Bütçe, kimden ne kadar alıp kime ne kadar verileceğinin bir tablosudur. Bir ülke tasarruf ve yatırım gücünü güçlendirmiş mi, sanayileşme ivmesini büyütmüş mü yoksa sıcak paranın insafına mı bırakmış bu tabloya bakarak anlaşılır. “Yatırım yapacak, istihdam oluşturacak, ihracat gerçekleştirecek, mal ve hizmet üretecek kesime faiz ödemelerinin sadece onda biri ayrılan” 2021 bütçesi, üretmeden tükenmenin bir bilânçosudur ve bilânço ağırdır.
Kaynakların Verimliliği
Bütçe yapılırken rekabet edilen ülkelerin bütçeleriyle karşılaştırma yapılır. Karşılaştıramıyoruz çünkü bırakın Güney Kore’yi, sadece Samsung firmasının geliri kadar milli gelir sağlayamayan bir ekonomik anlayışla bütçe hazırlanıyor. Kaynaklar, katma değerli işler yerine betona ve asfalta gömülüyor. Planlama yapılmadığından bütçede 11. Kalkınma Planı’yla ilgili hedefler de yer almıyor.
Kaynaklarını verimli kullanamayan bir yönetim elbette memuruna, işçisine, çiftçisine esnafına, iş adamına reel anlamda kazanç sağlayamaz. Sadece faiz borcunu ödemeye çalışan, bunun için varlık fonu üzerinden satışlar yapan ve görev zararları taşıyan bir anlayışa mahkûm olur. Hâlbuki bütçe yapmak, hane halkı bütçesini düşünmektir, borç ve faizi ne kadar düşüreceğini planlamaktır, verimli alanlara kaynak tahsisi yapmaktır.
“Denk Bütçe” Vizyonu
Gelirinde azalma olan bir kurum giderini niye kısmayı beceremez, niye borç alarak savurganlığa devam eder? 2020 yılı bütçe açığı rakamına 6 ayda ulaşan bir savurganlık “acı reçete”lere dur diyebilir mi? Yatırıma ayırdığı payın neredeyse iki katını faiz ödemesi olarak ayıran bir bütçe, karar alıcılara yol gösterebilir mi? 23 yıldır açık veren bir bütçe anlayışı ile Türkiye’nin potansiyeli değerlendirilebilir mi? Üretmeden tüketmenin bir bilânçosu olan 2021 bütçesi, yeniden büyük bir Türkiye vizyonuna çok uzak, yaşanabilir bir Türkiye hedefinin yanından bile geçmemektedir.
Bu bütçede umut olsa; yurtdışına gitmeyi düşünen gençlerimiz bundan vazgeçmez mi? Mevduatlarını bu ülkelerinde döviz cinsinden tutanlar, hesaplarını TL’ye çevirmez mi? Eğer bu bütçe üretim bütçesi olsa; çiftçilerimiz ekilmemiş topraklarını ekmez mi, iş dünyası yeni yatırım hedeflerine yönelmez mi? Bu bilânçoyu düzeltmek ve “denk”leştirmekvizyon sahibi insanların ortak sorumluluğudur. Bu gerçekleştiğinde; “ooohhh, faize ödenen yatırıma gidiyor, ooohhh” diye herkes sevinecek!
