Rusya'nın Polonya sınırına sadece 2 kilometre mesafede seyir halindeki bir yolcu trenini vurması Avrupa'da şok etkisi oluşturdu. Eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson'ın da aralarında bulunduğu diplomatik heyetin geçişinden dakikalar sonra yaşanan saldırı sonrası, Fransa'dan "Amacınız bizi bölmek" tepkisi geldi.
SINIRA 2 KİLOMETRE KALA İNSANSIZ HAVA ARACI SALDIRISI
Ukrayna'nın kuzeybatısındaki Volin bölgesinde, Polonya sınırına adeta taş atımı mesafede seyreden yolcu treni, Rus insansız hava araçlarının hedefi oldu. Kiev ile Varşova arasında sefer yapan ve 206 yolcu taşıyan trenin lokomotifi ağır hasar aldı. Ukrayna demiryolu şirketi Ukrzaliznytsia'dan yapılan açıklamada, gözlemcilerin tren mürettebatını önceden uyarmasıyla büyük bir facianın önüne geçildiği aktarıldı.
Polonya'nın PKP Şehirlerarası demiryolu hizmeti de trendeki yolcu sayısını doğrularken; Ukrayna'nın Suspilne kanalına konuşan Volin Gümrük Ofisi Sözcüsü Valentina Çerniş, sabah saatlerindeki dehşet anlarında Yahodin Sınır Kapısı yakınlarındaki bir benzin istasyonunun da yerle bir olduğunu kaydetti. Saldırı sonrası derin bir sessizliğe bürünen Rusya'ya ilk resmi tepki, vakit kaybetmeden yeni yaptırımların devreye sokulmasını isteyen Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha'dan geldi.
DAKİKALARLA GELEN KURTULUŞ: O İSİMLER DE TRENDEYDİVA ARACI SALDIRISI
Olayın perde arkasındaki detaylar ise hesapların şaştığını ve facianın eşiğinden dönüldüğünü gösteriyor. Saldırının gerçekleştiği hattan sadece dakikalar önce, aralarında eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson, eski İsveç Başbakanı Carl Bildt ve İngiltere Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell'ın bulunduğu diplomatik heyeti taşıyan başka bir tren geçiş yapmıştı. Avrupalı ve uluslararası şirket temsilcilerinin katılacağı ekonomik destek forumu arifesinde bu saldırının yaşanması, akıllara hemen o kritik soruyu getirdi: Bu bir tesadüf mü, yoksa Avrupa'ya açık bir mesaj mı?
FRANSA'DAN ÇOK SERT ÇIKIŞ: AMAÇ GÖZDAĞI VERMEK
Tansiyonun zirve yaptığı saatlerde Avrupa'dan beklenen en net ve sert yanıt Fransa cephesinden geldi. Finlandiya'daki Avrupa Arktik Zirvesi'nde kameralar karşısına geçen Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, saldırının zamanlamasına dikkat çekerek Moskova'ya yüklendi. Barrot, "Net bir amacı var: Avrupalılara gözdağı vermek, onların cesaretini kırmak ve özellikle de onları bölmek." ifadelerini kullandı. Fransız bakana göre bu eylem, Moskova ile Avrupa başkentleri arasındaki gerilimi çok daha belirgin ve tehlikeli bir noktaya taşıdı.
PUTİN NEDEN UKRAYNA'YA SAVAŞ AÇTI?
Geriye dönüp bakıldığında, Rus lider Vladimir Putin'in 24 Şubat 2022'de 200 bin askerle başlattığı işgal planı beklenen hızda ilerlemedi. Birkaç gün içinde Kiev'e girip Batı yanlısı hükümeti devirme planları, Ukrayna'nın sert direnişi ve Rus lojistiğinin (Kiev konvoyunun durması gibi) çökmesiyle suya düştü. Nisan ayında kuzeyden çekilmek zorunda kalan Rus güçleri, devam eden süreçte Eylül 2022'deki Harkiv ve Kasım ayındaki Herson karşı saldırılarıyla büyük şoklar yaşadı.
RUS İŞGALİ ALTINDAKİ UKRAYNA TOPRAKLARI
Şu an gelinen noktada, Ukrayna topraklarının yaklaşık yüzde 20'si halen Rusya'nın kontrolünde bulunuyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi'nin raporlarına göre, "geçici olarak işgal edilmiş bölge" sayılan bu topraklarda yaşayan 3 ila 3.5 milyon Ukraynalı; keyfi gözaltılar, zorla kaybetmeler, işkence, pasaport dayatması, çocukların beyninin yıkanması ve ağır Ruslaştırma politikalarıyla amansız bir mücadele veriyor. İşgalden bu yana nüfusunun yarısını kaybeden bölgelerde Ukrayna dili ve kültürü ağır bir baskı altında tutuluyor.
RUSYA'NIN UKRAYNA'DAN İSTEDİĞİ TOPRAKLAR
Bu kanlı çatışmanın temelleri aslında 2014 yılında Kırım'ın yasadışı ilhakı ve Donbas'taki vekil güçlerle kurulan isyancı devletlere dayanıyor. Putin, 2021'deki makalesinde "Ruslar ve Ukraynalılar tek bir halktı" derken, 2024'te ABD'li sunucu Tucker Carlson'a Ukrayna'nın "yapay bir devlet" olduğunu beyan etmişti. 30 Eylül 2022'de Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson'u yasadışı olarak ilhak ettiğini duyuran Moskova'nın temel hedefi, BM Genel Kurulu'nun tüm reddine rağmen "askersizleştirme ve Nazilerden arındırma" kılıfıyla Ukrayna kimliğini tamamen silmek.
ABD Başkanı Donald Trump'ın barış anlaşması için uyguladığı baskı ve geçen yıl Ağustos ayında Alaska'da heyetler arası yapılan görüşmeler maalesef ki sahadaki gerçekliği değiştirmedi. Batılı analistlerin "saldırganı ödüllendirmek" olarak nitelediği toprak tavizlerine Kiev yönetimi kapıları sıkı sıkıya kapatmış durumda. Diplomatik masada kilitlenen krizin ardından Avrupa sınırına dayanan bu son füze saldırısına başkentlerin nasıl bir ortak tepki vereceği ise şimdiden küresel siyasetin en merak edilen konusu haline geldi.
