Bumerangın tanımı şöyle: “Akasya, okaliptüs gibi sert ağaçların geniş çatallı dallarından yontulup kılıç keskinliği verilmiş kıvrık bir sopa biçiminde, atıldığı yere geri dönebilen, eski Mısırlıların, Hindistan’da kimi yerlerdeki halkın ve genellikle Avustralya yerlilerinin kullandığı bir av aracı, bir tür silah…”

Buradaki sihirli yan şu; “atıldığı yere geri dönebilen…”

Öyle bir silah ki, atıyorsunuz, dönüp sizi vurabiliyor!

Tehlikeleri, yüksek riskleri bünyesinde fazlasıyla barındıran bir durum, anlayacağınız!

Bunları neden anlattım? Şunun için;

Kimsenin beklemediği, hatta ihtimal bile vermediği, yüzde sıfır şans tanıdığı bir gelişme yaşandı, son günlerde…

WAGNER olarak bildiğimiz, duyduğumuz Rus paralı askerleri birkaç gün önce, Rusya Devlet Başkanı Putin’e karşı ayaklandı.

Nedeni şu; Wagner'in kurucusu Yevgeny Prigojin, Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu ve Rusya Genelkurmay Başkanı Valery Gerasimov'un, Wagner askerlerini yok etmek için operasyonlar düzenlediğini iddia etti!

Prigojin dedi ki: “Rus Silahlı Kuvvetleri, Wagner PMC kamplarına füze saldırısı düzenledi. Çok sayıda yoldaşımız öldü, bu savaşa nasıl cevap vereceğimize biz karar vereceğiz!”

Prigojin, hemen sonrasında da emrindeki binlerce silahlı-paralı askeriyle Moskova’ya doğru yürüyüşe geçti.

Rus ordusuyla savaşmaya hazır 25.000 savaşçısı olduğunu vurgulayarak ve, “Bu 25 bin adamla Moskova'ya birlikte yürüyeceğiz!" diyerek…

Wagner’in patronunun bu söylemi Moskova’ya yönelik darbe iddialarını alevlendirdi ve bu şekliyle dünyanın gündemine oturdu.

Putin, beklendiği gibi tüm bu olanlara çok sert tepki gösterdi ve buna sebep planların mutlaka cezalandırılacağını ifade etti. İsim vermeden Wagner'i vatana ihanetle suçladı.

***

Ve final…

Wagner lideri Yevgeni Prigojin, Rusya'nın başkenti Moskova'ya ilerleyen Wagner konvoylarının geri dönerek üslerine gideceklerini söyledi.

Prigojin, “kan dökülmesini önlemek için” bu yönde bir karar aldığını belirtti.

Rusya’nın çıkarlarını, menfaatlerini sağlamak için kurulan, en azından dünya kamuoyuna bu şekilde lanse edilen Wagner Grubu, adeta bumerang gibi gün geldi, Moskova’yı, Kremlin’i ve de elbette Putin’i hedef aldı!

Burada sorulması gereken soru elbette şudur; bir ülkenin iki ayrı ordusu olmalı mı, olmamalı mı?

Biri resmi-legal, diğeri gayri resmi silahlı kuvvetler… Paramiliter bir ordu olursa işte bu türden girişimlerin yaşanması da bir bakıma kaçınılmaz oluyor. Oluşturduğunuz gayri resmi ordu, gün geliyor silahları size doğrultabiliyor…  

Hep casus filmlerinde gördüğümüz, “Sen bizim için çalışıyorsun ama ta ki yakalanıncaya kadar. Düşman tarafından yakalandığın an seni tanımıyoruz!..” repliğini hatırlatırcasına…

WAGNER DE NE OLAKİ!

Peki, bu şok gelişmeye sebep olan ve yaklaşık 10 yıldır çok konuşulan, dünya kamuoyunu meşgul eden WAGNER nedir?

* PMC Wagner olarak da biliniyor…

* Wagner Grubu, bir Rus paramiliter grubu… Paramiliterin anlamı şu: “İşlev ve örgütlenme olarak askerî ancak düzensiz gönüllülerden oluşan, devletçe desteklenen bir tür yapı!”

* Yani, çeşitli şekillerde özel bir askerî şirket… Ya da paralı asker ağı… 

* Wagner’i, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in fiilî bir özel ordusu olarak tanımlayanlar da var!

* Grup, Rusya'da yasaların ötesinde faaliyet gösteriyor.

* Putin’in uzun süredir tanıdığı Yevgeny Prigojin’in sıradan bir iş insanı olmadığını gösteren işaretler gelmeye başlamıştı. Ukrayna’nın doğusundaki Donbas’ta ortaya çıkan gizemli savaşçıların -ki bunların kollarında askeri amblem yoktu- Prigojin’le bağlantılı olduğu konuşuluyordu. Bu özel askeri şirketin Wagner olduğu ortaya çıkacaktı. Wagner, ilk böyle ortaya çıktı.

* İsimlerini ilginçtir ama Adolf Hitler’in en sevdiği klasik müzik bestecisi Richard Wagner’den almışlardı.

* Wagner, 2014'ten 2015'e kadar kendi kendini bağımsız ilan eden Donetsk ve Luhansk Halk Cumhuriyetlerinin ayrılıkçı güçlerine yardım etti…

* Ukrayna/Donbas'taki savaş sırasında dünya çapında üne kavuştu.

* Putin’in Ukrayna’ya müdahalesini topyekûn bir işgale dönüştürdüğü Şubat 2022’den sonra binlerce Wagner savaşçısı da bu harekâta destek vermeye başladı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinde önemli bir rol oynadı.

* Bu düzensiz askerler, Kremlin’in askeri nüfuzunu genişletmek istediği bölgelere konuşlandılar.

* Wagner; Suriye, Libya, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Mali'deki savaşlarda, genellikle Rus hükûmetiyle ittifak hâlinde oldu.

* Wagner’in, 2016 başlarında 1.000, Aralık 2017 tarihi itibarıyla 6.000'den fazla çalışanı bulunduğu dile getiriliyordu. Buna karşın, Wagner’in kurucusu ve an itibarıyla başında bulunan Yevgeny Prigojin’in, “Rus ordusuyla savaşmaya hazır 25.000 savaşçısı olduğunu vurgulaması” dikkat çekicidir.

VE… BİRKAÇ SORU!

1) Wagner’in başında bulunan, Putin’in eski aşçısı ve kendisine yakın çalışan Yevgeny Prigojin’in durumu bu aşamadan sonra ne olacak? Prigojin, görevine devam edecek mi?

2) Putin, bu kaostan güçlenerek mi çıktı, zayıflayarak mı?

3) Paralı askerlerden oluşan Wagner’in durumu gelecekte nasıl olacak? Güçlendirilecek mi, dağıtılacak mı?

4) Son kaosta Batı ve ABD’nin rolü ne?

5) Putin’in demir yumruğu bu olaydan sonra Kremlin koridorlarında nasıl yankılanacak? Yönetimde değişiklikler yaşanacak mı?

GÖZLERDEN KAÇMASIN DİYE: SUDAN BENZERLİĞİ!

Farkında mısınız?

Sudan’da 15 Nisan 2023 tarihinde başlayan iç savaş, geride büyük bir maddi ve manevi yıkımla yaklaşık 2 milyon Sudanlı sivili evsiz bıraktı.

Yarım milyonu aşkın kişi de ülke dışında daha güvenli yerlere sığınmak zorunda kaldı.

Peki, neden? Şunun için;

* Sudan’da ordu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında 15 Nisan’da başlayan iç savaş…

* Sudan Devlet Başkanı General Abdel Fattah al-Burhan komutasındaki ordu ile General Mohamed Hamdan Dagalo’nun başındaki, “Hızlı Destek Kuvvetleri” olarak bilinen yapının çatışması…

* Rusya’da yaşanan kaosun benzeri kısa süre önce Sudan’da yaşandı. Üstelik, Sudan’da sadece kaos olarak kalmadı.

* İç ve etnik savaşa dönüşen çatışmalar yaklaşık 10 haftadır sürüyor.

* Buradaki soru da esasen aynı sorudur; bir ülkenin iki ayrı ordusu olmalı mı, olmamalı mı? Biri resmi-legal, diğeri paramiliter bir ordu…

==========

NOT: Yarın arife. Çarşamba günü nasipse Kurban Bayramı. Tüm okurlarımın Kurban Bayramı’nı tebrik ediyorum. (A.Ö.)