Türkiye’de her yıl milyonlarca araç tescil edilirken, plakaların basım ve dağıtım yetkisi milyarlarca liralık devasa bir ekonomik hacim oluşturuyor. Ancak bu devasa alanın kamu bütçesi yerine federasyon ve iştirak şirketleri üzerinden yönetilmesi, beraberinde kontrolsüzlüğü ve ağır şüpheleri de getiriyor.
Plaka A.Ş. bünyesinde yaşanan usulsüzlüklerin adli ve idari merciilere taşınmasıyla birlikte, meselenin sadece yönetimdeki şahıslarla sınırlı kalmadığı, doğrudan yetki devri mekanizmasından kaynaklanan sistemik bir sorun olduğu görülüyor.
33 MİLYON ARAÇLIK DEVASA GELİR KAMUDAN KAÇIRILAMAZ
TÜİK verilerine göre, 2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye’deki toplam araç sayısı 33 milyon 612 bin 650’ye ulaşmış, sadece bir yılda 2 milyon 368 binden fazla yeni aracın trafiğe kaydı yapılmıştır. İkinci el devirler, plaka yenileme, kayıp ve hasar değişimleri de eklendiğinde her yıl milyonlarca işlemden oluşan dev bir mali çark dönmektedir.
Araç kaydını tutan devlet, tescil ve trafik denetimini sağlayan yine devlet iken; bu işlemlerin en somut ve gelir getirici bacağı olan plaka basımının dışarıya terk edilmesi kabul edilemez.
KAMU REFORMU ŞART: PLAKA DEVLET KONTROLÜNE GEÇMELİDİR
Sistemdeki yetki istismarının ve usulsüzlüklerin tamamen önüne geçilebilmesi için artık kalıcı ve köklü adımların atılması zorunludur. Bu çerçevede şu adımlar ön plana çıkmaktadır:
- Yetki Devri İptal Edilmelidir: Plaka basım ve dağıtım yetkisi, TŞOF ve bağlantılı şirketlerin elinden tamamen alınarak doğrudan devlet bünyesine devredilmelidir.
- Merkezî Dijital Takip Sistemi Kurulmalıdır: İçişleri Bakanlığı (Emniyet Genel Müdürlüğü) ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı koordinasyonunda kurulacak şeffaf, yerli ve dijital bir sistemle üretimden teslimata tüm süreçler elektronik ortamda denetlenmelidir.
- Gelir Doğrudan Genel Bütçeye Aktarılmalıdır: Elde edilen tüm net gelir, federasyon veya dernek harcama alanı olmaktan çıkarılıp doğrudan Genel Bütçe’ye aktarılmalı; vatandaşa yeni vergi yükleri koymak yerine kamu bütçesinin desteklenmesinde kullanılmalıdır.
SON SÖZ: DEVLET KAZANSIN, VATANDAŞ YENİ YÜKTEN KURTULSUN
Plaka, kişilerin veya kirliklerin ekonomik nüfuz saha ya da seçim oyuncağı değildir; devletin tescil ve güvenlik mekanizmasının asli bir parçasıdır.
Kamu idaresi, vatandaşına yeni vergi ve harçlar yüklemek yerine önce elindeki mevcut kaynakları doğru değerlendirmelidir. Plaka basım ve dağıtım işi vakit kaybetmeksizin kamulaştırılmalı, usulsüzlüklerin önü tamamen kesilmeli, devlet kazanmalı ve vatandaş yeni mali yüklerden kurtarılmalıdır.
