Geçtiğimiz günlerde Anadolu ajansında bir haber çarptı gözüme. Haber, Çorum belediyesinin yaklaşık 160 milyon liralık bir yatırımla Çorum’a 15 bin kişilik bir stadyum yaptırmış olması ile ilgiliydi. Türkiye’nin son 10 yılda derin ekonomik krizlerle yüzleştiği, üretim ve istihdamın ülke açısından öneminin her geçen gün daha da arttığı bir dönemde 160 milyon liralık bir kaynak TFF ikinci ligde orta sıralarda mücadele eden bir takımın kullanması amaçlı olarak bir stadyuma yatırılmıştı. Konumuz elbette Çorumspor’un yada bir başka takımın yeni stadyumlara sahip olması değildir. Ülkemizin takımlarının müsabakalarını modern tesislerde yapmaları bizi memnun eder. Konumuz, ülkenin içinde bulunduğu koşullarda ihtiyaçlara göre öncelikli alanlarda kullanılması gereken ülke kaynaklarının popülist yatırımlara aktarılarak verimsiz şekilde kullanılması ve israf edilmesidir.
İdeolojik fikir olmayan, bir inanç ve ideal uğruna mücadele etmeyen ve reel çözümler sağlayacak politikalar geliştirme yetisine sahip olmayan yönetimler, iktidarlarını ve siyasi varlıklarını devam ettirmek adına daima popülist politikalar uygulamayı tercih edegelmişlerdir. Son 20 yılda popülist uygulamaların en yoğun görüldüğü anların başında futbol gelmektedir. Zira futbol çok yoğun bir izleyici kitlesine sahip olan ve izleyicilerinin önemli bir bölümünün takımlarına fanatizm düzeyinde bağlı olduğu bir alandır. Bu nedenle futbol popülist politikacıların en çok yatırım yaptığı, kitlelerin ilgisini çeken büyük yatırımların yapıldığı bir alana dönüşmüştür. Futbol ligimiz Avrupa’nın 7 büyük ligi arasında en düşük seyirci ortalamasına sahip lig olmasına rağmen, zaten stadyum bulunan bir çok şehrimize eski stadyumlar yerine devasa stadyumlar yapılmıştır. Örnek olarak Bursa stadına 500 milyon liranın üzerinde para harcandığı bizzat büyükşehir belediye başkanı tarafından ifade edilmiştir. Takımı 3. ligde bulunan Ordu iline 100 milyon liraya mal edilen 20 bin kişilik bir stadyum yapılmış, takımı amatör kümede mücadele eden Mersin iline yapılan yeni stadyuma 125 milyon lira harcanmıştır. Bu kadar büyük yatırımlar yapılan stadyumların büyük çoğunluğu da maçlarda doldurulamamaktadır. 120 milyon liraya mal olduğu açıklanan 33 bin kişilik Gaziantep stadının açılış maçına dahi 7 bin kişi gitmiştir. Bunun dışında Kayseri, Ankara, Eskişehir, Afyon, Samsun, Sakarya, Kocaeli başta olmak üzere yirmiden fazla ilde çok yüksek maliyetlerle yeni stadyumların yapıldığı bilinmektedir.
Bu stadyumların maliyetleri ile ilgili konuşulan rakamlar toplanırsa toplam maliyetinin milyarlarca lira olduğu söylenebilir. İnsan, stadyumlara harcanan bu milyarlar üretim ve istihdam için harcansa, kaç kişiye iş kapısı açılır ve üretim hacmine ne kadarlık bir katkı sağlamak mümkün olurdu diye düşünmeden edemiyor. Bu stadyumların yapıldığı şehirlere, stadyumların maliyeti için harcanan para ile fabrikalar, teknoloji enstitüleri, Ar-Ge laboratuvarları kurulsa, bu tesislerin tedarik zincirinde yer alan işletmelere etkileri de göz önüne alınırsa her bir şehirde binlerce insana istihdam ve ülkeye çok büyük bir katma değer sağlamaları mümkün olabilirdi. Bununla birlikte, bu şehirlerde endüstride yaşanacak gelişmelerle şehirlerin futbol kulüplerine destek olacak, sponsorluk yapacak büyük işletmelerin ortaya çıkması da mümkün olabilirdi. Bunun en açık örneği Almanya’da görülmektedir. Bütün dünyada kabul gören yüzlerce markası bulunan, Avrupa’nın üretim devi konumundaki Almanya’da ikinci ligdeki kulüplerin dahi çok büyük sponsorları vardır ve bu sponsorlar kulüplerin stadyumlarının yapılmasına destek olmakta hatta stadyumların yapımını sponsorluk çerçevesinde üstlenmektedir. Bu yazıda konu edilen mesele budur. Önceliği doğru belirler ve kaynaklarınızı bu öncelikler doğrultusunda doğru kullanırsanız hem ülkenin ihtiyaç duyduğu atılımı sağlamanız mümkün olur hem de bilim, sanat, spor vb. alanlarda başarılı işler yapabilecek kaynak sağlanmış olur. Aksi halde kaynaklarımızın popülist uygulamalarla verimsiz kullanımı bugün bize hoş gelen işlerin ortaya çıkmasını sağlasa da, uzun vadede hem bizim hem de çocuklarımızın ödeyeceği ağır faturaları olabilir…
