Müslüman ülkelerin mevcut krizleri ittifak ve uzlaşma ile çözebileceği konusunda önemli mesajlar verilen Tahran görüşmelerinde bölgeye yönelik dış müdahale tehditlerine karşı bir duruş için ilk adım atıldı.
Mekke İttifakı’nın üç kurucu bileşeni olan Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın üst düzey isimlerinden oluşan heyet, İran’a çok önemli bir ziyarette bulundu. Tahran yönetimin üst düzey isimleriyle yapılan görüşmede Filistin, Lübnan, Hürmüz Boğazı ve Yemen'de yaşanan güvenlik sorunlarının aşılması üzerinde durularak bölgesel sahiplenme, kolektif dayanıklılık, ortak caydırıcılık ve güven inşa edilmesinin önemi vurgulandı.
BÖLGENİN BÜTÜN ÖNEMLİ İSİMLERİ ORADAYDI
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'le birlikte İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile görüştü. Güvenlik kaynaklarından edinilen bilgiye göre Kalın, geçtiğimiz gün Tahran'da Suudi Arabistanlı ve Pakistanlı yetkililerle birlikte İran devletinin karar mekanizmalarını yöneten üst düzey isimlerinden olan Pezeşkiyan, Erakçi Rızai ile bir araya geldi. Görüşmede Filistin, Lübnan, Hürmüz Boğazı ve Yemen'de yaşanan güvenlik sorunlarının aşılması üzerinde durularak bölgesel sahiplenme, kolektif dayanıklılık, ortak caydırıcılık ve güven inşa edilmesinin önemi vurgulandı. Ayrıca yapılan görüşmelerde, ABD ile İran arasındaki müzakereler de gündeme geldi. Söz konusu görüşmelerde, Mekke Savunma İttifakı çerçevesinde bölgesel işbirliği, dayanışma ve ortak güvenliğin güçlendirilmesinin önemine de dikkat çekildi.
“HER TÜRLÜ DIŞ MÜDAHALE ÖNLENMELİ”
Olumlu bir atmosferde gerçekleşen görüşmeye ilişkin olarak İran’dan ılımlı açıklamalar yapıldı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, başkent Tahran’da, Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve İran heyetleri arasında bölgesel güvenlik, İsrail’in bölgedeki faaliyetleri ile Filistin ve Lübnan’daki gelişmelerin ele alındığı dörtlü toplantıya ilişkin, “Batı Asya’daki güvenliğin bölge içine dayanması sonucuna vardık. Her türlü dış müdahale önlenmeli.” dedi.
“ABD’NİN TEHDİTLERİNİN ETKİSİZ OLDUĞUNU GÖSTERDİ”
Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’na göre, Rızai, Tahran’daki dörtlü toplantıya ilişkin açıklamada bulundu. Bölge ülkelerinin daha önce işbirliğine başlamaları gerektiğini ve Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan Tahran’a gerçekleştirilen ziyaretin ABD’nin tehditlerinin dünya genelinde etkisinin olmadığını gösterdiğini belirten Rızai, “Batı Asya’daki güvenliğin bölge içine dayanması sonucuna vardık. Her türlü dış müdahale önlenmeli.” ifadelerini kullandı.
“YENİ VE OLUMLU BİR ATMOSFER OLUŞTU”
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'daki üst düzey yetkililerle yapılan görüşmelerde yeni ve olumlu bir atmosfer oluştuğunu dile getiren Rızai, İran ile birlikte söz konusu ülkelerin bölgedeki krizlerden çıkış yolunun dört ülkenin işbirliği ile mümkün olacağına inandığını söyledi. Rızai, İsrail’in Lübnan ve Suriye'nin güneyi ile Gazze ve Batı Şeria’daki saldırılarına son vermesi gerektiğini ifade etti.
HAMANEY’İN OFİSİNDEN BİLDİRİ YAYINLANDI
Dün İran'da gerçekleştirilen dörtlü toplantı sonrası İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rezayi, İran’ın en üst yöneticisi konumundaki dini lider Ayetullah Mücteba Hamaney ile görüştü. Görüşme ile ilgili Ayetullah Hamaney'nin ofisinden yapılan açıklamada şunlar denildi: "Tümgeneral Dr. Muhsin Rezayi, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri sıfatıyla Ayetullah Seyyid Mücteba Hamanei ile görüştü. İslam Devrimi Rehberi bu görüşmede her adımın başlangıç noktasından bitiş noktasına kadar eksiksiz bir resme dayalı stratejik bir yol haritasından yararlanılmasının, sağlam ve kararlı kararlar almanın bir zorunluluğu olduğunu belirtmiştir. Görüşmede, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri, ülkenin çeşitli alanlardaki durumuna ve yürütülen çabalara ilişkin bir rapor sundu. Dr. Muhsin Rezayi sunduğu raporda, İran İslam Cumhuriyeti'nin stratejik politikasının takibi kapsamında bölgesel bir nizam ve düzenlemelerin oluşturulmasının, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteryası tarafından yürütülen faaliyetler arasında yer aldığını ifade etti."
SUUD YÖNETİMİNDEN OLUMLU AÇIKLAMA
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı da Tahran’daki görüşmelere ilişkin resmi bir açıklama yayınlayarak görüşmelerin olumlu bir seyirde geçtiğini duyurdu. Suudi Bakanlığın açıklamasında özetle “Tahran'daki Mekke İttifakı toplantısı ile Tahran yönetimiyle diyalog kanalları kurulması ve anlaşma yolunun açılması hedefleniyor.” denildi. Bakanlık ayrıca, Katar Devleti ve Pakistan İslam Cumhuriyeti tarafından ABD-İran arasında yürütülen arabuluculuk girişimlerine destek verildiği de vurguladı.
