Hitler’in propaganda bakanı Joseph Goebbels’e atfedilen meşhur bir söz vardır: “Bir yalanı yeterince büyük söyler ve sürekli tekrarlarsanız, insanlar sonunda ona inanır.”
Bu anlayışın temelinde, aynı söylemin sürekli tekrarlanarak toplumun algısını etkilemesi vardır.
Bugün Türkiye’de yıllardır tekrarlanan enflasyon vaatlerine baktığımda ister istemez bu propaganda anlayışını hatırlıyorum.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yıllardır yaptığı açıklamaları yan yana koyduğumuzda karşımıza son derece düşündürücü bir tablo çıkıyor.
Çeyrek asırdır ülkemizi algılarla, bitmek bilmeyen “cek, cak” vaatleriyle yöneten iktidarın, yalnızca son sekiz yılda verdiği sözlere bir bakalım. Üstelik sadece tek bir konu üzerinden: Enflasyon!
Bir de çeyrek asır boyunca ekonomi, adalet, eğitim, sağlık ve diğer bütün alanlarda verilen “cek, cak” sözlerini ele almaya kalksak, herhâlde ciltler dolusu kitap yazmak gerekir.
Biz şimdilik kısa tutalım, milletimizin hafızasını biraz tazeleyelim.
24 Mayıs 2018’de Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Enflasyon sorununu ülkemizin gündeminden çıkartmakta kararlıyız” dedi.
9 Aralık 2019’da, “2020’de tek haneli enflasyon rakamına ulaşacağız” sözünü verdi.
2020 yılında, “Önceliğimiz şüphesiz ki enflasyonu süratle tek haneli rakamlara çekmektir” açıklamasını yaptı.
2021 yılında, “Enflasyonu tek haneli rakamlara düşürmekte kararlıyız” dedi.
5 Eylül 2022’de, “Yılbaşından sonra ülkemizdeki enflasyonun hızlı bir şekilde inişine şahitlik edeceğiz” açıklamasında bulundu.
8 Aralık 2022’de ise daha da ileri giderek, “Önümüzdeki yılbaşından itibaren enflasyonun boynunu kırmış olacağız” dedi.
15 Haziran 2024’te yine aynı sözleri duyduk: “Enflasyon sorununu geçmişte olduğu gibi tek haneli rakamlara mutlaka indireceğiz.”
Şimdi insan sormadan edemiyor: Sayın Cumhurbaşkanımız, enflasyonun boynunu kaç defa kıracaksınız?
Yoksa her yıl kırdığınızı söylediğiniz enflasyon, ertesi yıl yeniden mi diriliyor?
İşin ironik tarafı, enflasyonun boynunu kıracağını söyleyen iktidarın döneminde vatandaşın beli büküldü.
Gelelim resmî rakamlara. TÜİK verilerine göre 2018 yılında yüzde 20,30 olan yıl sonu enflasyonu, 2019’da yüzde 11,84, 2020’de yüzde 14,60, 2021’de yüzde 36,08, 2022’de yüzde 64,27 ve 2023’te yüzde 64,77 oldu.
2024 yılında yüzde 44,38’e, 2025 yılında ise yüzde 30,89’a geriledi.
2026 yılının eylül ayında dahi yıllık enflasyon yüzde 29,73 seviyesindeydi.
Demek ki yıllardır verilen tek haneli enflasyon sözleri henüz gerçekleşmemiş.
Goebbels’in propaganda anlayışını hatırlatan asıl mesele de burada başlıyor.
Bir sözün sürekli tekrarlanması, o sözün gerçekleştiği anlamına gelmez. Vatandaşın hafızası zayıf olabilir diye düşünülüyorsa yanılıyorlar.
Çünkü vatandaşın cebindeki para, marketteki fiyatlar ve mutfaktaki yangın her gün kendisine gerçeği hatırlatıyor.
Yıllardır yaşanan yüksek enflasyonun vatandaşın alım gücü üzerindeki etkisi ise bir açıklamayla ortadan kalkmıyor.
Sayın Cumhurbaşkanımız, 2018’den beri aynı hedefi açıklıyorsunuz.
Fakat sizin tek haneli enflasyon vaadiniz hâlâ gerçekleşmeyi bekliyor.
Bir defa söz verirsiniz, gerçekleşmez. İkinci defa söz verirsiniz, yine gerçekleşmez.
Üçüncü, dördüncü, beşinci defa aynı sözü verdiğinizde artık mesele yalnızca ekonomi olmaktan çıkar; siyasi güvenilirlik ve hesap verme sorumluluğu meselesine dönüşür.
Benim merak ettiğim şudur: Cumhurbaşkanımız bu açıklamaları yaparken önceki yıllarda verdiği sözleri hatırlamıyor mu?
Yoksa milletin hatırlamayacağını mı düşünüyor?
Yıllardır enflasyonla mücadele edildiği anlatılıyor.
Sayın Cumhurbaşkanımız, enflasyonun boynunu kıracağınızı defalarca söylediniz.
Fakat geçen yıllarda kırılan enflasyonun boynu değil, vatandaşın alım gücü oldu.
Ve unutmayın, bir sözü yüz defa tekrarlamak o sözü gerçek yapmaz.
Gerçekler, propaganda ile değil, rakamlarla ve milletin yaşadıklarıyla ortaya çıkar.