diyemez. Bu madde önceki maddeyi takyid ve tahsis etmekte, yani bu maddenin sınırlarını ve istisnâlarını göstermektedir.
Meselâ, yan yana bulunan iki ev arasına, evin içindekileri görmeye engel olacak bir duvar yaptırılır. Ancak bu sebeple artık komşu evlerin pencereleri kapattırılamaz.
Zâlimlerle, fâsıklarla, bid'ât ehliyle, konuşmak, evlerine toplantılarına gitmek, selâm vermek , arkadaşlık yapmak; ancak zaruret ve ihtiyaç olduğu zaman, zaruret miktarı kadar câizdir.
Doktora giden, vücudunun başkasına göstermesi haram olan yerini açmak zorunda kalırsa, zaruret sebebiyle câizdir. Ancak hastalık veya ağrı olan yeri açabilir; vücudunun geri kalan yerlerini açamaz. [3]
[1]https://sehitkadersivriortaokulu.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/34/22/736214/dosyalar/2019_09/18160535_25125215_MECELLE_ilk_100_MADDE_VE_TAM_METiN.pdf
[3] Şimşirgil, A.& Ekinci, E. B. (2018); Ahmet Cevdet Paşa ve Mecelle’den Düsturlar, 8. Baskı, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul, s,166.
