Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sigortasız çalışanların emeklilik hesabını etkileyebilecek yeni bir düzenlemeye gitti. Kayıt dışı çalışmanın resmî belgeler üzerinden nasıl tespit edileceği ve sigortalılık günlerinin nasıl hesaplanacağı netleştirildi. Buna göre, fiilen çalıştığı kamu görevlilerince düzenlenen tutanaklarla belirlenen kişilere, tutanağın düzenlendiği tarih itibarıyla 1 gün sigortalılık hizmeti kazandırılabilecek.
SGK'DAN SİGORTASIZ ÇALIŞANLARA YENİ DÜZENLEME
SGK'nın yayımladığı yeni genelge, özellikle çalıştığı hâlde sigortası yapılmayan veya prim günleri eksik bildirilen kişileri ilgilendiriyor.
Düzenlemeyle birlikte kamu kurumlarından gelen belgelerin ve resmî tutanakların sigortalılık tespitlerinde nasıl kullanılacağına ilişkin esaslar belirlendi.
Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş'ın aktardığına göre, SGK'nın Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servisleri, sigortasız çalışmaya ilişkin kayıtları inceleyecek.
Bu kapsamda trafik polisleri ve jandarma tarafından düzenlenerek ilgili kişiye yüz yüze tebliğ edilen trafik ceza tutanakları da değerlendirilecek.
Tutanaklarda sigortasız çalışmaya işaret eden bilgi ve belgelerin bulunması hâlinde KADİM servisleri gerekli incelemeyi yapacak.
İncelemenin ardından aynı işyerinde sigortalı olarak çalıştığı belirlenen kişiler dışındaki kayıtlar, daha ayrıntılı değerlendirme için sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek.
Böylece resmî belgelerde yer alan çalışma bilgilerinin sigortalılık kayıtlarına yansıtılmasına ilişkin süreç belirli kurallara bağlanmış olacak.
HANGİ TUTANAKLAR SİGORTA PRİM GÜNÜ SAYILACAK?
Yeni genelgeye göre yalnızca SGK denetmenlerinin hazırladığı belgeler değil, diğer kamu görevlilerinin düzenlediği tutanaklar da fiilî çalışmanın belirlenmesinde kullanılabilecek.
Kolluk kuvvetleri, zabıta, doktor, veteriner ve mühendis gibi kamu görevlilerinin hazırladığı resmî kayıtlarda kişinin fiilen çalıştığının belirlenmesi durumunda, ilgili kayıt üzerinden sigortalılık işlemi yapılabilecek.
Bu durumda çalışanın, tutanağın düzenlendiği tarih itibarıyla 1 gün sigortalılık hizmeti kazanması öngörülüyor.
Bir çalışan hakkında farklı tarihlerde birden fazla resmî tespit bulunması hâlinde ise sigortalılık süresi bu kayıtlara göre hesaplanacak.
SGK'nın düzenlemesine göre aynı işyerindeki çalışmaya ilişkin en eski tarihli belge, işe giriş tarihi olarak kabul edilecek.
Aynı ayda ve sonraki aylarda çalışmanın tespit edildiği her gün için 1 gün hizmet kazandırılacak.
Bu şekilde belirlenen çalışma ilişkisi, kısmi süreli çalışma kapsamında değerlendirilecek.
Düzenleme, özellikle geçmişte sigortasız çalıştığı resmî kayıtlarla ortaya konulan kişilerin hizmet günlerinin belirlenmesi açısından önem taşıyor.
EKSİK PRİM GÜNLERİ NASIL TAMAMLANACAK?
SGK'nın yeni genelgesinde, farklı tarihlerde yapılan çalışma tespitleri arasında boşluk bulunması durumunda izlenecek yol da açıklandı.
Buna göre bir çalışan hakkında aynı işyerinde birden fazla tespit yapılmış ancak arada herhangi bir çalışma kaydının bulunmadığı ay geçmişse sonraki ilk tespit, yeni bir işe giriş olarak değerlendirilecek.
Önceki çalışma ilişkisi ise hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erdirilecek.
Örneğin bir kişinin aynı işyerinde ocak ve şubat aylarında çalıştığı resmî kayıtlarla belirlenmiş, mart ayında herhangi bir tespit bulunmamış ve nisan ayında yeniden çalışma kaydı ortaya çıkmışsa nisan ayındaki kayıt yeni işe giriş olarak işleme alınacak.
Ancak çalışanın bu tarihler arasında kesintisiz olarak çalıştığını ileri sürmesi durumunda itiraz hakkı bulunuyor.
İtiraz edilmesi hâlinde dosya, fiilî çalışma süresinin belirlenmesi amacıyla sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek.
Böylece resmî tutanaklarla belirlenen günlerin dışında kalan çalışma sürelerinin de denetim yoluyla araştırılması mümkün olacak.
İsa Karakaş, yeni uygulamanın hem çalışanlar hem de işverenler açısından kayıtların daha açık biçimde değerlendirilmesini sağlayacağını belirtti.
Düzenleme, sigortasız çalıştığı tespit edilen kişilerin geçmiş hizmetlerinin SGK kayıtlarına işlenmesine imkân tanırken bütün eksik prim günlerinin otomatik olarak tamamlanacağı anlamına gelmiyor.
