Ergenekon Davası nda 34 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırılan CHP İzmir Milletvekili Mustafa Balbay, Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru yaptı.Yüksek Mahkeme, başvuruyu inceledi ve hak ihlali olduğuna hükmetti.

Hemen sonrasında, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Anayasa Mahkemesinin, tutukluluğunun makul süreyi aştığı ve seçilme hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yaptığı başvuruyu haklı buldu. Mahkeme, 5 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti ve Balbay ın tahliyesine karar verdi.

Balbay, beraat etmiş değil, yargılanmaya devam edecek ama en azından özgür ve de milletvekilliği görevini ifa edebilecek.

***

Birçok okurumdan mail ve telefon aldım.

Şunu söylüyorlar: Mustafa Balbay hapisten nasıl çıktı Mahkeme, tahliye talebini her defasında reddetmesine karşılık Balbay özürlüğüne nasıl kavuştu

Anlıyorum ki, okurlar bu alanda fazlaca bilgi sahibi değiller.

Balbay, 2010 yılında yapılan referandumda kabul edilen Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru hakkı ndan istifade etti.

Peki, siz bu haktan nasıl yararlanacaksınız

Çantamdaki birçok ilginç kulis bilgi ve dosya yı başka bir gün değerlendirmek üzere bir kenara bırakarak bugünkü köşemde bu konuyu etraflıca yazmaya karar verdim. 

Sahi, mahkemeye düştünüz, ya da bir başka alanda devletin haksız karar verdiğini düşünüyorsunuz, ne yapacaksınız

Sırasıyla gidelim

Bireysel başvuru hakkı neleri kapsıyor

Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvurunun kapsamı, Anayasa da teminât altına alınmış olan temel hak ve özgürlüklerin devletin kamu gücü aracılığı ile ihlâl edilmesidir.

Bu kapsamı biraz daha açmak gerekirse;

Gerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi nde gerekse Anayasa da sayılmış ve teminât altına alınmış olan insan haklarının devletin kamu gücü aracılığı ile ihlâli zaman zaman söz konusu olabilmektedir.

Devlet yapısına dâhil olan makâmlarca kişilerin hak ve özgürlükleri aktif ya da pasif olarak ihlâle mâruz kalabilmektedir.

Örneğin; bir idârî makâm tarafından gerçekleştirilen bir işlem ya da uygulama sonucunda kişilerin temel hak ve özgürlükleri ihlâl edilebilmektedir ve bu durum aktif ihlâl olarak nitelendirilmektedir.

Yine bir idârî makâmın mevzuatla ya da hukukun genel ilkeleri çerçevesinde üzerine tevdî edilmiş olan görevini yerine getirmemesi durumunda kişilerin temel hak ve özgürlükleri ihlâl edilebilmektedir ve bu durum da pasif ihlâl olarak nitelendirilmektedir.

İşte tam da bu noktada; Devletin yürütme, yargı ve hatta yasama güçleri tarafından aktif ya da pasif ihlâllerin gerçekleştirilmesi durumunda Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru söz konusu olabilecektir.

Burada unutulmaması gereken husus şu: Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuruların kapsamına kişilerarası hukukî meseleler girmemektedir. Mesela; alacak-verecek ya da boşanma gibi konularda bireysel başvuru yoluna gidilmesi mümkün değildir. Bu konularda Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru yoluna gidilebilmesi için, söz konusu meselede devletin açıkça bir hak ihlâline sebebiyet vermiş olması gerekmektedir.

Yüksek Mahkeme ye Kimler Başvurabiliyor

Peki, bu haktan vatandaşlar nasıl yararlanacak

Kimler başvurabiliyor, Anayasa Mahkemesi ne

Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru yolu, ikincil nitelikte bir yargı yolu olduğundan, başvuruyu yapabilecek kişiler açısından bâzı özellikler ve kısıtlamalar içermektedir.

Bireysel başvuru yoluna gidebilecek kişiler şunlardır :

1) Türk vatandaşı gerçek kişiler: Türkiye Cumhuriyeti Devleti ne vatandaşlık bağı ile bağlı olan her gerçek kişi, Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru yoluna gidebilme imkânına sâhiptir. 18 yaşını geçmiş ve tam ehliyetli olan her Türk vatandaşı, kendi irâdesi ile bireysel başvuru sürecini başlatabilir ve yürütebilir. 18 yaşını geçmemiş Türk vatandaşları ise velî ya da vasî aracılığı ile kendilerini temsil ettirmek yolu ile bireysel başvuru sürecini başlatabilir ve sürdürebilir. Herhangi bir nedenden dolayı haklarında kısıtlılık karârı olan kişiler de yasal temsilcileri aracılığı ile bireysel başvuru yoluna gidebilirler.

2) Yabancı uyruklu gerçek kişiler: Türk vatandaşı olmayan gerçek kişiler, sâdece yabancılara tanınmış haklar kapsamına dâhil olan konularla ilgili olarak Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru yoluna gidebilirler. Türk vatandaşlarına tanınıp yabancı uyruklu gerçek kişilere tanınmamış haklarla ilgili olarak yabancı uyruklu kişilerin bireysel başvuruda bulunma imkânları yoktur.

3) Tüzel kişiler: Tüzel kişiler, sâdece tüzel kişiliklerini direkt ilgilendiren konularda Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru yoluna gidebilirler. Tüzel kişiler, üyeleri ya da çalışanları adına bireysel ya da toplu başvuruda bulunamazlar. Örneğin; dernekler, sendikalar ya da siyâsî partilerin üyeleri adına toplu ya da bireysel başvuruda bulunma imkânları yoktur.

Dikkat! Başvuru doğrudan anayasa mahkemesi ne yapılıyor

Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru, ülkemizdeki diğer yargı yollarından usûl ve başvuru süreci bakımından da farklılık gösteriyor.  Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru şu şekilde yapılmaktadır :

Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru, Anayasa Mahkemesi nin internet sitesinde (www.anayasa.gov.tr) yer alan başvuru formu ya da başvuru formuna uygun olarak düzenlenmiş bir dilekçe ile yapılıyor.

Bu formu doldurmadan önce, sitede yer alan Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru formu kılavuzunu  mutlaka okumak gerekiyor.

Bu noktaya dikkat: Bireysel başvuru formu, doğrudan Anayasa Mahkemesi ne verilebileceği gibi, ülke içindeki mahkemeler ya da yurtdışındaki temsilciliklerimiz (Büyükelçilik, Konsolosluk) aracılığı ile Anayasa Mahkemesi ne gönderilebilir.

Mahkemeler ya da yurtdışı temsilcilikler aracılığı ile yapılacak bireysel başvurular, o  makâmlar tarafından incelenmeksizin doğrudan Anayasa Mahkemesi ne ulaştırılacaktır.

Bireysel başvuru yapılırken unutulmaması gereken en önemli husus şu;

Bireysel başvurular aslâ posta, internet, telgraf gibi iletişim araçları aracılığı ile yapılamıyor. Bireysel başvuru formu kesinlikle posta yolu ile de Anayasa Mahkemesi ne gönderilemiyor. Aksi hâlde bireysel başvuru, incelemeye alınmaksızın reddolunacaktır.

Bireysel başvuru sonucunda başlayacak yargı süreci boyunca, hiçbir bilgi ve evrâk posta ve diğer iletişim araçları kullanılarak Anayasa Mahkemesi ne ulaştırılmaya çalışılmamalıdır.

Anayasa Mahkemesi ile yapılacak tüm yazışmalar, doğrudan mahkeme ile ya da ülke içindeki mahkemeler veya yurtdışı temsilciliklerimiz aracılığı ile yapılmalıdır.

Bence bu yazıyı kesin panonuzun görünen kısmına iliştirin

NOT: Bugün 16 Aralık 2013 Pazartesi. 1) Bu parlamento ve mevcut AKP iktidarı, 2011 seçimleri öncesinde yeni ve sivil anayasa sözünü yerine getiremedi, sınıfta kaldı, çuvalladı. 2) Yoksul-zeki Anadolu çocuklarının barındığı Başbakanlığa bağlı Vakıf Öğrenci Yurtları, 28 Şubat darbesi döneminde kapatıldı. Vakıf olan bu yurtların asıl sahiplerine iadesi noktasında şu ana kadar tık yok. Dubakalin olacak Takipçisiyiz