Büyük Osmanlı Devleti, siyaseten ve askeri olarak yenilmiştir ancak ilmen yenilmemiştir. Bu bakımdan sona doğru Osmanlı’yı incelediğimiz zaman çok önemli İslâm âlimlerinin yetiştiğini görürüz. Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi, Ahmed bin Zeyni Dahlan, Yusuf b. İsmail en-Nebhani, Mehmed Zihni Efendi, Ahmed Ziyaeddin Gümüşhanevî, Muhammed Zahid el-Kevseri, İskilipli Atıf Hoca, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, Ömer Nasuhi Bilmen, Hasan Basri Çantay, Ahmet Hamdi Akseki gibi nice âlim Osmanlı’nın yıkılış döneminde yetişmiştir. Sadece dini ilimlerde değil, her alanda önemli şahsiyetler de yetişmiştir.
Osmanlı’nın son döneminde yetişen âlimlerden feyz alan âlimlere de Osmanlı bakiyesi âlimler diyoruz. Çünkü onların yetişmesine vesile olan son dönem âlimlerdir. Şuayb bin Muharrem el-Arnavût da Osmanlı’nın son döneminde yetişmiş âlimlerden istifade eden ve ilim silsilesini devam ettiren âlimlerdendir.

Arnavut kökenli olan Şuayb bin Muharrem, 1928 yılında Şam’da dünyaya gelmiştir. Arnavutluk’un kuzeyinde bulunan İşkodra şehrinde Şahin soyadlı bir aileye mensuptur. Babası, Muharrem Bey, tarımla uğraşan, âlimlere son derece saygı gösterip seven samimi, sade bir Müslümandı.
Siyasî ve sosyal yaşamın kötüleşmesi üzerine Muharrem Bey, ülkesi Arnavutluk’u terk etmiş ve tavsiyelere uyarak Şam’a hicret edip yerleşmiştir.

Şuayb el-Arnavût, çocukluk çağından itibaren Şam’da bulunan çeşitli mescitlerde ve medreselerde ilim halkalarına katılarak dönemin meşhur hocalarından sarf, nahiv, belagat, edebiyat, tefsir, hadis, fıkıh, usûl-ü fıkıh, ahlâk gibi ilimleri okudu. En önemli hocaları arasında Süleyman Gavcî el-Albânî, Nûh Necâtî el-Albânî, Ârif Düvecî, Edîb Kallâs, Muhammed Salih el-Farfûr bulunmaktadır.

Uzun bir eğitim-öğrenim döneminden sonra Şuayb el-Arnavût, Muhammed Salih el-Farfûr’un gayret ve önderliği ile açılan “Ma’hedü’l-Fethi’l-İslâmî Medresesi”nde hoca olarak göreve başlamış, buradan Şam’daki “el-Ma’hedü’-Arabî el-İslâmî Medresesi”ne geçerek bir sürede burada hocalık yapmıştır. Daha sonra Zuheyr eş-Şâvîş’in sahibi olduğu el-Mektebü’l-İslâmî Yayınevi’nde tahkik ve tashih çalışmaları yapmak üzere göreve başlamış ve burada yaklaşık 20 yıl çalıştıktan sonra yayınevinden ayrılarak Müessesetü’r-risâle’ye geçmiştir.

Öğrencileri ve eserleri:

Şuayb el-Arnavût’un yanında ilmî çalışmalarına katılarak ondan istifade ederek yetişenler arasında Muhammed Naîm Irkasûsî, Muhammed Rıdvan Irkasûsî, İbrahim Zeybek, Âdil Mürşid, Abdüllatif Harzullah, Ahmed Berhûm, Hamza Bekrî, Ziyâd Avâd gibi birçok kişi bulunmaktadır.
Şuayb el-Arnavût’un ilmî çalışmalarını ve eserlerini iki döneme ayırmak mümkündür. Birinci dönem, 1958-1978 arası el-Mektebü’l-İslâmî Yayınevi’ndeki çalışmalarıdır. Burada 72 ciltlik tahkik ve tashih çalışması yapmıştır. İkinci dönem ise Müessesetü’r-risâle’ye geçtikten sonra yaptığı çalışmalarıdır.
El-Mektebü’l-İslâmî Yayınevi’nde Yaptığı Çalışmalar:
Bu yayınevi bünyesinde gerçekleştirdiği tahkik ve neşir faaliyetlerinden bir kısmı şunlardır:
- Ebû Muhammed Hüseyin el-Bagavî’nin (v. 516/1122) Şerhu’s-Sünne isimli eserinin tahkiki (16 cilt, Beyrut 1983).
- İbnü’l-Cevzî’nin Zâdü’l-Mesîr fî İlmi’t-Tefsîr’in tahkiki (9 cilt, Beyrut 1984).
- Muhyiddin en-Nevevî’nin Ravdatü’t-Tâlibîn’in tahkiki (12 cilt, Beyrut 1966).
- İbn Müflih el-Hanbelî’nin el-Mübdi’ fî Şerhi’l-Mukni’ isimli eserinin tahkiki (10 cilt, Beyrut 1980).
- İbn Manzûr’un Mühezzebü’l-Egânî’sinin tahkiki (12 cilt, Beyrut 1963) bulunmaktadır.
Müessesetü’r-Risâle Yayınevi’nde yaptığı çalışmalar:
Bu yayınevi bünyesinde gerçekleştirdiği tahkik ve neşir faaliyetlerinden bir kısmı şunlardır:
- Ebû Abdillah Muhammed ez-Zehebî’nin (v. 748/1348) Siyeru A’lâmi’n-Nübelâ isimli eserinin tahkiki (18 cilt, Beyrut 1981).
- Alâuddin Ali b. Balaban, İbn Hıbbân’ın (v. 739/1339) el-İhsân fî Takrîbi Sahîh-i İbn Hıbbân’ın tahkiki (18 cilt, Beyrut 1987).
- Ebû Ca’fer Ahmed et-Tahâvî’nin (v. 321/933) Şerhu Müşkili’l-Âsâr isimli eserin tahkiki (16 cilt, Beyrut 1994).
- Ebû Abdillah İzzüddin Muhammed, İbnü’l-Vezîr’in (v. 840/1436) el-Avâsım ve’l-Kavâsım fi’z-Zeb an Sünneti Ebi’l-Kâsım isimli eserin tahkiki (9 cilt, Beyrut 1994).
- Ebû Abdillah Ahmed b. Hanbel’in (v. 241/855) el-Müsned isimli eserinin tahkiki (50 cilt, Beyrut 1997).

Görüşleri:

Şam’daki çalışmalarından sonra Ürdün’e geçen ve burada da ilmi çalışmalarına devam eden Şuayb el-Arnavût, 27 Ekim 2016 tarihinde Ürdün’ün başkenti Amman’da vefat etti.

İslâmî ilimler sahasında 320 cilt eser ortaya koyan, iyi bir muhaddis ve muhakkik olan üstad Şuayb, Ehl-i Sünnet itikadı üzerine bir ömür sürmüş ve İslâm’a hizmetini bi-hakkın yerine getirmiş önemli bir âlimdir.
Şuayb el-Arnavût’un Ehl-i Sünnet hassasiyeti, Hanefi mezhebine bağlılığı ve Elbani’ye yaptığı reddiyeler önemlidir. Gerek fıkhi meselelerde gerekse hadislerin sıhhati noktasında ortaya atılan iddialara ilmi delillerle cevap vermesi özellikle Elbani’ye reddiyeleri meşhurdur.

Osmanlı’ya ve Türklere olan düşkünlüğü ve sevgisiyle maruf son devrin önemli İslâm/Ehl-i Sünnet âlimi Şuayb bin Muharrem el-Arnavût’a rahmet olsun.