Yapılan çalışmalar, girişimler, feryatlar bir ses getirmiş
olmalı ki TC Başbakanlık ve Dışişleri Bakanlığı konuyu 2008-2009 yıllarında
sessiz sedasız profesyonelce ele almış ve bir çalışma başlatmış.
Vakıflar İdaremiz adına Dr. Nazif Öztürk ün 15 Haziran 2013
tarihinde yayınladığı Kıbrıs Vakıflarını Araştırma ve Değerlendirme Projesi,
Araştırma Süreci ve Elde Edilen Bulgular başlıklı raporunda araştırmaların
nasıl başlatıldığı sayfa 3 de aşağıdaki cümlelerle belirtilmiştir;
Bir yürütücü, onun da dâhil olduğu Bilim Heyeti ve
alanlarında her bakımdan donanımlı Osmanlıca, Vakıf, Tapu ve Dil uzmanlarından
oluşan proje ekibi; arşiv ve saha araştırmalarına dayalı olarak projenin
birinci aşamasını 5 Ağustos 2009-5 Eylül 2010 tarihleri arasında Kıbrıs ta,
ikinci aşamasını ise, 15 Kasım 2011-15 Haziran 2013 tarihleri arasında,
Türkiye de kendilerine ayrılan mekânlarda yürütmüştür.
Projenin I. Aşaması nda, Kıbrıs Vakıflar Arşivi, Kıbrıs
Milli Arşivi, Harita Dairesi Müdürlüğü, Tapu Kadastro Dairesi ve Kaza Tapu
Müdürlüklerinde, ayrıca Türkiye de Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Başbakanlık
Osmanlı Arşivi ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyud-i Kadime Arşivi nde
araştırmalar yapılmış.
1571 den 1974 e kadar geçen dört asırlık zaman içerisinde
biriken belgelerden oluşan 2443 Kütük Defteri ve 13.000 dosya içerisinde yer
alan sekiz milyon belge/bilgi gözden geçirilmiş, yirmi milyon veri elde
edilmiş, Kıbrıs evkaf mallan üzerinde yapılan mülkiyet intikalleriyle ilgili
olanlar tespit edilmiş ve bunlar taranıp ya da çekimleri yapılarak belli
işlemlerden geçirildikten sonra elektronik ortama yüklenmiştir.
Devamla aynı raporda Kıbrıs Vakıflarını Araştırma ve
Değerlendirme Projesi, Araştırma Süreci ve Elde Edilen Bulgular başlıklı
raporunda ilk aşamada nelerin yapıldığı sayfa 3 de aşağıdaki cümlelerle
belirtilmiştir
Arşiv çalışmalarına paralel olarak Kıbrıs Vakıftan ile
ilgili kitap, makale, tez ve raporlardan oluşan literatür taranarak geniş bir
bibliyografya hazırlanmıştır. 4 Haziran 1878 de imzalanan Osmanlı-İngiliz
İttifak Anlaşması ndan itibaren Kıbrıs vakıflarıyla ilgili bütün mevzuat
derlenmiştir. Bunların analizleri yapılarak gerekli notlar alınmıştır. Ayrıca
Kıbrıs ta araştırma alanı olarak belirlenen kurum ve kuruluşlarda üst düzey
görevlerde bulunmuş veya daha önce bu konularda araştırma yapmış olan gerçek
kişilerle görüşülmüş, bu şahısların özel arşivlerinde bulunan dokümanlar da sisteme
kazandırılmıştır.
Lefkoşa, Mağusa, Dipkarpaz, Güzelyurt ve Girne de saha
araştırmaları yapılmış, başta Abdullah Paşa Vakfı olmak üzere önemli vakıf
emlakin vakfiyelerindeki veriler ile gözlem sonucu elde edilen bulgular
karşılaştırılarak vakıf yerlerin sınırları belirlenmiştir.
Bundan sonra II. Aşama programlanmış ve II. Aşama ya geçiş
başlatılmıştır.
Bu aşamanın en önemli ve can alıcı kısmı Kıbrıs Vakıfları
Bilgi Sistemi nin (KIVABİS) tasarımı, yazılımı ve mevcut işletim sistemlerine
göre programlanması olmuştur. Elektronik ortama yüklenen belge ve veriler
sisteme işlenmiş ve sorgulanabilir hale getirilmiştir. Dile kolay tamı tamına
20 milyon veri girilmiş sisteme.
Projenin II. Aşaması nda ise, I. Aşama da tespit edilip
elektronik ortama aktarılan veri ve belgelerin %50 si, yine bu aşamada proje
için özel olarak tasarlanan ve geliştirilen Kıbrıs Vakıftan Bilgi Sistemi ne
(KIVABİS) yüklenmiş ve ait oldukları vakıflarla ve birbirleriyle
ilişkilendirilmesi olmuştur (Devam edecek.)
