Saadet Partisi Bursa Milletvekili Mehmet Atmaca da iki ayrı önergeyle Yumaklı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a toplam 15 soru yönelterek kanalın ıslahından tarımsal kayıplara, Hazar Gölü’ndeki kirlilik riskinden 2027 yılı yatırım programına kadar açıklama istedi.
Elazığ’ın Maden ilçesinde bulunan Bermaz Çevirme Kanalı’nda yıllardır devam eden su sızıntıları ve taşkınlar, Millî Gazete’nin konuyu gündeme taşımasının ardından TBMM’de de karşılık buldu. 2011-2012 yıllarında hazırlanan resmî raporlara rağmen çözüme kavuşmayan sorun hakkında Saadet Partisi Bursa Milletvekili Mehmet Atmaca iki, DEM Parti Van Milletvekili Sinan Çiftyürek ise bir yazılı soru önergesi verdi. Üç ayrı önergeyle Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a toplam 15 soru yöneltilerek kanalın geleceği ve Hazar Gölü üzerindeki olası etkileri hakkında bilgi istendi.
KANALIN ISLAHI VE TARIMSAL KAYIPLAR YUMAKLI’YA SORULDU
Mehmet Atmaca’nın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya sunduğu önerge, Bermaz Çevirme Kanalı’ndaki sorunun geçmişine ve tarımsal üretime etkilerine odaklandı. Önergede, bölge sakinlerinin 2011 yılında yaptığı başvuru üzerine Elazığ Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünce 30 Kasım 2011 ve 19 Nisan 2012 tarihlerinde hazırlanan inceleme raporlarına dikkat çekildi.
Söz konusu raporlarda kanal sızıntılarının tarım arazilerinde aşırı neme yol açtığı, üretim faaliyetlerini kısıtladığı ve ıslah çalışmalarının gerekli olduğunun belirtildiği hatırlatıldı.
DSİ PROJESİ BERMAZ KANALI’NI KAPSIYOR MU?
Atmaca, Bakan Yumaklı’dan 2011 ve 2012 yıllarında hazırlanan raporların ardından kanalın ıslahı için hangi işlemlerin yapıldığını ve sorunların bugüne kadar neden giderilemediğini açıklamasını istedi. DSİ’nin “Elazığ İli Dereleri 1. Kısım Taşkın İşi” kapsamında yürüttüğü proje çalışmalarının Bermaz Çevirme Kanalı’nı içerip içermediğinin de açıklığa kavuşturulmasını talep etti.
2 BİN 500 DÖNÜMLÜK ARAZİDEKİ KAYIPLAR SORULDU
Yaklaşık 2 bin 500 dönümlük tarım arazisini etkilediği belirtilen su sızıntıları ve taşkınlar nedeniyle güncel arazi büyüklüğü, üretici sayısı ve ürün kaybına ilişkin herhangi bir araştırma yapılıp yapılmadığını da soran Atmaca, kanalın kalıcı ıslahı tamamlanana kadar alınan veya alınması planlanan geçici tedbirleri gündeme getirdi.
Önergede ayrıca Hazar Gölü’ne taşındığı belirtilen mil ve rüsubatın azaltılması amacıyla tersip bendi veya başka bir önlemin değerlendirilip değerlendirilmediğine ilişkin bilgi istendi.
2027 YATIRIM PROGRAMINDA ISLAH VE BETON KAPLAMA VAR MI?
Sinan Çiftyürek’in Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya verdiği yazılı soru önergesinde de kanalın mevcut durumu ve çözüm süreci üzerinde duruldu. Çiftyürek, Bakanlığın Bermaz Kanalı’nda en son ne zaman denetim ve teknik inceleme yaptığını, mevcut duruma ilişkin en güncel raporun tarihini ve sonuçlarını sordu.
KANALIN BETON KAPLAMA PROJESİ HANGİ AŞAMADA?
Kanalın neden olduğu su sızıntıları ve Şubat 2026’daki taşkınlardan etkilenen tarım arazilerinin güncel büyüklüğünün açıklanmasını isteyen Çiftyürek, tarımsal üretimde yaşanan ürün ve verim kaybına ilişkin araştırma yapılıp yapılmadığını da gündeme getirdi. Önergede, kanalın beton kaplamalı sisteme dönüştürülmesi ve kapsamlı şekilde ıslah edilmesi için hazırlanmış bir uygulama projesi bulunup bulunmadığı soruldu. Proje varsa hangi aşamada olduğu ve yapım takviminin açıklanması talep edildi.
2027 YATIRIM PROGRAMI İÇİN BÜTÇE SORUSU
Çiftyürek’in önergesinde öne çıkan başlıklardan biri de 2027 yılı yatırım programı oldu. Bakanlığa, Bermaz Kanalı’nın ıslahı ve beton kaplama çalışmalarının 2027 yılı yatırım programında yer alıp almadığı soruldu. Bu çalışmalar için ne kadar bütçe ayrılmasının öngörüldüğünün açıklanmasını isteyen Çiftyürek, Hazar Gölü’ne taşınan mil ve rüsubatın gölün su kalitesi ve ekolojik yapısı üzerindeki etkilerine ilişkin inceleme yapılıp yapılmadığını da gündeme getirdi.
HAZAR GÖLÜ İÇİN KİRLİLİK VE SEDİMENT ÖLÇÜMÜ TALEBİ
Atmaca’nın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a sunduğu ikinci önerge ise Bermaz Çevirme Kanalı’nın çevresel etkilerine odaklandı. Hazar Gölü’nün 2015 yılında Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan olarak tescil edildiğini hatırlatan Atmaca, kanaldan göle ulaştığı belirtilen mil ve rüsubatın gölün ekolojik yapısı üzerindeki etkilerinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.
SON BEŞ YILIN ÖLÇÜM SONUÇLARI İSTENDİ
Önergede, kanalın Hazar Gölü’ne ulaştığı noktada ve gölün ilgili kesimlerinde son beş yılda su kalitesi, bulanıklık, askıda katı madde ve sediment yüküne ilişkin ölçüm veya inceleme yapılıp yapılmadığı soruldu. Çalışma yürütüldüyse tarihleri ve sonuçlarının açıklanması talep edildi.
Atmaca ayrıca, taşkınlarla göle taşındığı belirtilen mil ve rüsubatın ekolojik yapı üzerindeki etkisinin Bakanlık tarafından değerlendirilip değerlendirilmediğini, yerinde inceleme veya bilimsel çalışma yapılıp yapılmadığını gündeme getirdi.
KURUMLAR ARASI KOORDİNASYON DA GÜNDEMDE
Kanal ve göle ulaşan sediment yükünün azaltılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, DSİ, Tarım ve Orman Bakanlığı, Elazığ Valiliği ve yerel yönetimler arasında yürütülen çalışmalar hakkında da bilgi istendi.
İKİ BAKANLIKTAN YANIT BEKLENİYOR
Üç ayrı yazılı soru önergesiyle Bermaz Çevirme Kanalı’ndaki sorun hem tarımsal üretim hem de Hazar Gölü’nün ekolojik yapısı yönünden iki bakanlığın gündemine taşındı. Önergelerde yöneltilen sorular, kanalın ıslahına yönelik somut bir proje ve takvim bulunup bulunmadığından göldeki kirlilik ve sediment ölçümlerine kadar uzanıyor.
2011 ve 2012 yıllarında resmî raporlarla tespit edilen sorun için aradan geçen yıllara rağmen kalıcı bir çözümün ortaya konulamaması, bölgedeki üreticilerin mağduriyetini sürdürürken gözler şimdi iki bakanlığın vereceği yanıtlara çevrildi.
