Milli Gazete nin önceki günkü manşeti Kaşla göz arasında

72 kriter geçti. idi. Bu haberde AB tarafından Türkiye ye verilen vizesiz

seyahat ile ilgili ev ödevlerini içeren 72 maddenin, içeriği tartışılmadan,

bilinmeden alelacele Meclis ten geçirildiği vurgulanıyordu. Türkiye böylesine

gözü kara bir şekilde AB ile bütünleşme çabası içindeyken, tam da bu zamanda

İngiltere AB den ayrılmak için referanduma hazırlanıyor. Peki, İngiltere neden

AB den ayrılmak istiyor

Önce İngiltere-AB ilişkilerinin tarihi seyrine bakalım.

Bildiğiniz gibi İkinci Dünya Savaşı nda 70 milyon insan

hayatını kaybetti. Avrupa başkentlerinde taş üstünde taş kalmadı. Böylesine bir

travmaya rağmen, üst akıl Avrupalıları birlikte hareket etmek gibi zor görünen

bir sürece yönlendirdi. Dönemin sanayileşmesinin iki önemli hammaddesi olan

kömür ve çelik üzerinden 1951 de 6 ülkenin bir araya gelmesiyle Avrupa Kömür

Çelik Topluluğu doğdu. Sonrası zaten malum. Bu birliktelik önce Avrupa Ekonomik

Topluluğu, sonra Avrupa Topluluğu ve son olarak da, Avrupa Birliği olarak

bugünkü halini aldı.

AB nin 28 üyesinden 22 si NATO üyesi. G-20 ve AB

arasındaki ilişkinin boyutlarını daha önce bu köşede ifade etmeye çalışmıştık.

Batı bloğunda böylesine bir iç içe geçmişlik olmasına rağmen, İngiltere nin AB

ile olan ilişkileri hep mesafeli oldu. 1973 yılında AB üyesi olan Birleşik

Krallık, o tarihten bugüne ortak hareket etme fikrine hep çekince koymuş ve

merkezde değil kenarda kalmayı yeğlemiştir. Hatta Demir Leydi lakaplı

Margaret Thatcher, AB çağımızın budalalığı diyecek kadar ileri bile

gitmiştir. Başbakan Cameron un 23 Haziran da AB için referandum yapılacağına

dair açıklaması da, Britain (Britanya) ve Exit (Çıkış) sözcüklerinin

kısaltılmışı olan Brexit tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

İngiltere nin AB ile ayrıldığı noktalar neler

En önde gelen sorunlardan birisi, AB nin diğer

ülkelerinden gelen mültecilere bakış. İngiltere mültecilere devlet yardımında

bulunmak istemiyor. Her mülteciye en az 4 yıl İngiltere de yaşama zorunluğu

getirilmesini talep ediyor.

Egemenlik konusu bir diğer tartışma alanı. İngiltere

AB ye kendi egemenlik haklarını tamamıyla devretmek istemiyor. Bu durumda

belirleyicinin Brüksel olması İngiltere yi rahatsız ediyor. Topraklarında

güneş batmayan ülke diye kendisiyle övünen Britanya, bu durumun dünya

üzerindeki etki alanına zarar vereceğini düşünüyor. İskoçya gibi bağımsızlık

için iz süren ülkelerin bu durumda cesaretleneceğini düşünüyor.

Bir diğer konu da, İngiltere nin her yıl AB ye 19 milyar

sterlin ödeme yapması. Bu da İngilizlerin şerhlerinden bir başkası. Zaten

İngiltere nin Euro ya geçmemesi, AB nin yükünü taşıyan Almanya, İtalya, Fransa

gib ülkelerin kamuoyunda da sıklıkla tartışılıyor. İngiltere ise Euro ya geçerse

kendi ekonomisini dış etkilere karşı koruyamayacağını düşünmüş ve kabul

etmemişti. Üye ülkelerin kamu borç stokları Euro ya geçer geçmez kur

farklarından kaynaklanan sorunlarla birden artış göstermişti. Bu bile kendi

içinde İngiltere yi doğru karar aldığı konusunda ikna etmeye yetmişti. Nitekim

en son bu tartışma Yunanistan a mali destek konusunda oldu. Cameron İngiliz

halkının vergileriyle Yunanistan ın finanse edilmeyeceğine dair açıklamalarıyla

bir anlamda, AB ye karşı mesafeli duruşlarını teyit etmiş oldu.

İngiltere nin bu tavrına rağmen, diğer AB üyeleri bu

duruma neden katlanıyor

Çin, Hindistan, Brezilya gibi gelişmekte olan

ekonomilerin önemli birer alternatif olarak oyuna girmeleri AB ülkelerini

tedirgin etti. Bütün şerhlerine rağmen, İngiltere nin AB de kalmaya devam

etmesinin AB yi diğer siyasi ve ekonomik birlikteliklerin karşısında güçlü

kılacağını düşünüyorlar.

Diğer taraftan her ne kadar AB yi tartışırken ekonomi

merkezli değerlendirmeler yapılsa da, AB nin siyasi yönü ekonominin önündedir. AB,

eski Demir Perde ülkelerini üyeliğe alırken çok cesur davranıyor. Çoğunda

kendi açıkladığı kriterlere ters düşmesine rağmen Avrupalıları tek çatı altında

toplamak gibi bir misyonu gerçekleştirmek istiyor.

Hal böyleyken, çağ açıp çağ kapatan medeniyetin bakiyesi

bir ülke olan Türkiye, gözünü karartmış, AB diyor başka bir şey demiyor. Ancak Avrupa siyasi kültürünün temelini

oluşturan ülkelerden biri olan İngiltere ise AB den ayrılmayı tartışıyor. Gelin

de çıkın işin içinden.