Necmettin Erbakan Hoca tarafından kurulan Milli Nizam Partisi (MNP), Türk siyasal hayatını derinden etkilemiştir. Milli Nizam Partisi, Cumhuriyet devrinde siyasal İslâm çizgisinde siyaset yapan, siyaset yapma iddiası taşıyan bütün partilerden daha çok iz bırakmış, siyaset dengelerini değiştirmiştir.
İslâm hareketinin, ilk ciddi parti denemesi ve Milli Görüş hareketinin ilk partisi MNP’nin programı ileride kurulacak diğer partilerin de temelini teşkil edecektir.
MNP’nin programı bu bakımdan önemlidir. Milli Görüş lideri Necmettin Erbakan’ın ne yapmak ve neyi değiştirmek istediğini, hangi görüşleri ısrarla savunduğunu anlamak için sözkonusu programı iyi analiz etmek gerekir.
Milli Nizam Partisi’nin programı tetkik edildiğinde milli ve manevi değerlere bağlı bir parti olduğu görülmektedir. İslâmî söylemlerin vurgulandığı ve yabancı istilasının (Batı taklitçiliği) eleştirildiği MNP programında, milli ve manevi kalkınmaya önem verildiği görülmektedir. Parti, piyasa ekonomisine, faize, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na karşıydı. Ekonomide serbest piyasa ekonomisi değil, devletçi müdahale savunuluyordu. Ağır sanayi yatırımları partinin en önemli hedefiydi.
Parti, demokrasiyi hakka en fazla titizlik gösteren, en bilgili, en adil ve en liyakatli kişilerin milletin hizmetine getirilmesi için bir zemin olarak görüyordu. Partinin programında sosyal adalet kavramına da vurgu yapılmış ve sosyal adalet tabiri yerine içtimai adalet kavramı kullanılmıştır. İçtimai adaleti sağlamak için adalete, fazilete ve ihsanın yüceliğine inanan; hak ve adaletten sapmayan bireylerin oluşturduğu cemiyete ihtiyaç olduğu vurgulanmıştır (MNP Programı, 1970).
Partinin milliyetçilik anlayışı “millet” kavramı etrafında tanımlanmıştır. Programda milliyetçilik prensibini aynı davaya iman, aynı tarih şuuruna sahip, aynı kültür ve amaca inanan, aynı ruh potasında erimiş toplumların tam bir birlik içinde “zarfı mazrufa göre kıymetlendirici ve bu ölçüler dışında hiçbir tefrik yapmayıcı bir milliyetçilik anlayışına sahibiz” (aynı yer, s. 7) demek suretiyle geniş perspektifli bir milliyetçilik vurgusu yapılmıştır.
Parti programında en fazla altı çizilen konulardan birisi de din ve vicdan hürriyetidir. Vatandaşların inanç, ibadet, öğretim, telkin ve terbiye ihtiyaçlarını giderecek bir vicdana ihtiyaç olduğu vurgulanmış ve partinin bunu yerine getiren bir yapısı olduğu üzerinde durulmuştur.
Laiklik konusunda ise din aleyhtarlığına dönüşen uygulamalardan bahsedilmiş, bunların Ortaçağ Avrupa’sındaki engizisyon mezalimime benzediği iddia edilmiştir (MNP Programı, 1970).
Necmettin Erbakan’ın ilerleyen yıllarda sıkça kullandığı ve slogan haline getirdiği “Batı taklitçiliği” kavramı, partinin programında “yabancı kültür istilası” şeklinde işlenmiş özellikle gençliği emperyalizm ve Marksizm’in tehditlerine karşı korumayı taahhüt etmektekteydi. Tüzükte, Temel Hak ve Hürriyetler’den, Devlet İdaresi’ne, Büyük Millet Meclisi’nin yapısından, Anayasa’ya, Cumhurbaşkanlığı’nın seçilmesinden, Sosyal Yardımlaşma’ya kadar birçok konuda görüşler dile getirilmiştir. Yine programda, Maarif, Adalet, Milli Savunma, İktisat ve Sanayileşme ağırlıklı yer tutmaktaydı.
Milli Savunma’da hedefin dünya çapında bir askeri güce erişmek şeklinde sloganlaştırılan programda ağır harp sanayi kurulması ve nükleer silah üretilmesi hedeflenmiştir (MNP Programı, 1970).
İktisadi politikada sosyalist-komünist felsefeye ve materyalist-kapitalist görüşlere karşı olunduğu vurgusu yapılmıştır. Faiz yerine helal kazancı ön plana çıkartan, iktisadi gelişmeyi maddi ve manevi hayatı kavrayan iki buudlu bir esasla düşünen, beşeriyeti kurtaracak tek çıkar yolun ahlâki nizam olduğunu savunan, fırsat eşitliğini, topyekün ekonomik kalkınmayı, adil gelir dağılımını, Türk lirasının değerinin korunmasını, adil vergi sistemini, küçük esnafın sanatkârın, küçük tüccarın ve çiftçinin haklarını korumayı kısacası milli politika oluşturmayı hedefleyen Milli Nizam Partisi’nin programında denk bütçe ve İktisadi Devlet Teşebbüslerinin satılması (özelleştirilmesi) değil, ıslahı öngörülmüştü.
Mühendis kökenli olan Erbakan, programda planlamaya önemli bir yer ayırmıştı. Erbakan’ın ençok üzerinde durduğu konuların başında sanayileşme gelir. Bu bakımdan parti programında sanayileşme bir dava olarak görülmüş ve “sanayileşme davamız” şeklinde ifade edilmiştir.
Dış politikada, tarihi karakterimize ve milletimizin tümünün amaç ve gayesine uygun uzun vadeli, milli ve şahsiyetli bir dış politika oluşturmak iradesi ile hakkı ve adaleti savunmanın temel prensip olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca Dış Türkler konusundaki hassasiyet vurgulanmaktaydı (MNP Programı, 1970).
Parti programında az gelişmiş bölgelerin kalkınması, imar, iskân, şehircilik, ulaştırma, tarım, hayvancılık, ormancılık, su ürünleri, turizm, sağlık, ticaret politikası, iç ve dış ticaret ve işçi hakları gibi birçok konuda çözüm önerileri sunulmuştur.
Milli Nizam Partisi diğer partilerden farklıydı. Gerek tüzüğü ve gerekse programındaki detaylar bu farklılığı ortaya koyuyordu. MNP’nin tüzüğünde partiye kayıt yaptırabilmek için aranan şartlardan birisi de “mason olmamak”tı.
Partiye kayıt yaptırmak için aranan şartlarda mason olmananın yanında “manevi değerlere saygısız ve kötü şöhret sahibi olmamak” (aynı yer, s. 39) şartları da yer almıştır.
