Beyaz'la Joker yarışmasında sorulan ebabil kuşlarının yere inmeden ne kadar süre uçabildiği sorusunun yanıtı 10 ay oldu. İsveç'teki Lund Üniversitesi tarafından yapılan bilimsel araştırma, kara sağanların üreme dönemi dışında zamanlarının yüzde 99'undan fazlasını havada geçirdiğini ortaya koyuyor.
Beyazıt Öztürk'ün Kanal D ekranlarında sunduğu Beyaz'la Joker yarışmasında bu kez kuşların olağanüstü uçuş yetenekleri konu edildi. Yarışmacıya yöneltilen soruda ebabil kuşlarının yere konmadan havada geçirebildiği süre soruldu.
Saatlerden aylara uzanan seçenekler arasında doğru yanıt 10 ay olarak verildi. Bu sürenin bilimsel dayanağı ise 2016 yılında yayımlanan ve kuşların göç dönemindeki hareketlerini inceleyen bir araştırmaya uzanıyor.
Beyaz'la Joker'deki ebabil sorusunun doğru cevabı
Yarışmada sorulan sorunun seçenekleri şöyleydi:
A) 6 saat
B) 2 gün
C) 1 hafta
D) 10 ay
Doğru cevap: D) 10 ay.
Ebabil adıyla bilinen kara sağanlar, bilimsel adıyla Apus apus, yılın büyük bölümünü uçarak geçirebiliyor. Bazı bireylerin üreme dönemi dışındaki yaklaşık 10 aylık sürede hiç konmadığı bilimsel gözlemlerle belirlendi.
Ebabil kuşlarının 10 ay uçabildiği bilimsel araştırmayla belirlendi
İsveç'teki Lund Üniversitesi araştırmacıları, kara sağanların uçuş hareketlerini küçük veri kaydedici cihazlarla takip etti. Çalışmanın sonuçları 2016 yılında Current Biology dergisinde yayımlandı.
Araştırmada kuşların yaklaşık 10 aylık üreme dışı dönem boyunca zamanlarının yüzde 99'undan fazlasını havada geçirdiği tespit edildi. İncelenen bireylerin bir kısmı hiç konmazken bazılarında kısa süreli konma veya hareketsizlik dönemleri kaydedildi.
Bu nedenle 10 aylık süre, türün sergileyebildiği olağanüstü uçuş yeteneğini ifade ediyor. Bütün ebabillerin her yıl aynı süre boyunca kesintisiz uçtuğu anlamına gelmiyor.
Ebabil kuşları havada nasıl besleniyor?
Kara sağanların uzun süre uçabilmesini sağlayan özelliklerden biri beslenme biçimleri. Bu kuşlar, uçuş sırasında havadaki böcekleri ve diğer küçük omurgasızları yakalayabiliyor.
Uzun, dar ve orak biçimli kanatları, havada süzülmelerini ve geniş mesafeler katetmelerini kolaylaştırıyor. Böylece beslenmek için sürekli yere inmeleri gerekmiyor.
Göç dönemlerinde farklı hava akımlarından yararlanan kuşlar, uçuşlarını uzun süre sürdürebiliyor. Afrika'ya uzanan göçleri de yaşamlarının büyük bölümünü havada geçirmeleriyle ilişkili.
Ebabil kuşları uçarken uyuyabiliyor mu?
Ebabil kuşlarının havada nasıl dinlendiği, bilim insanlarının araştırdığı konular arasında bulunuyor. Uzun süreli uçuş gözlemleri, bu kuşların uyku ihtiyacını havadayken nasıl karşılayabildiği sorusunu da beraberinde getiriyor.
Kara sağanların uçarken uyuyabildiği düşünülse de 2016 yılındaki hareket takip araştırması, uyku sırasında beyin faaliyetlerini doğrudan ölçmedi. Dolayısıyla havada uyumanın süresi ve mekanizması hakkında kesinleşmiş bütün ayrıntılardan söz etmek mümkün değil.
Araştırmada gündüz saatlerinde uzun süzülme dönemleri ve gün doğumu ile gün batımı çevresinde yükselme hareketleri de kaydedildi.
Ebabil kuşları ne zaman yere konuyor?
Kara sağanlar özellikle üreme dönemlerinde yuvalarına dönüyor. Yumurtlama, kuluçka ve yavruların beslenmesi için yuvaları kullanıyorlar.
Üreme dönemi sona erdiğinde ise uzun süreli göç ve havada yaşam evresi başlıyor. Kuşların bir kısmı bu dönemi neredeyse tamamen uçuş halinde geçiriyor.
Genç bireylerin ve bazı yetişkin kuşların hava koşullarına bağlı olarak zaman zaman konabildiği de bilimsel çalışmalarda belirtiliyor.
Beyaz'la Joker hangi kanalda yayınlanıyor?
Beyazıt Öztürk'ün sunduğu Beyaz'la Joker, Kanal D ekranlarında izleyiciyle buluşuyor. Genel kültür, bilim, tarih ve doğa konularından soruların yer aldığı yarışmada ebabil kuşlarının uçuş süresi de ele alındı.
Yarışmada verilen 10 ay yanıtı, kara sağanların üreme dönemi dışında gerçekleştirebildiği uzun süreli uçuşlara dayanıyor.
