Bir önceki yazıda Yüce Allah’ın zati sıfatları anlatıldı. Bu derste ise subuti (Kemal) sıfatları anlatılacak. İlim ehli Yüce Allah’ın Kemal sıfatlarını sekiz başlık halinde irdelemiştir.
Subuti (Kemal) Sıfatlar
Hayat: Diri. ‘Allah, kendisinden başka hiçbir ilâh olmayandır. Diridir, kayyumdur. O’nu ne bir uyuklama tutabilir, ne de bir uyku.’ (Bakara/255) Yüce Allah, yarattıkları üzerinde hâkimdir ve her an sonsuz kudretiyle onlara hükmeder. Buna karşın kendinde hiçbir yorgunluk olmaz. Hiçbir zaman dinlenme ihtiyacı duymaz. Tabiri caizse performansından hiçbir şey kaybetmez. Dinlenme, uyuma, yeme içime gibi ihtiyaçları duymak bir kısım yaratılmışlara mahsustur ve bunlar birer noksanlıktır. Oysa Allah, bütün noksanlıklardan münezzehtir. ‘Sen, o ölümsüz ve daima diri olana (Allah’a) tevekkül et. Onu her türlü övgüyle yücelterek tespih et. Kullarının günahlarından hakkıyla haberdar olarak O yeter!’ buyuruluyor. (Furkan/58)
İlim: Her şeyi bilen. ‘…O, her şeyi hâkkıyla bilendir.’(Bakara/29) ‘Onlar bilmezler mi ki, Allah gizlediklerini de, açıkladıklarını da bilir.’(Bakara/77) Onun bilmesi sonsuzdur. O, bildiklerini sonradan öğrenmemiştir. Allah, bildiklerini unutmaz. Unutup hatırlaması da söz konusu olmaz. O, yarattıklarının her halini bilir. İnsanın her bildiğini de bilir, her düşündüğünü de. Ne yapacağını da bilir, niyetini de. Bilmediklerini de bilir.
İrade: Dileyen. ‘Bir şeyi dilediği zaman, O’nun emri o şeye ancak “Ol!” demektir. O da hemen oluverir.’(Yasin/82) Yüce Allah, dilediği her şeyi yapar. O, dilediğini yapmak için düşünmez. Düşünmek, insanların bir özelliğidir ve bir noksanlıktır. Yüce Allah, ne dilerse onu yapar. Dilediğini yaratır, dilediğini sonlandırır. Dilerse öldürür, dilerse diriltir. Zengini fakir, fakiri zengin eder. Âlimden zalim, zalimden âlim türetir. Açları doyurur, tokları aç bırakır. Savaşı da o diler, barışı da.
Kudret: Güçlü. Kuvvetli. ‘…O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.’(Rum/27) Allah, her şeye gücü yetendir. O, ilahi kudretiyle yoktan var ettiği şu akıl sır ermeyen devasa büyüklükteki galaksiler sistemini dengede tutuyor ve dilediği zaman da bu muazzam sistemi bir anda yok etmeye kadirdir. O, aynı zamanda canlıların beden mekanizmalarının da akıl almaz bir mükemmeliyette çalışmasını diliyor. Bu sistemin bir anda durmasının da yine kendi ilahi kudretinin elinde olduğunu bildiriyor. Allah, bütün bu Kâinat’a hükmetmeyi de aralıksız sürdürüyor.
Semi: Her şeyi işiten. ‘Allah hâkkıyla işiticidir.’(Nisa/134) Kâinatı ve içindekileri yaratan Yüce Allah, ‘sesi’ de yaratmıştır. Canlı-cansız ne varsa her birinin çıkardığı ses O’nun dilemesiyledir. O, dilemeseydi dünya dilsiz olurdu. Ancak O, işitme sıfatına haizdi, dolayısıyla sesi yarattı. Allah, bilâ istisna her sesi her an işitendir. O, her bir sesi kesintisiz, noksansız ve gayet net işitendir.
Basar: Her şeyi gören. ‘Şüphesiz O, her şeyi hâkkıyla görendir.’(Mülk/19) Yüce Allah, yarattığı her şeyi bila istisna görendir. Yarattıklarının gördüklerini de görmediklerini de görendir. Zerreden-kürreye her varlığı görür. Maddeyi de manayı da görür. O’nun görmesinde herhangi bir kesinti de olmaz, belli bir süre de. O, aralıksız ve süre sınırı olmadan görür. Herhangi bir varlıkla arasında herhangi bir sütre olması O’nun görmesine engel değildir.
Kelâm: Konuşan, İşittiren. ‘Allah Musa’ya kelâm ile konuştu. (Nisa/164) Yüce Allah’ın insanla ilk konuşması Ruhlar Âlemi’nde olmuştur. Allah, bütün ruhlara: ‘Ben Rabbiniz değil miyim?’ diye seslenmişti. (Araf/172) O, meleklerle de konuşur. Onlara: “Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım.” demişti. (Bakara/30) Yüce Allah ilk can verdiğinde Âdem as ile, Tur-i Sina’da Musa as’la ve Mirac’da Hz. Muhammet sav ile konuştu. Ayrıca şeytanların başı iblis ile de konuştu.
Tekvin: Yaratan. Yüce Allah, Kâinatı yoktan var etti. ‘O, gökleri ve yeri yoktan var etmiştir.’(Enam/101) diye bildiriliyor. Yüce Allah’ın yaratması için herhangi bir süreye ihtiyacı yoktur. ‘O, gökleri ve yeri örneksiz yaratandır. Bir işe hükmetti mi ona sadece “ol” der, o da hemen oluverir.’(Bakara/117)
Semada, arzda ne varsa hepsini o yaratmıştır. Gökten yağmur yağdırıyor, yerden bitkileri çıkarıyor. Bin bir çeşit meyveleri, yemişleri veriyor. Öylesine lütufkâr ki hepsinden bol veriyor. ‘O, yeryüzünde olanların hepsini sizin için yaratan, sonra göğe yönelip onları yedi gök hâlinde düzenleyendir…’ buyrulmuştur. (Bakara/29)