Bir toplumda, ifrat ve tefrit noktasına varan bütün
aşırılıklar normal görülürken ölçü ve denge hayatın dışına itilmişse burada
sağlıklı bir toplumdan ve sağlıklı bir yaşamdan söz edilemez. Çünkü aşırılıklar
sadece bir kişinin değil bir toplumun hayatını yok edecek, çökertecek kadar
büyük bir tahribattır. Mesela, insanlık tarihinde, israfa dayanan yaşam
tarzları, zina ve ahlaki yozlaşma, haksızlık ve istikrarsızlık bir toplumun
hayat tarzı olmuş ve adalet katledilmişse o toplum tarih sahnesinden silinmeye
mahkum olmuştur. Yani aşırılığın her türlüsü insan yaşamındaki tutarlılığı
denge ve düzeni sarsmakta ve yıkıcı bir etkiye sahip olmaktadır. Bu nedenle israf
ve aşırılık, üzerinde titizlikle durulması gereken bir konudur.
Bugün, bütün aşırılıklar sıradanlaşırken, hayatın merkezinde
yer alması gereken din, ahlak, makuliyet, saygı dürüstlük ve adalet aranır hale
gelmiştir. Buna karşın cinsel sapkınlıklar, tüketim hastalığı yaygınlaşmış,
hayatın her safhasında bir kokuşmuşluk ortaya çıkmış artmıştır.
İsraf almış başını gidiyor… Hayatın her alanında
aşırılıklara bir meyil var. İnsanlarımız, çok yiyor çok konuşuyor, çok uyuyor,
çok para harcıyor, çok yalan konuşuyor, çok haksızlık yapıyor… İyi olan her şey
kısıtlanmış, kötü olanın alanı iyice açılmış vaziyette. İsrafın her türlüsünü
görebiliyorsunuz. İnsanların gözü ve gönlü doymak bilmiyor. Her şeyin en
iyisini ve en fazlasına sahip olmak istiyorlar. Halbuki aşırılık hangi konuda
olursa olsun bir sorundur, dolayısıyla insanın ruh ve beden sağlığına çeşitli
zararlar getirmektedir. Buna gündelik hayatımızda pek çok kere şahit
olmaktayız. İnsanlarımız ruhsal ve bedensel rahatsızlıklarından, manevi
boşluktan ve bireysel sorunlarından her zamankinden daha fazla bahsediyorlar.
Çünkü israfın olduğu bir yerde huzur ve sukunetten bahsetmek hayal olur…
Ferd ya da toplum Allah’ın koyduğu ölçüden uzaklaştığında,
hayatın bütün dengesi alt üst oluyor ve israfın önünü açılıyor. Çünkü böyle
durumlarda, insan özne olmaktan çıkıyor ve heveslerinin peşinde sürüklenen
edilgen bir varlığa dönüşüyor.