Türkiye Yazarlar Birliği, Türk düşünce ve kültür hayatımızın önemli isimlerinden merhum Nurettin Topçu’nun entelektüel mirasını yaşatmak amacıyla Erzincan’ın Kemaliye (Eğin) ilçesinde geniş katılımlı bir dizi etkinlik düzenledi.
TYB’nin Kurucu ve Şeref Başkanı merhum D. Mehmet Doğan’ın en büyük hayallerinden biri olan "Felsefe Okulu" projesinin hayata geçirildiği programda, Topçu'nun fikir dünyası da konuşuldu.
Kökleri baba tarafından Erzurum’a, anne tarafından ise Kemaliye’ye uzanan mütefekkir, yazar ve ahlak adamı merhum Nurettin Topçu, anne ocağı Kemaliye’de dualarla ve fikir meclisleriyle anıldı.
Türkiye Yazarlar Birliği Genel Merkezi, şube başkanları, akademisyenler ve mülki idare amirlerinin katılımıyla gerçekleşen organizasyon, hem merhum Topçu'ya bir vefa borcu hem de D. Mehmet Doğan'ın kültürel mirasına sahip çıkışın somut bir nişanesi oldu.
İLK DURAK: NURETTİN TOPÇU SOKAĞI AÇILIŞI
Etkinliklerin ilk bölümünde, merhum düşünürün adını doğduğu topraklarda ölümsüzleştirmek amacıyla Kemaliye Belediyesi tarafından alınan karar doğrultusunda "Nurettin Topçu Sokağı" törenle hizmete açıldı.
Açılış törenine Erzincan Vali Yardımcısı Mehmet Emre Canpolat, Kemaliye Kaymakamı Emirhan Arıkan, Kemaliye Belediye Başkanı Erdem Atmaca, TYB Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, TYB Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyeleri, farklı illerden gelen TYB Şube Başkanları ve çok sayıda akademisyen katıldı. Tören konuşmalarında, Topçu’nun Anadolu mayasıyla harmanlanmış ahlak ve insan anlayışının gelecek nesillere aktarılmasının hayati önemine dikkat çekildi.
D. MEHMET DOĞAN’IN HAYALİ GERÇEK OLDU: FELSEFE OKULU VE PANEL
Sokak açılışının ardından programın fikri merkezini oluşturan oturumlara geçildi. 25 Temmuz 2026 tarihinde Kemaliye Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen "Felsefe Okulu" kapsamında, "Nurettin Topçu ve Maarif Meselemiz" başlıklı kapsamlı bir panel düzenlendi.
TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala’nın yönettiği panel, duygu dolu anlara da sahne oldu. Prof. Dr. Kala açılış konuşmasında, bu organizasyonun TYB’nin merhum Kurucu ve Şeref Başkanı D. Mehmet Doğan’ın yıllarca kurduğu "Felsefe Okulu" hayalinin bir tecellisi olduğunu vurguladı.
Kala, “bu fikri mirası kuvveden fiile çıkarmadaki destek ve katkılarından dolayı Kemaliye Kaymakamı Emirhan Arıkan’a ve Belediye Başkanı Erdem Atmaca’ya teşekkür” ediyorum diye konuştu.
Panelde sunum yapan değerli akademisyen ve araştırmacılar mütefekkirin düşünce atlasını şu başlıklarla anlattılar: Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan & Prof. Dr. Ali Utku: Topçu’nun Türk düşünce tarihine damga vuran felsefi derinliği ve insan tasavvuru, Prof. Dr. Bekir Berat Özipek & Dr. Yunus Emre Aydınbaş: Topçu’nun ahlak nizamı ve medeniyet vizyonu, Şeyda Özgül: Nurettin Topçu’nun maarif anlayışı ve eğitim sistemimize sunduğu reçeteler.
Oturumlarda ayrıca, mütefekkirin hatırasını ilçede köklü bir biçimde yaşatacak olan Nurettin Topçu Kültür Konağı’nın Kemaliye’ye kazandırılmasına yönelik yürütülen çalışmaların müjdesi paylaşıldı.
DOĞAYLA VE TARİHLE İÇ İÇE KÜLTÜR GEZİSİ
Ziyaretçiler, Kemaliye'nin tarihi ve doğal dokusunu yerinde inceleme imkânı buldu. Program kapsamında Lökhane, Tarihi Hamam, Yuva köyü ve Prof. Dr. Ali Demirsoy Doğa Tarihi Müzesi ziyaret edildi.
Etkinlik dizisi, dünyanın en görkemli kanyonlarından biri kabul edilen Karanlık Kanyon’da düzenlenen tekne turu ile sona erdi.
NURETTİN TOPÇU KİMDİR?
Baba tarafından Erzurumlu Topçuzadeler mensubu olarak 1909'da İstanbul'da doğan Nurettin Topçu, anne tarafından Erzincan Kemaliye/Yuva Köyü’ndendir.
Topçu, İstanbul Lisesini bitirdi.
1928'de Fransa'ya giden Topçu, Strasbourg'da felsefe, ahlak, psikoloji, sanat felsefesi, tarih, mantık, sosyoloji ve arkeoloji dersleri aldı.
FRANSA'DA AY YILDIZLI BAYRAĞIN DALGALANMASINI İSTEDİ
Felsefe doktorasını 1934'te Sorbonne Üniversitesinde tamamlayan Topçu, bu üniversitede doktora yapan ilk Türk oldu.
Topçu, "İsyan Ahlakı" anlamına gelen "Confirmisme et Revolte" isimli doktora çalışmasından dolayı üniversiteden bir altın saat, Amerika ve Kuzey Amerika'ya seyahat gibi ödüller almaya hak kazandı. Ancak bu ödüllerin hiçbirini kabul etmeyen Topçu, üniversitenin giriş ve çıkış kulelerinde 24 saat ay yıldızlı Türk bayrağının dalgalanmasını istedi. Topçu'nun bu isteği üniversite yönetimi tarafından yerine getirildi.
“ANADOLUCULUK” DÜŞÜNCE HAREKETİNİ SAVUNDU
Anadolu coğrafyasında yaşayan herkesi merkeze koyan "Anadoluculuk" düşünce hareketini savunan Topçu, düşüncelerini sergilediği "Hareket" dergisini 1939-1975'te belli aralıkla yayımladı.
Deneme, inceleme, öykü, roman, çeviri ve ders kitapları kaleme alan Topçu, ardında "İsyan Ahlakı", "Yarınki Türkiye", "İslam ve İnsan", "Ahlak Nizamı", "Ahlak", "Devlet ve Demokrasi", "Mevlana ve Tasavvuf", "Kültür ve Medeniyet", "Büyük Fetih" gibi birçok eser bıraktı.
Anadolunun kıymetini ve düzen kurucu ahlakını kuşanmayı telkin eden Topçu, kadim İslam ve Türk tarihini, tasavvufu eserlerinde tahlil etti.
1975 yılı 10 Temmuz günü vefat eden Topçu, İstanbul'un Fatih ilçesindeki Kozlu Mezarlığı'nda toprağa verildi.
"VEFA" ÖDÜLÜNE LAYIK GÖRÜLDÜ
Merhum Nurettin Topçu'ya, "İnsanın var oluşunu sadece et, kemik, kan ve maddeden ibaret görmeyip ruhun derinliklerine inen, isyanın da bir ahlakı olduğunu ve bireyin toplumda bir ahlak nizamı çerçevesinde kendine yer edineceğini anlatan, bu millete Anadolu irfanının kıymetini ve düzen kurucu ahlakını kuşanmayı telkin eden, kadim İslam ve Türk tarihini, tasavvufu ve modern dönemdeki sosyolojik gerçekliği tahlil eden eserleri" dolayısıyla Cumhurbaşkanlığı tarafından 2017 yılında "Vefa" ödülü verildi.
