Milyonlarca emekli, yeni yılda maaşlarına yapılacak artışı beklerken Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş'tan seyyanen zam konusunda dikkat çeken açıklamalar geldi. Karakaş, 2023 yılında memurlara verilen seyyanen zammın memur emeklilerine de yansıtılacağı yönündeki vaadin yerine getirilmediğini belirterek biriken tutarı hesapladı.
Köşe yazısında emeklilerin yaşadığı gelir kaybına değinen Karakaş, 2,5 milyonu aşkın memur emeklisinin söz konusu düzenlemeyi beklediğini ifade etti. Yüksek prim ödeyen diğer emeklilere yönelik refah payı beklentisinin de karşılanmadığını savundu.
Karakaş, 2023 yılında verilen sözü hatırlatarak yazısında şu ifadelere yer verdi:
"Memura verilen seyyanen zam, emeklisine de aynen yansıtılacak."
"Bu cümle sıradan bir temenni değildi. Açıkça söz verildi. Kesin bir dille vadedildi."
Aradan geçen yıllara rağmen söz konusu artışın memur emeklilerinin maaşlarına yansıtılmadığını belirten Karakaş, emeklilerin geçici desteklerden ziyade kalıcı bir maaş iyileştirmesi beklediğini kaydetti.
EMEKLİNİN 132 ÇEYREK ALTIN KAYBI NASIL HESAPLANDI?
İsa Karakaş, Temmuz 2023 ile Ekim arasındaki dönemde memur emeklilerine yansıtılmadığını belirttiği seyyanen zamları faiz ve altın fiyatları üzerinden hesapladı.
Karakaş'ın paylaştığı tabloya göre, ödenmediği belirtilen zamların ana para toplamı 647 bin 146 lira oldu.
Karakaş'ın dönemsel hesaplamasında şu rakamlar yer aldı:
|
Dönem |
Seyyanen zam toplamı |
Faiz dahil tutar |
|---|---|---|
|
2023 Temmuz-Aralık |
48.462 TL |
65.423,70 TL |
|
2024 |
158.628 TL |
237.942 TL |
|
2025 |
207.504 TL |
300.880,80 TL |
|
2026 Ocak-Ekim |
232.552 TL |
325.572,80 TL |
|
Toplam |
647.146 TL |
929.819,30 TL |
Karakaş, bu tutarların ilgili dönemlerin ortalama altın fiyatlarına göre hesaplanması halinde 214,53 gram altına karşılık geldiğini belirtti.
Çeyrek altın üzerinden yapılan hesaplamada ise toplam 131,54 adetlik bir karşılık ortaya çıktı. Karakaş, bu rakamı yaklaşık 132 çeyrek altın olarak değerlendirdi.
Yazısında şu ifadelere yer verdi:
"Her ay emeklinin cebine girmesi gereken tutar, o dönemin ortalama altın fiyatına çevrildiğinde ortaya sarsıcı bir gerçek çıkıyor. Tam 214,53 gram altın. Başka bir deyişle, her bir memur emeklisinin kesesinden eksilen yaklaşık 132 çeyrek altın."
Söz konusu rakamlar Karakaş'ın varsayımsal hesaplamasına dayanıyor. Açıklanan tutarlar, emeklilere kesinleşmiş bir ödeme yapılacağı anlamına gelmiyor.
İSA KARAKAŞ'TAN 25 BİN 153 TL SEYYANEN ZAM ÇAĞRISI
Memur emeklilerinin yaşadığı gelir kaybının giderilmesi gerektiğini savunan Karakaş, 2027 yılında bütün emeklileri kapsayacak bir seyyanen zam düzenlemesi yapılmasını önerdi.
Karakaş, yalnızca en düşük emekli aylığını alanların değil, yüksek prim ödeyen ve uzun yıllar çalışan emeklilerin de maaşlarının iyileştirilmesi gerektiğini belirtti.
Çalışan memurlara yapılan artışın emeklilere yansıtılmamasını eleştiren Karakaş, şu değerlendirmede bulundu:
"Çalışan memura verilen zammın emekliye yansıtılmaması Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırıdır. Bu durum açık bir ayrımcılıktır."
Konuyla ilgili dosyaların Anayasa Mahkemesi önünde karar beklediğini ifade eden Karakaş, emeklilerin hukuki girişimlerini sürdürdüğünü kaydetti.
Yeni yılda emekli maaşlarına 25 bin 153 TL tutarında seyyanen zam yapılması gerektiğini savunan Karakaş, önerisini şu sözlerle açıkladı:
"Artık geçici pansumanların devri kapanmıştır. Yeni yılda, yüksek refah payı sözü verilenler ile prim gün sayısı ve kazancı yüksek olanlar dahil istisnasız tüm emeklilere bu hakkın teslim edilmesi elzem (zorunlu) hâle gelmiştir."
Karakaş, önerdiği düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde emeklilerin alım gücünün artacağını, çalışanlarla emekliler arasındaki gelir farkının azalacağını ve iç talebin canlanacağını savundu.
SEYYANEN ZAM GELİRSE EMEKLİ MAAŞLARI NE KADAR OLACAK?
Karakaş, tüm emeklilere 25 bin 153 lira seyyanen zam yapılmasının maaşlarda önemli bir iyileşme sağlayacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Güncel rakamlarla 25.153 TL tutarındaki seyyanen zammın tüm emekli maaşlarına yansıtılması tarihî bir gerekliliktir. Bu adım atıldığı takdirde şu sonuçlar doğacaktır:"
"Ülkede hiçbir emeklinin maaşı 50.000 TL’nin altında kalmayacaktır."
"Çalışan ile emekli arasındaki uçurum kapanacak, iş barışı yeniden sağlanacaktır."
"Piyasalarda daralan iç talep canlanacak, esnafın da yüzü gülecektir."
