Bir kişiye, bir gruba olan sevgimiz ya da kinimiz, hakikati
görmemizi engellememeli, bizi adaletten alıkoymamalıdır. Sevdiğimiz kişilerin
de hatalarını görebilmeli ve kötüye kötü demekten kaçınmamalıyız. Sevilen
kişiyi kayırmak, yanlı davranmak yani fanatizm gerçeği görmemizin önünde en
büyük engeldir. Bu hastalığa yakalanmışsanız gerçeği görme ve muhakeme etme
yeteneğimiz zayıflıyor doğruyu yanlıştan ayırt edemez hale geliyorsunuz. Karar
mekanizmanız köreliyor ve bütün hayatınızı fanatiği olduğunuz kişiye, kuruma ya
da gruba adıyorsunuz.
Fanatizm ister futbolda, ister müzikte ister sanatta, ister
siyasette ister sosyal bir meselede olsun fertlerin yaşamlarını etki altına
alarak onları bilinç körlüğüne sürüklüyor. Kişi fanatiği olduğu ideoloji, grup
ya da politikacıyı kusursuz görmeye ve körü körünü savunmaya başlıyor.
Savunduğu şeyi öylesine içselleştiriyor ki, hayatın diğer alanlarında neler
olup bittiğinden haberdar dahi olamıyor.
Fanatik kişi irade ve idrak körlüğüne yakalanıyor. Olayları
zihinsel süzgecinden geçirme imkânı bulamıyor, asli sorumluluklarından
uzaklaşıyor, fanatiği olduğu şeyi kutsamaya başlıyor. Kutsadığı şey uğruna
ölümü dahi göze alıyor, hayatın diğer renklerini görmekten aciz kalıyor. Bu
durum kişide tek tipleşmeye ve yalnızlaşmaya neden oluyor. Kişi inanma ve
bağlanma gereksinimi hakikate değil de beşeri bir kuvvete çevirdiğinden bir
süre sonra boşluğa düşüyor.
Rabbimiz ayetlerinde insanı düşünmeye, aklını ve iradesini
kullanmaya teşvik ediyor. Bunun için kişinin tutum ve davranışlarını bilincinin
süzgecinden geçirmesi ve ayıklaması şarttır. Bilinç körlüğüne neden olan
fanatizm ise kişiye soru sorma ve aklını kullanma imkânı vermiyor. İnsanı
edilgen bir nesneye dönüştürüyor.
Fanatizm kişinin zihinsel aktivasyonunu durdurarak, asli
sorumluluklarını görmesini engelliyor. Zihinleri yoksullaştırarak kitleleri
sürüleştiriyor. Bu oldukça tehlikeli bir durumdur. İslam asabiyeti kuvvetle
yasaklamış ve bilinci uyanık tutmayı tavsiye etmiştir. Bu nedenle birey ve
toplumların bilincini körelten ve kitleleri uyutan fanatizm hastalığı İslam ın
çözüm önerileri ile iyileştirilmeli ve fertler gerçek özgürlüklerine
kavuşturulmalıdır.