Gelişmekte olan ekonomiler yaklaşık iki yıldır eski büyüme oranlarını yakalayamıyor, kademeli olarak durgunlaşıyor. Başka bir deyişle her gelen yıl ekonomide canlılık ve istikrar açısından bir öncekini aratıyor. Yabancı sermaye ilgisinin azalması ise bu olumsuz eğilimleri besliyor, güçlendiriyor. Türkiye, gelişmekte olanların en kırılganlarından biri olarak bu eğilimleri daha yoğun bir şekilde yaşıyor; belirsizlik ve kırılganlık kademeli olarak artıyor. Finansal piyasalar ise bu durum fiyatlayamıyor, günü kurtarmak adına beklentileri yönlendirmeye çabalarken gerçeklerden kopuyor. Üreten kesimler alacakların tahsilinde artan nakit sıkışıklığına bağlı sorunlar yaşıyor ve iç talep daralması nedeniyle hareket yeteneğini kaybediyor... Finansal piyasalar ise gerçekleri fiyatlayamadığı için kendisini olduğundan farklı göstermeye çalışıyor...
Son günlerde sermaye piyasalarında yaşanan yükselişe, döviz kuru ve faizlerdeki sınırlı gerilemeye bakarak galiba en kötüyü atlattık diye düşünenler veya bu umutla rahat uyumaya çalışanlar çıkabilir. Baştan söyleyelim söz konusu eğilimlerin ne ülke gerçekleri ile ne de küresel koşullarla hiç bir ilişkisi bulunmuyor. Sistem ve bunu oluşturan kurumsal yapı, bazı işadamları ve siyasilerin desteği ile görüntüyü kurtarmak ve kırılganlığı gizlemek konusunda bir şeyler yapmaya çabalıyor. Kafasını kuma gömüp kendisini mi aldattığı yoksa azami sayıda insanı aldatarak kendi çıkarlarına meze haline mi getirmeye çalıştığı konusu insanlarımızın bilinç düzeyine göre farklılaşıyor!..
Şahsen, hangi amaçla yapılmış olur ise olsun olduğundan farklı görünmek yönündeki tüm davranış biçimlerini sahtekarlık olarak görürüm; bunu içselleştiren piyasalara ve onların söylemlerine itibar etmem. Böylesi bir eğilimin içinde olanlar, yararlananlar veya nemalanması bile susarak destekleyenleri inancını ve insanlığını tüketmiş asalaklar olarak görürüm. Allah’tan saklayamayacağın bir şeyi veya davranışı kullarından saklayamaya çalışmak iyi niyetle açıklanamaz!.. Kendisine yapılmasını istemediği şeyleri başkalarına yapanlara, hangi ideolojinin tarafı olurlar ise olsunlar güvenilemez!..
Belli ki ekonomide nakit sıkışıklığının hızla büyüyor olması, iflas erteleme başvurularının yeni rekorlara koşması, iç pazarda inşaat ve gayrimenkulün satışlar açısından sinek avlamaya başlaması, ekonomi daralırken işsizlik ve enflasyonun artması yönündeki olumsuz eğilimlere etkili ve yetkili kesimlerin gücü yetmiyor. Bu nedenle tehlikenin hızla büyüdüğünün herkes tarafından anlaşılmasını engelleyerek kendilerini ve güçlerini korumaya çalışıyor, akıntıya kürek çekiyorlar. Bu durumu ifşa edenleri susturmak için de her yolu deneyebiliyorlar... Yoksulluk ve yolsuzluğun neden arttığını sorgulamak ve doğruya yönelmek yerine çözümü yasaklarda arama gafletine düşüyorlar...
Küresel koşullar, gelişmekte olan ekonomiler için kırılganlığın kademeli olarak artacağına işaret ediyor. Söz konusu bölgeler açısından net yabancı sermaye girişi azaldıkça para ve kredi konusundaki eğilimler sıkılaşacak; ekonomi daralırken işsizlik ve enflasyon artacak; bu durum kamu kesimi ve mali sektörü de çok olumsuz biçimde etkileyecek. Ekonomik aktivite zayıfladıkça kamunun gelirleri hızla azalırken bütçe açıkları büyüyecek, mali sektörde ise bilançolar yıpranacak. Finansal sermaye ile ortaklık yaparak ülkenin geleceğini ipotek altına almanın, çaresizlik bataklığını büyütmenin vebali ağır olacak. Sermayenin sürdürülebilir olmayan eğilimlerde sona yaklaşıldığını anlayarak geri çekilmeye başlaması her şeyi alt üst edecek; gerçeklerin açığa çıkması engellenemeyecek...
Nefsine veya kinine yenik düşüp yanlış yollara saparak büyük riskler alanların yaşayacağı sıkıntı, diğer herkesin katlanmak zorunda kalacağından büyük olacak. İstikrarı, ilkeli ve dürüst bir yaşamda değil de güç peşinde koşmakta ya da böyle yapanların peşine takılmakta arayanların hayal kırıklığı tüm tahminleri aşacak. Duygusal insanlarımızın güvendiği dağlara kar yağdığı açığa çıktığında gidenleri geri getirmek kolay olamayacak... Hesapsızca istediği şeylerin peşine düşenlerin hiç istemediği koşullarla tanışması olasılığı çok yükseldi!..
