Anadolu'nun en eski yerleşim alanlarından biri olan Diyarbakır'daki Çayönü Tepesi, insanlık tarihine ışık tutacak yeni bir keşfe ev sahipliği yaptı. Ergani ilçesinde sürdürülen arkeolojik çalışmalarda, MÖ 6900-6800 yıllarına tarihlendirilen ve erken dönem maden işçiliğine ilişkin izler taşıyan bir üretim alanı ortaya çıkarıldı.
2026 yılı kazı sezonunun en dikkat çekici buluntuları arasında gösterilen keşif, binlerce yıl önce bölgede yaşayan toplulukların bakır ve malakit gibi madenleri nasıl işlediğine ilişkin yeni bilgiler sunuyor.
8 BİN 900 YILLIK MADEN İŞLİĞİ GÜN YÜZÜNE ÇIKARILDI
Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle yürütülen kazılarda, tarih öncesi döneme ait olduğu değerlendirilen bir maden işleme alanı tespit edildi.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun, keşfedilen işliğin yapısına ve buluntulara ilişkin açıklamalarda bulundu.
İşliğin merkezinde taş döşemeli özel bir çalışma alanı bulunduğunu belirten Sarıaltun, burada malakit parçaları ve bakırdan yapılmış çeşitli nesnelerin ortaya çıkarıldığını aktardı.
Buluntular, dönemin insanlarının doğal maden kaynaklarını yalnızca toplamakla kalmayıp bunları işleyerek farklı eşyalara dönüştürdüğüne işaret ediyor.
TOPRAĞIN ALTINDAN BAKIR BONCUKLAR ÇIKTI
Kazı alanında gerçekleştirilen incelemelerde, işliğin merkezinde 18, çevresinde ise yaklaşık 24-25 malakit parçası tespit edildi.
Malakit ve bakırla ilişkili buluntuların toplamının yaklaşık 42 olduğu belirtilirken, alanda bakır boncukların yanı sıra farklı işlevlere sahip objelere de ulaşıldı.
Uzmanlar, buluntuların çalışma alanındaki dağılımının, maden işleme faaliyetlerinin belirli bölümlerde ve uzmanlaşmış bir üretim düzeni içerisinde gerçekleştirildiğini düşündürdüğünü ifade ediyor.
Bu durum, yaklaşık 9 bin yıl önce bölgede yaşayan toplulukların üretim teknikleri ve iş bölümü hakkında önemli veriler sağlıyor.
ANADOLU'DA MADENCİLİĞİN GEÇMİŞİNE IŞIK TUTACAK
Çayönü Tepesi'nde ortaya çıkarılan işlik, tarih öncesi toplulukların madencilik konusundaki bilgi birikimini anlamak açısından büyük önem taşıyor.
Araştırmalarda, bölgede madencilikle ilişkili faaliyetlerin yaklaşık 2 bin yıllık bir süreç boyunca devam etmiş olabileceği değerlendiriliyor.
Kazı alanının batı kesiminde rastlanan ve MÖ 6800-6600 yıllarına tarihlendirilen Proto-Hassuna seramikleri de yerleşimin kültürel ve teknolojik gelişimine ilişkin önemli bulgular arasında bulunuyor.
Söz konusu eserler, Çayönü'nde yaşayan toplulukların gündelik yaşamı, üretim alışkanlıkları ve kullandıkları malzemeler hakkında araştırmacılara yeni veriler sunuyor.
KESİN TARİH RADYOKARBON ANALİZLERİYLE BELİRLENECEK
Arkeologlar, ortaya çıkarılan maden işliğinin ve çevresindeki buluntuların tarihlendirilmesine yönelik bilimsel çalışmaların devam edeceğini bildirdi.
İlk değerlendirmelerde yaklaşık 8 bin 900 yıl öncesine işaret eden buluntuların kesin kronolojisi, radyokarbon analizleri ve arkeolojik verilerin birlikte incelenmesiyle netleşecek.
Diyarbakır'da gerçekleştirilen keşfin, Anadolu'daki erken madencilik faaliyetlerinin gelişimini ve tarih öncesi insanların üretim becerilerini anlamaya yönelik araştırmalara önemli katkılar sağlaması bekleniyor.
