Misafirlik, İslam’da yalnızca bir gelenek veya sosyal alışkanlık değil, Kur’an ve sünnetle ölçüleri belirlenmiş önemli bir sosyal davranış olarak ele alınıyor. Müslüman’ın ibadetlerinde olduğu gibi misafirlikte de Allah’ın belirlediği ölçülere dikkat etmesi gerekiyor.
Misafirliğin zayıfladığı günümüzde, özellikle randevu, zamanlama, mahremiyet, çocukların davranışları, ibadetlerin aksatılmaması ve haremlik-selamlık gibi konular önem taşıyor.
RANDEVUSUZ MİSAFİRLİK OLMAZ
Anne, baba, kardeş veya yakın akraba dahi olsa kimsenin başkasının evine randevusuz gitmemesi gerektiği vurgulanıyor. Misafir, geleceği saati ve mümkünse ayrılacağı zamanı önceden belirtmeli.
“Çal kapı, pat kapı” anlayışının Müslümanca bir misafirlik olmadığı belirtilirken, ev sahibinin müsait olmayabileceğinin de kabul edilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.
Misafirlik, sınırsız bir zaman dilimi değildir. Ev sahibinin belirlediği veya önceden konuşulan süreye riayet edilmesi gerekiyor.
MAHREMİYET İHLAL EDİLMEMELİ
Misafirlikte en önemli başlıklardan biri mahremiyet. Misafir, gittiği evin yatak odasını ve özel alanlarını görmemeli, aile içinde konuşulan mahrem meseleleri başkalarına aktarmamalı.
Özellikle çocukların farkında olmadan aile sırlarını anlatabileceğine dikkat çekiliyor. Böyle durumlarda çocuğu azarlamak yerine konuyu değiştirmek ve mahremiyetin yayılmasını engellemek gerekiyor.
Kapı açıldığında evin içini doğrudan görebilecek şekilde durmamak, ev halkının özel durumlarına istemeden şahit olmamak da misafirlik adabının bir parçası.
Müslümanlık yalnızca dış görünüşle değil, sosyal hayattaki inceliklere riayet etmekle de ortaya çıkar.
MİSAFİRLİK NAMAZA ENGEL OLAMAZ
Misafirlik sevap kazandıran bir davranış olabilir ancak hiçbir misafirlik namazın ve diğer ibadetlerin önüne geçirilemez.
Misafir ağırlamak veya misafir olmak, namazın ertelenmesine ya da kaçırılmasına gerekçe olamaz. Aynı şekilde ev sahibinin aile düzeni ve özel ihtiyaçları da dikkate alınmalı.
Çocukların davranışları konusunda da anne babalara önemli sorumluluk düşüyor. Çocuk, misafirlikte istediği her şeyi yapan, ev sahibini rahatsız eden bir konuma getirilmemeli. Çocuğun eğitimi misafirlikten önce verilmiş olmalı.
Henüz kurallara uyamayacak yaştaki çocuklarla yapılan ziyaretlerde ise hem çocuğun hem de ev sahibinin zor durumda bırakılmaması gerekiyor.
HAREMLİK-SELAMLIK VE HEDİYELEŞME
Müslümanca misafirliğin temel prensiplerinden biri olarak haremlik ve selamlık da öne çıkarılıyor. Ailece yapılan ziyaretlerde kadın ve erkeklerin mahremiyet sınırlarını koruyacak şekilde ayrı ortamlarda bulunmasının aile huzurunu ve mahremiyeti koruduğu belirtiliyor.
Hediyeleşme de misafirliğin güzel âdetlerinden biri. Ancak hediye seçerken israftan, gösterişten ve karşı tarafı zor durumda bırakacak tercihlerden kaçınılması gerekiyor.
Hediyenin pahalı olmasından çok anlamlı ve uygun olması önem taşıyor. Rize’ye giderken Rize’nin kendi meşhur ürünlerinden birini götürmek yerine, karşı taraf için farklı ve anlamlı bir hediye seçmek buna örnek gösteriliyor.
Sonuç olarak Müslümanca misafirlik; muhabbeti artıran, mahremiyeti koruyan, ev sahibine yük olmayan ve ibadetlere engel teşkil etmeyen misafirliktir. Bu ölçülere riayet edildiğinde misafirlik, sıradan bir ziyaret olmaktan çıkarak Allah’a yaklaştıran bir ibadete dönüşebilir.
