24. Cüzün ilk suresi Zümer 53. ayetinde Yüce Allah
Peygamberimize: Deki: Ey kendi
aleyhlerine israf eden kullarım! Allah ın merhametinden ümit kesmeyin; Allah
tüm günahları örter; o çok örtücü ve rahmet edicidir emir ve beyanlarıyla
Allah ın rahmetinden ümit kesilmez ilkesini ortaya koyarken Peygamberimizin
de ümmetlerine kullarım- diye hitap edebileceğine işaret etmiştir. Burada
ümmetlerin Peygamberimize kul (köle) gibi itaat etmeleri gerektiğine de işaret
edilmiştir. Bu surenin 9. ayeti de benzer bir ifadeyle Peygambere itaatin
önemine işaret edilmiştir. Osmanlı sultanlarının tebaasına kullarım- şeklinde
hitap etmeleri bu ayetlere dayansa gerek.
54. ayette de Yüce Allah: Size azap gelmeden Allah a
yönelin ve ona teslim olun; sonra yardım olunmazsınız emir ve beyanında
bulunarak `Allah a inabe edip (yönelip) teslim olma nın bir ilke olduğu ortaya
konulmuştur.
55. ayette ise Yüce Rabbimiz: Size aniden düşünmediğiniz
azap gelmeden size indirilenin en güzeline (Kur an-ı Kerim e) tabi olun buyruk
ve beyanıyla da `Kur an-ı Kerim e uymak ilkesi tekrar edilmektedir.
Mümin suresi 14. ayette Yüce Allah: Kâfirler hoşlanmasa da
dini (kanunu) sırf ona has kılarak Allah a dua (ibadet) edin emirleriyle
`kanun koyuculuğunun sırf kendisine ait olduğu ilkesini tekrar etmiştir.
21. ayette de Cenab-ı Hak: Yeryüzünde dolaşıp
kendilerinden öncekilerin akıbetinin ne olduğuna bakmadılar mı Onlar
yeryüzünde eser ve güç bakımından kendilerinden daha güçlü idiler; ama Allah
onları yakala(yıp cezalandır)dı. Muhakkak O çok güçlü ve azabı çok şiddetlidir
soru ve beyanlarıyla ibret için seyahat ilkesini tekrar önümüze koymuştur.
Yine Mümin suresi 55. ayette Yüce Rabbimiz Hz. Musa ya
hitaben: Sabret! Allah ın va di haktir; kendi günahın için de istiğfar et,
Rabbini överek sabah ve akşam tesbih et! (namaz kıl) emir ve beyanıyla sabır,
istiğfar ve sabah-akşam namaz kılma- ilkelerinin ona da emredildiği
bildiriliyor.
77. ayette ise Peygamberimize hitaben Yüce Allah: Sabret
ya Muhammed! Allah ın (kâfirlere azap) va di haktır (gerçekleşecektir). Ya
onlara vaat ettiğimizi sana gösteririz veya seni vefat ettiririz ama onlar bize
döndürüleceklerdir emir ve beyanlarıyla imansızlarla mücadelede sabretme-
ilkesi tekrar edilmiştir. Burada Siz kâfirlerin cezalandırıldığını görmeseniz
bile sonunda cezalandırılacakları- tesellisi de verilmiş oluyor.
82. Ayette de Yeryüzünde gezip önceki (zalim)lerin akıbetinin
ne olduğunu görüp ibret alma ilkesi 21. ayettekine benzer bir şekilde tekrar
edilerek ibret için seyahatin veya seyahatte ibret almanın- önemine vurgu yapılmaktadır.
84 ve 85.ayetlerde ise: Şiddetimizi gördüklerinde `biz tek
Allah a inandık ve Allah a eş yaptıklarımızı reddettik dediler. (Ama) Şiddetimizi
gördüklerinde iman etmeleri onlara yaramadı haberleriyle `cezayı gördükten
sonra iman etmenin yaramayacağı ilkesi ikinci kez tekrar edilmiştir.
Fussilet suresi 34.ayette: Güzellikle kötülük eşit değildir;
sen en güzeliyle def eyle; o zaman seninle arasında düşmanlık olanın sıcak bir
dost gibi olduğunu göreceksin beyan ve emirleriyle `Kötülüğe karşı iyilikle
müdafaa ilkesi öne çıkarılıyor.
36. ayette ise: Eğer Şeytandan sana bir kötü düşünce
gelirse hemen Allah a sığın (Euuzü billahi mineşşeytanirrecim de) beyan ve
emriyle `kötü fikirlerin gelişinde Allah a sığınma ilkesi ortaya konulmaktadır.
