Yedi İklim, Azerbaycan Edebiyatı Özel Sayısının bir özelliği bulunuyor. Bu, bugüne değin, Azerbaycan edebiyatının Türk edebiyatına yansıyan yüzüyle bilinen Sovyet komünizminin etkisindeki edebiyatı, diğeri de bilinmeyen ve orada büyük bir çıkış yapan genç kuşak edebiyatçıları. Sovyet edebiyatı etkisinde ve izleğinde olan, Bahtiyar Vahapzade, Samed Vurgun ve Anar gibi isimler Türkiyede hâlâ saygıyla karşılanıyorlar. Komünizm etkisindeki bu eski kuşak, gerek kendi halkına ve gerekse değerlerine uzak bulunuyor. Türkiyede büyük ilgi gören bu kuşağın eserleri yayımlandı, itibar edildi. Milliyetçi çevreler de bu tuzaktan kurtulamadılar. Komşumuz, dindaşımız ve ırkdaşımız olan bu milleti tanımaktan ne kadar uzak olduğumuz Yedi İklim dergisinin Azerbaycan Edebiyatı Özel Sayısı nda ortaya çıktı.

Bu sayının hazırlanmasında sevgili dostumuz Cevdet Karalın büyük bir emeği var. Azerbaycan edebiyatı ve ordaki genç kuşak edebiyatla tanışma ve Türk edebiyatıyla köprü kurmada onun ve Fethi Gedikli beyin büyük payları bulunuyor. Cevdet Karal, bir gezi münasebetiyle Azerbaycana gidince, on gün olarak plânlanan gezi uzun sürüyor, orada yaklaşık iki ay kalıyor. Kendisini edebiyat ortamının içinde buluyor; önemli tartışmalar, sohbetler yaşanıyor. Azad Yazarlar Ocağı tarafından Üstat Necip Fazılın Çile şiir kitabından seçmeler yapılarak, ilk kez Azerbaycan da yayımlanıyor. Kitap büyük bir yankı buluyor. Ardından Cahit Zarifoğlu nun şiirlerinden bir seçme yapılıyor. Bu, orada bir rekabete dönüşüyor. Eski kuşak ise Orhan Velinin şiirlerini yayımlıyor. Kaşgar ve Yedi İklim dergilerinde bu genç kuşak şairlerin şiirleri ve söyleşileri yayımlanmaya başlandı. Cevdet Karal Kaşgar dergisi için hazırladığı dosyayı Yedi İklim dergisine verdi ve bu sayı ortaya çıktı.

Genç Kuşaktan önemli isimler var ve bunlar modern edebiyat bağlamında da öne çıkıyorlar. İsmail Kıllıoğlunun bir genel değerlendirmesi ve bakışı yeni bir dönemin başlangıcıdır. Bu, ne olması gerektiğine dikkat çekiyor. "X. yüzyıllarda çiçeklenen, Türk ve İslâm dünyasına manevî rayihasını bir süre yayan "Maveraünnehir Rönesansının benzerini öncelikle edebiyat, sanat, kültür ve düşünce boyutunda gerçekleştirmek XXI. yüzyıla Türklerin bir armağanı, muştusu olabilir." diyor. Genç eleştirmenler önemli bir izlekte duruyorlar. Eleştirmen Tehran Alişanoğlu: "Azerbaycan bediî-estetik tefekkürü beşyüzyıldır Fuzûli mahreci üzerindedir." tespitinde bulunuyor. Nermin Kemal, Rasim Karaca, Ramiz Rövşen, Elhan Zal, Azad Yaşar, Hanemir, Selâm, Zamin Haci, Nusret Kesemenli, Şahmar Ekberzade yeni dönemin şairleri. Kendi mecraını bulan bir şair kuşağı. Tehran Alişanoğlu ile Nermin Kemal genç kuşak eleştirmenler öne çıkıyor. Bunlar ciddi bir özeleştiri yapıyorlar ve geçmiş kuşağı sorguluyorlar. Hanemire bir ayraç ayırmak durumundayım. Marmara İlahiyat Fakültesi nde öğrenciyken Yedi İklim dergisine sık gelirdi. Ramiz Rövşenin "Gökyüzü Taş Saklamaz" şiirini onun çevirisiyle o zaman yayımlamıştık. Şu anda Azerbaycanda Dokuz İklim adıyla bir edebiyat dergisi çıkarıyor.

Rasim Karaca ve arkadaşları çıkışlarını sürdürüyorlar. Rasim Özdenörenin öyküleri Azerbaycan da edebiyat dergisi Alatoranda yayımlanıyor. Yakın bir gelecekte kitaplaşacak.

Nizamî Zöhrabî ise dinî ve millî duyarlıklı bir çizgide yer alıyor. Yedi İklimde üç uzun şiiri ve söyleşisiyle ayrı bir bölüm gibi yer almış oldu.

Qılman İlkin, Megsed Nur, Rafiq Taği ise öyküleriyle yer alıyorlar dergide. Geleneksel kültürümüzün öyküye yansımalarını bu öykülerde görüyoruz. Hamid Herisçinin Nekrolog romanından bir kesit yer aldı dergide.

"Her şey aslına dönüyor" temel ilkesinde bakıldığında, Azerbaycan edebiyatının genç kuşağının kendi akarını bulması önemlidir. Yeter ki aynı kültür coğrafyasında bulunanlar buna katkı sağlasınlar, o zaman sular kendi akarını buluyor. Durduk yerde hiç bir şey olmuyor.

Dergiye [email protected] / [email protected], ya da 0216 399 19 14 telefon numarasıyla ulaşılabilinir.