Adil Ekonomik Düzen, İslam Ekonomisi, Para Arzı-10

Ne diyor ve ne yapıyorduk?

Önceki ilk dört yazımızda konu ile ilgili olarak TEŞHİS ile ilgili yazılar yazmıştık…

Beşinci yazımızdan itibaren TEDAVİ yani çözümler merhalesine geçtik… Meseleyi özellikle “İslam ekonomisi” açısından ele aldık… Dr. Sema Yaşar’ın “Bir İslam Ekonomisi Disiplini: Adil Ekonomik Düzen” ile devam ettik ve “Sonuç” kısmına geldik…

SONUÇ

“Temelleri 17. yüzyılda İngiltere’de atılan ve modern bankacılık sistemi olarak değerlendirilen kısmi rezerv sistemi, bankaya yatırılan mevduatın sadece bir kısmının bankada tutularak geriye kalan büyük çoğunluğunun ise bankalar tarafından kredi olarak diğer müşterilere verilmesini mümkün kılan sistem olarak tanımlanmaktadır. Kısmi rezerv sistemi ile beraber ticari bankaların ellerindeki mevduatın neredeyse 10 katı kadar para üretmelerine fırsat sunulmaktadır. Bankaların bu yolla oluşturdukları ve ‘kaydi para’ olarak isimlendirilen aslında hayali olarak para üretiminin gerçekleştirildiği bu sistem pek çok ekonomik sorunun da temelini teşkil etmektedir.

Türkiye ekonomisi açısından değerlendirildiğinde ise 2020 yılında bankalar tarafından verilen kredi miktarının Merkez Bankası tarafından gerçekleştirilen emisyon miktarından 16 kat, 2021 yılı ise aylar bazında incelendiğinde yaklaşık 19 kat daha fazla olduğu görülmektedir. Kısmi rezerv sistemine bağlı olarak bankalar tarafından gerçekleştirilen kaydi para oluşumunun ekonomi üzerinde oldukça fazla olumsuz etkisi bulunmaktadır. Bu olumsuz etkilerin başında enflasyon oranlarının çok ciddi seviyelere yükselmesi ve bunun neden olduğu alım gücü kısıtlamaları, akabinde hem iç hem de dış borçlanmaların artması, gelir dağılımı eşitsizliklerinin artış göstermesi gelmektedir. Tüm bu problemler ekonominin istikrarını bozmakta ve ekonomiyi dış rekabete karşı daha zayıf hale getirmektedir.

Kısmi Rezerv Sistemi’ne bağlı olarak gerçekleştirilen kaydi para oluşumu ile ekonomide tabiri caizse bir balon oluşmakta ve bu durum da ciddi bir ekonomik krizin habercisi olmaktadır. Kaldı ki 1929 Büyük Buhran’da olduğu gibi 2008 Küresel Finansal Kriz’in nedeni de kısmi rezerv sistemine bağlı gerçekleşen bankacılık faaliyetleridir. Kısmi rezerv sisteminin ekonomi üzerinde neden olduğu istikrarsızlıklar ve bu istikrarsızlıkların sonucunda toplumda ekonomik ve sosyal anlamda meydana gelen sorunlara çözüm olarak gösterilebilecek sistem, bankaya yatırılan vadesiz mevduatın tamamının bankada tutulması anlamına gelen tam rezerv sistemidir. Bu sisteme göre bankalara yatırılan vadesiz mevduatların tamamının bankada tutulması gerektiği için kısmi rezerv bankacılığında olduğu gibi kaydi para oluşturulması söz konusu değildir. Bankalar kaydi para oluşturarak kredi verme olanaklarını artırmakta böylece çok ciddi oranlarda faiz geliri elde etmektedirler.

Faizi haksız kazanç ve bir sömürü aracı olarak değerlendiren İslam ekonomisi, kısmi rezerv sistemi neticesinde ekonomilerde gerçekleşen sorunların temelinin aslında faiz kökenli olduğunu ifade etmektedir. Faize bağlı olarak enflasyon oranlarının artması, borçlanma oranlarının artış göstermesi böylece gelir dağılımının yoksuldan zengine doğru gelir akışının gerçekleşmesi ve buna bağlı olarak da gelir dağılımı eşitsizliklerinin artması sosyal refaha son derece kıymet veren İslam ekonomisi ilkelerine aykırı durmaktadır.

Bu sebeple İslam ekonomisinin söz konusu hassasiyetleri göz önünde bulundurulduğunda faizin yer almadığı tam rezerv sistemi kabul görmektedir. Modern bankacılık sistemi olarak değerlendirilen ve kaydi para oluşumuna zemin hazırlayan kısmi rezerv sisteminin olumsuz sonuçlarının ortadan kalkmasına yönelik olarak tam rezerv sistemine yakın bir çözüm sunan, İslam ekonomisi ilkelerini benimseyen, Türkiye ekonomisine özgü geliştirilmiş olan, para=mal ilkesini savunan Adil Ekonomik Düzen önerilebilir.

Adil Ekonomik Düzen sisteminde para=mal ilkesi gereği üretilen her bir birim paranın bir mal karşılığının bulunması gerekmektedir. Böylece kaydi paranın neden olduğu tüm ekonomik problemlerin çözüme kavuşacağı öngörülmektedir.”

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Reşat Nuri Erol - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Asgari ücret 4.250 TL oldu! Yeni rakamı nasıl buldunuz?