Bu sebeple hacca gidecek olan kimse, yola çıkmadan önce üzerinde
hakkı olanlar varsa, mutlaka onların haklarını ödemelidir. Varsa küs ve
dargınlarla barışıp helâllaşmalı, aile efradı ile, akraba ve dostlarıyla
vedalaşıp helallaşmalı, onların dualarını dilemeli, bunun için
ziyaretlerine gitmelidir. Kısaca kutsal topraklarda düşüncesini olumsuz
yönde etkileyecek ve iç dünyasını rahatsız edecek durumlardan
sıyrılmalıdır.
Bu arada, üzerinde tanımadığı ya da bulma imkânı olmayan kimselerin
borç, emanet, gasp vb. hakları bulunursa, bulup verme imkânı olduğu
takdirde tekrar vermeyi kabullenerek, onları sevabı sahiplerine olmak
üzere fakirlere verir. Ayrıca tevbe eder ve hem kendisi hem de o
hakların sahipleri için ALLAH Teâlâdan mağfiret diler.
Üzerinde hakkı olan birisi vefat etmiş ve mirasçısı da bulunmamış
olsa üzerinde hak olan, onun hakkı kadar bir meblağı tasadduk eder ki,
ALLAH Teâlâ katında emanet olarak saklansın ve kıyâmet gününde de
üzerinde hakkı olanlara verilsin.
Birisi diğerine: "Bütün haklarını bana helâl et!" dediğinde, o da:
"Helâl olsun, hiç birini istemiyorum!" dese, eğer o hakların ne olduğunu
biliyorsa, hem hukuken hem de dinen o kimse o haklardan kurtulmuş olur.
Ama bilmediği hakları için böyle söylemiş olsa hukuken artık bir hak
iddia edemez. Fakat dinen yani ALLAH Teâlâ huzurundaki hesapları
bakımından o haklardan kurtulmuş olamaz.
İftira, gıybet ve namusa dokunan sözler gibi haklarda, iyi bir tevbe
ile beraber; bundan sahipleri haberdar edilerek helâllık istenmesi
gerekir. Ama söylenilmesi daha kötü durumlara yol açacaksa, söylemeden
helâllık alır ve onun sevabına o miktarda sadaka vererek, kendisi için
de onun için de mağfiret dilerse ALLAH Teâlânın, hak sahibi olan
kimseyi kendi lütfundan razı ederek hakkından vazgeçirmesi ümit edilir.
6- Hacca gidecek kimse namaz, oruç ve zekât gibi kazaya kalmış
ibadetleri varsa, mümkün olduğu kadar onları kaza etmeli ya da kaza
etmeye kesin karar verip başlamalı, ibadetlerde yapılan noksanlıkları
gidermeli ve tamamlamalıdır.
7- Hacca gidecek kimse fakirlere sadaka dağıtmalı, yardıma muhtaç
olanların ihtiyaçlarına koşmalı ve elden gelen hizmeti yapmalıdır.
8- Hacca gidecek kimse bir taraftan böyle iç dünyasında hacca
hazırlanırken diğer taraftan, bu önemli ibadeti eksiksiz yapabilmesi
için hacla ilgili gerekli bilgileri öğrenmeye gayret etmelidir. Hac
yolculuğu hakkında, daha önce hacca gidip gelenlerle, bilgi ve tecrübesi
olan münasip kimselerle yol, azık ve Menâsik yani hac süresince
yapılan, farz, vâcip veya sünnet niteliğindeki haccın her bir fiili
hakkında istişarede bulunmalı, onlardan bilgi almalıdır. Güvenilir bir
hac rehberini çok dikkatli bir şekilde birkaç defa okumalıdır. Hacla
ilgili fıkhî meseleleri öğrenmeğe çalışmalıdır.
