Semih Saygıner, bir usta. Bir sporcu olmanın ötesinde, yıllardır yaptığı işin hakkını vererek Türkiye’nin bayrağını dünyanın dört bir yanında dalgalandıran bir elçi. Bilardonun yaşayan en büyük ustalarından biri olarak uluslararası turnuvalarda sahneye çıktığında yalnızca bir müsabakayı izlemiyoruz; aynı zamanda bir ülkenin spor kültürünün, emeğinin ve temsil kabiliyetinin dünyadaki karşılığına tanıklık ediyoruz.
Bunu söylerken abartılı bir övgüden söz etmiyorum. Saygıner’in yıllar içinde oluşturduğu kariyer, uluslararası bilardo dünyasındaki saygınlığı ve bugün hâlâ dünyanın farklı coğrafyalarında gördüğü ilgi, bu cümlelerin karşılığını zaten veriyor. Onu Asya’daki turnuvalarda izlerken insanın içine yerleşen duygu da biraz bundan kaynaklanıyor. Salonun atmosferi, seyircilerin ilgisi, rakiplerinin ona duyduğu saygı ve masanın başındaki o kendine has sakinlik… Bütün bunların içinde, uzakta bir yerde Türkiye’den gelen bir ustanın hikâyesini görüyorsunuz. Ve ister istemez şu soru akla geliyor: Biz bu hikâyenin ne kadar farkındayız?
Türkiye’de spor denildiğinde çoğu zaman aklımıza futbol geliyor. Elbette futbolun büyük bir ekonomik, sosyal ve kültürel karşılığı var. Büyük kulüplerin transferleri, yıldız oyuncuların gelişleri, havaalanlarındaki karşılamalar, stadyumlarda düzenlenen törenler ve günlerce konuşulan transfer haberleri spor gündeminin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Bir futbolcunun transfer bedeli milyonlarla ifade edilirken, onun gelişi için düzenlenen törenler ekranlardan canlı yayınlanıyor; spor yöneticileri, televizyonlar ve sosyal medya aynı hikâyenin etrafında günlerce dönüyor.
Bütün bunların futbolun popülerliğiyle ilgili olduğunu biliyoruz. Fakat mesele tam da burada başlıyor. Çünkü spor yalnızca popüler olan branşlardan ibaret değil. Bir ülkenin spor itibarı, yalnızca en çok izlenen müsabakalar üzerinden ölçülemez. Bazen bir ülkenin adını dünyaya duyuran şey, büyük bir stadyumun gürültüsü değil; bir masanın başında saatlerce büyük bir konsantrasyonla çalışan tek bir sporcunun sessizliğidir. Semih Saygıner’in hikâyesi biraz da bu sessizliğin hikâyesi.
Bilardo, dışarıdan bakıldığında sakin bir spor gibi görünebilir. Oysa masanın üzerine eğildiğiniz anda işin içinde matematik, geometri, fizik, psikoloji, strateji ve olağanüstü bir konsantrasyon vardır. Bir topun birkaç santimetrelik hareketi, bazen bütün oyunun kaderini değiştirir. Burada fiziksel güç kadar zihinsel dayanıklılık, tecrübe kadar soğukkanlılık önemlidir. Bir ustanın farkı da çoğu zaman yaptığı vuruştan çok, masanın tamamını birkaç hamle sonrasıyla birlikte okuyabilmesinde ortaya çıkar.
Saygıner’i yıllardır farklı jenerasyonların önünde tutan şey yalnızca kazandığı kupalar değildir. Onun bilardoya kattığı estetik, oyun üzerindeki hâkimiyeti, karakteri ve uluslararası alanda oluşturduğu saygınlık da bu mirasın parçasıdır. Bir başka ifadeyle, Semih Saygıner artık yalnızca yarışan bir sporcu değil; bir ekolü temsil eden bir isimdir. Böyle isimler bir ülkenin spor hafızası açısından son derece değerlidir.
Üstelik Saygıner’in bugün hâlâ uluslararası turnuvalarda boy göstermesi, başka bir açıdan da anlamlı. Sporculukta yaş ilerledikçe başarıyı sürdürmek başlı başına zorlaşırken, uzun yıllar boyunca aynı disiplinle masanın başına geçebilmek, genç sporcularla rekabet edebilmek ve seyircinin ilgisini canlı tutabilmek ayrı bir ustalık gerektiriyor. Onu izleyen genç bir sporcu için Saygıner’in varlığı, yalnızca bir şampiyonun izlenmesi anlamına gelmiyor; yıllar boyunca biriktirilmiş bir tecrübenin canlı hâline tanıklık etmek anlamına geliyor.
Belki de bu nedenle onun Asya’daki turnuvalardaki görüntülerini takip etmek bana ayrıca güzel geliyor. Türkiye’den binlerce kilometre uzakta bir salonda, farklı diller konuşan insanların arasında bir Türk sporcunun adının saygıyla anılması insana doğal olarak gurur veriyor. Üstelik bunu büyük bir gösterinin içinde değil, yaptığı işin hakkını vererek gerçekleştiriyor. Burada mesele sadece Semih Saygıner de değil. Türkiye, farklı branşlarda dünya çapında başarılar elde eden ve çoğu zaman kamuoyunun gündeminde yeterince yer bulamayan çok sayıda sporcuya sahip. Bazıları olimpiyatlarda, bazıları dünya ve Avrupa şampiyonalarında, bazıları ise kendi branşlarının en prestijli organizasyonlarında ülke bayrağını taşıyor. Birçoğunun başarı hikâyesi, futbol dünyasında sıradanlaşmış bir transfer haberinin gördüğü ilginin küçük bir bölümüne bile ulaşamıyor.
Oysa bir sporcunun ülkesini uluslararası arenada temsil etmesi, yalnızca madalya kazandığı günün meselesi değildir. Bunun arkasında yıllarca süren çalışma, seyahat, maddi ve manevi fedakârlık, yenilgiler, yeniden ayağa kalkmalar ve çoğu zaman görünmeyen büyük bir emek vardır. Belki artık spor kültürümüzü biraz daha geniş bir pencereden görmenin zamanı gelmiştir.
Futbolun heyecanını azaltmadan, diğer branşların değerini artırabiliriz. Bir futbolcunun transferini konuşurken, dünya çapında bir bilardo ustasının turnuvasını da konuşabiliriz. Bir stadyumdaki on binlerce kişinin coşkusunu önemserken, başka bir ülkede bir salondaki seyircilerin Semih Saygıner’i izlerken duyduğu saygıyı da fark edebiliriz. Çünkü bazı şampiyonluklar kupadan daha uzun ömürlüdür. Bazı sporcular bir dönemin değil, bir ülkenin hafızasının parçası olur. Semih Saygıner de bu isimlerden biri.
Onu izlerken yalnızca beyaz bir topun diğer toplara çarpmasını, kusursuz bir açıyla cebe girmesini ya da zor bir serinin ustalıkla tamamlanmasını görmüyoruz. Bir insanın kendi alanında yıllar boyunca nasıl bir marka hâline gelebildiğini, bir ustalığın sınırlarını nasıl genişletebildiğini ve bazen en güçlü temsilin ne kadar sessiz gerçekleşebileceğini görüyoruz.
O yüzden Saygıner’in uluslararası arenadaki her görüntüsünde biraz durup bakmak gerekiyor. Çünkü o masanın başında yalnızca kendi adına oynamıyor. Biraz da hepimiz adına oynuyor. Ve belki de en güzeli şu: Bayrak bazen bir kürsünün üzerinde değil, bir ustanın elindeki istekanın gölgesinde dalgalanıyor. Sessizce. Ama dünyanın gördüğü bir sessizlik bu.
Hoşça bakın zatınıza…
