Devlet bütçesi…
Devletin ve kamu kurumlarının belirli bir mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren, bu gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına yasama organı (parlamento) tarafından izin veren resmi ve hukuki bir kanun…
Bir bakıma toplum ile siyasi iktidar arasında kaynakların kullanımı konusunda yapılan bir sözleşme…
Devletin vergi, harç, ceza, borçlanma ve benzeri yollarla elde ettiği para kaynaklarıdır.
Kamu hizmetlerinin yürütülmesi, maaşlar, yatırımlar, sağlık, eğitim, savunma ve sosyal yardımlar için yapılan harcamalardır.
Halkın vergileriyle oluşan kamu kaynaklarının toplanmasını ve harcanmasını denetleme yetkisinin, halkın temsilcisi olan parlamentoda (Türkiye’de TBMM) bulunmasıdır.
Bütçe, genellikle 1 Ocak – 31 Aralık arasındaki bir yıllık dönemi kapsar.
Bütçe, hükümetin harcama yapma ve vergi toplama yetkisini sınırlandırır ve yasal bir çerçeve çizer.
Ülke ekonomisinde istikrarı sağlamak, kaynakları verimli alanlara tahsis etmek ve gelir dağılımında adaleti sağlamaya yardımcı olmak için çıkarılır bütçeler…
BÜTÇE GÖRÜŞMELERİNDE HAZİNE VE MALİYE BAKANININ AÇIKLAMALARI NEDEN ÖNEMLİDİR?
Şimdi gelelim o sorunun cevabına…
Neydi soru; bütçe görüşmelerinde en kritik açıklama kime ait?
Bütçe görüşmelerinde Hazine ve Maliye Bakanının açıklamaları, hükümetin gelecek döneme ait ekonomi vizyonunu, makroekonomik hedeflerini ve mali disiplin stratejilerini resmi olarak ilan etmesi yönünden kritik bir öneme sahiptir.
Bakanın yaptığı bütçe sunuş konuşması ve komisyonlardaki değerlendirmeleri, devletin parayı nereden toplayıp nereye harcayacağının yol haritasını çizer.
Bakan, bütçe sunumunda büyüme, enflasyon, cari açık ve bütçe açığı hedefleri gibi temel makroekonomik göstergeleri açıklar.
Örneğin; bütçe açığının GSYH'ye oranının ne seviyede hedeflendiği ve faiz dışı dengenin nasıl şekilleneceği bu konuşmalarda netleşir.
Devletin bütçeyi finanse etmek için uygulayacağı vergi politikaları, Kurumlar Vergisi veya Gelir Vergisi gibi kalemlerdeki düzenleme sinyalleri ilk olarak bu görüşmelerde açıklanır.
Bakanın vergi yükü, vergi adaleti ve kayıt dışılıkla mücadeleye dair mesajları doğrudan iş dünyasını ve vatandaşları ilgilendirir.
Hangi sektöre (eğitim, sağlık, savunma, altyapı) ne kadar kaynak ayrılacağı ve kamu kurumlarında uygulanacak tasarruf tedbirleri maliye bakanının sunumuyla resmiyet kazanır. Bu harcama limitleri, kamunun verimlilik ve etkinlik sınırlarını belirler.
Yerli ve yabancı finans piyasaları, bütçe disiplinine ne kadar sadık kalınacağını anlamak için bakanın açıklamalarını pürüzsüz bir şekilde takip eder.
Sermaye piyasalarının şeffaflığı ve istikrarı açısından bakanın verdiği mali disiplin mesajları, ülkenin kredi notu ve borçlanma maliyetleri üzerinde doğrudan etkilidir.
Bütçe görüşmeleri, yasama organının (TBMM) yürütme organını denetlediği en önemli mekanizmadır. Bakan; milletvekillerinin, muhalefetin ve Plan ve Bütçe Komisyonunun sorularını yanıtlayarak halk adına hesap vermekle yükümlüdür…
Tüm bu açılardan bakıldığında…
Özellikle 2027 Bütçe Kanunu’nun TBMM Genel Kurul görüşmelerinde gözler Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek üzerinde olacaktır…
MEHMET ŞİMŞEK KİMDİR?
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek 1967 yılında Batman ili Gercüş ilçesinin Arıca (Kefre) köyünde dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Batman Merkez’de, liseyi ise Gercüş’de tamamladı.
1988 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Bölümü’nden dönem ikincisi olarak mezun oldu. Aynı fakültede yaklaşık bir yıl araştırma görevlisi olarak çalıştıktan sonra, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından açılan sınavı kazanarak resmi burslu statüde dil eğitimi ve yüksek lisans öğrenimi görmek üzere İngiltere’ye gitti.
Şimşek, 1993 yılında Exeter Üniversitesi’nde finans ve ekonomi dalında yüksek lisans derecesini almaya hak kazandıktan sonra Türkiye’ye döndü. Ankara’da üç ay süre ile Etibank’ta çalıştı. Ardından Amerika Birleşik Devletleri’nin Ankara Büyükelçiliği’nde yaklaşık dört yıl kıdemli ekonomist olarak çalıştı.
1997’de New York’a yerleşti ve uluslararası yatırım bankası UBS’in hisse senedi analiz kısmında araştırmacı olarak görev yaptı. 1998 yılında İstanbul’a dönerek Deutsche – Bender Menkul Değerler’de iki yıl çalışan Şimşek, dünyanın önde gelen yatırım bankalarından birisi olan Merrill Lynch’e geçti ve İngiltere’ye yerleşti.
2000 yılı ortalarında başlayan Merrill Lynch döneminin ilk günlerinde Sayın Şimşek’in sorumluluk alanında Türkiye, Yunanistan, Mısır ve İsrail’i içeren Akdeniz bölgesi bulunuyordu.
2001’in ortasından itibaren de sorumluluk alanına Rusya, Polonya, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti gibi gelişmekte olan Avrupa ülkeleri de eklendi.
Sayın Şimşek 2005 yılı sonunda Merrill Lynch’in Avrupa, Ortadoğu ve Afrika Bölgesi Ekonomik ve Stratejik Araştırmalar Bölümü Başkanlığına getirildi.
Adalet ve Kalkınma Partisi’nden 23. dönem milletvekili adayı olmak için Merrill Lynch’deki görevinden Mayıs 2007’de ayrıldı. 22 Temmuz 2007 Genel Seçimlerinde AK Parti Gaziantep 1. sıra milletvekili olarak seçildi. Seçimlerin ardından kurulan 60. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’nde Hazine’den sorumlu Devlet Bakanı olarak görev yaptı.
1 Mayıs 2009 tarihine kadar bu görevi yürüten Şimşek, bu tarihte ilan edilen kabine değişikliği ile Maliye Bakanlığı görevine getirildi. 12 Haziran 2011 tarihinde yapılan seçimlerde AK Parti Batman 1. sıra milletvekili olarak seçildi. Seçimlerin ardından kurulan 61. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’nde yeniden Maliye Bakanlığı görevine getirildi. 01 Kasım 2015 Genel Seçimlerinde Ak Parti Gaziantep 1. sıra milletvekili olarak seçilen Şimşek 2018 yılına kadar, 64. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’nde Başbakan Yardımcılığı görevini yürüttü.
Sayın Şimşek daha önce Maliye Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı görevlerinin yanı sıra 2007 yılından itibaren Yüksek Planlama Kurulu, Özelleştirme Yüksek Kurulu, Savunma Sanayi Yüksek Koordinasyon Kurulu, Ekonomi Koordinasyon Kurulu, Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu üyeliği görevlerini de yürütmüştür.
Sayın Bakan ayrıca, 2007-2009 yılları arasında IMF & Dünya Bankası Türkiye Guvernörlüğü ve 2008-2011 yılları arasında İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Koordinasyon Kurulu Üyeliği görevlerini yürütmüştür.
“Emerging Markets” Dergisi tarafından 2013 yılında ” Yükselen Avrupa’da Yılın Maliye Bakanı” seçilen Sayın Şimşek, aynı yıl “Foreign Policy” Dergisi tarafından dünyanın en etkili 500 kişisinden biri olarak gösterilmiştir.
2023/284 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 04.06.2023 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanı olarak atanan Sayın Şimşek evli ve üç çocuk babası olup çok iyi derecede İngilizce ve Kürtçe bilmektedir.
