Necip Fazıl’ın parti teşebbüsü: Büyük Doğu Cemiyeti

Cumhuriyet dönemi Siyasal İslâm çizgisinde farklı takvimlerde farklı siyasi partiler kurulmuş ama bunların hiçbiri istenilen başarıyı yakalayamamıştır. Bunun en büyük amili hiç şüphesiz müesses nizamın parti kapatmalarla Siyasal İslâm’ın önüne set çekmesidir. Cumhuriyet dönemi Siyasal İslâm hareketi en büyük başarıya hiç şüphesiz Milli Görüş Hareketi’yle ulaşmıştır. Muhtıra, darbe ve parti kapatmalarla önüne engeller konulsa da Milli Görüş Hareketi bu girdabı aşıp, ilkelerinden taviz vermeden iktidar olma şahsına sahip olmuştur.

Cumhuriyet dönemi Siyasal İslam’ın ilk siyaset teşebbüsü “Muhafaza-i Mukaddesat Cemiyeti” iledir. Daha sonra farklı tarihlerde siyasi parti kurma teşebbüslerine girişilmiştir. Bunlardan birisi de üstad Necip Fazıl’ın Büyük Doğu Cemiyeti (Partisi)’dir.

Büyük Doğu Cemiyeti, Necip Fazıl Kısakürek’in başkanlığında 28 Haziran 1949 tarihinde kurulmuştur. 8 Ekim 1950 tarihinde Necip Fazıl’ın başkanlığında Cevat Rifat Atilhan, Abdurrahim Zapsu, Ömer Karagül, Celalettin Sığındere, Şükrü Çelikay, Şükrü Üçışık, Haluk Nur Baki, Lütfi Bilgen’den oluşan genel idare kurulu üyeleriyle partileşme çalışmaları başlamıştır. Cemiyetin teşkilatlanma çalışmalarını Cevat Rifat Atilhan ve Abdurrahim Zapsu yapmıştır.

Cemiyetin nizamnamesinin birinci maddesinde, “Siyasî, harsî ve ahlâkî Büyük Doğu Cemiyeti kurulmuştur. Merkezi İstanbul’dur. Şimdilik hiçbir yerde şubesi yoktur. Cemiyet dilediği zaman ve mekânda, vatanın her tarafında şube açmak hakkını mahfuz tutar” denilmektedir.

Cemiyetin ileride partileşeceği ikinci maddede belirtilmiştir: “Cemiyet evvelâ bir çekirdek halinde teşekkül edecektir. Hedef ruhunu bütün vatan ağacına aşılamak için başlangıçta sadece fikrî ve harsî sahada faaliyet göstermektir. Buna rağmen bütün hak ve imtiyazlarıyle siyasî bir partinin kanun çerçevesinde malik bulunduğu iş ve aksiyon yolunu da, dilediği zaman ve mekânda faydalanmak üzere elde tutar.”

Nizamnamenin ikinci fasıl 4’üncü maddesinde İdeolocya Örgüsü’nden bahseder ve “Kütüphanelik mikyasta bütün bir ideolocya örgüsüne dayalı olan bu dünya görüşünün, teker teker yine kitaplık çapta fikir inşaları belirten dokuz kutuplu bir inanış sistemi vardır: Ruhçuluk, Ahlâkçılık, Milliyetçilik, Cemiyetçilik, Şahsiyetçilik, Keyfiyetçilik, Nizamcılık, Müdahalecilik, Sermaye ve Mülkiyette tedbircilik” der.

Nizamnamenin 5’inci maddesinde, “Her türlü Allahsızlık… Her türlü ahlâki kayıtsızlık… Bütün derece ve istihalelleriyle materyalistlik ve komünistlik… Kozmopolitik… Başıboş fertçilik… Teftiş ve murakabesiz taklitçilik… Fikir ve ilimde posacılık ve kışırcılık… Sahte ve köksüz inkılâpçılık… Züppe Garp hayranlığı… Bütün ahlâk dışı tecellileriyle eyyam güderlik ve içtimaî adaletsizlik…”le mücadele hedefi konulmuştur.

Büyük Doğu Cemiyeti, maddi sıkıntılardan dolayı 12 Mart 1951 tarihinde kurucular tarafından partileşemeden feshedilmiştir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Siyami Akyel - Mesaj Gönder



Şehir Markaları

1 yıllık yayın süresi ve makul bütçesi ile markanızı parlatın.

0 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Meclis lokantasında yemek ücretlerinin artırılmasını doğru buluyor musunuz?