İşçi zar zor bir iş bulmuş, asgari ücretle geçinmeye
çalışırken, birden kapının önünde bulmuş kendini, işten çıkışı verilmiş.
İşkur a işsizlik maaşı müracaatı yapar ve hayırlı olsun, 600 gününden dolayı 6
ay boyunca işsizlik maşı hakettin. Bir de sakın unutma, önümüzdeki aydan
itibaren en yakın PTT şubesine uğra ve 476.75 liranı ay sonuna kadar almayı unutma diyerek uğurlanır. Gel de
şimdi evdekilere neden işsiz kaldığını, 476.75 lira ile günde kaç simit ve çay
hesabı yaparak geçinmenin gerektiğini ve yeni iş aramak için yolculuk masrafını
o paradan istemeyi anlat.
Peki neden 476.75 lira için 2 ay daha beklemek gerekli
Çünkü kanun açık; son 4 aylık brüt maaşlarının ortalamasının yüzde 40 ından
damga vergisi kesintisi yapıldıktan sonraki kalan rakam olduğu için 2 ay daha
beklemezseniz 13.30 lira daha az maaş alırsınız. İşsizlik maaşı en düşük asgari
brüt maaşın yüzde 40 ı iken, en yüksek yüzde 80 idir. Yani 476.75 liradan az,
953.50 iradan fazla olamaz. 2013 ten beri yetkililerin işsizlik maaşını daha rasyonel
rakamlara çekeceğiz ve hak kazanım şartlarını kolaylaştıracağız vaatlerinin
gerçekleşmesini biz de bekliyoruz. Peki
şu an işsizlik maaşı almak için şartlar nelerdir, onları inceleyelim. Ancak
öncelikle şunu unutmayalım; her
çalışanın işsizlik maaşı hakkı var. Sigorta primleri yatırılırken brüt
maaşımızdan yüzde 1 sigortalı, yüzde 2 işveren ve yüzde 1 devlet payıyla bu
para birikiyor.
İşsizlik sigortasından yararlanabilmek için;
u Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak ve haklı bir
sebeple istifa etmiş olmak,
u Hizmet akdinin feshinden önceki son 120 gün içinde prim
ödeyerek sürekli çalışmış olmak,
u Son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik
sigortası primi ödemiş olmak,
u Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın
İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda başvurmak gerekmektedir. Eğer 30
günlük süreyi geçirdiyseniz maaş hakkım iptal oldu demeyin. Derhal İşkur a
müracaat edin. Kalan süredeki maaşlarınızı alırsınız. 6 ay maaş haketmişseniz
ve 2 ay geç müracaat yapmışsanız, kalan 4 ayın maaşlarını alırsınız.
Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde;
600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi
ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün,
900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi
ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün,
1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası
primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün süre ile işsizlik ödeneği
(kanunda yer alan diğer şartları taşınması kaydıyla) verilmektedir.
HANGİ HALLERDE ÖDENMEZ
Çalışmakta olduğu işten istifa ederek kendi isteği ile
ayrılanlar, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışları nedeniyle
işveren tarafından işine son verilenler, iş sözleşmesi grev ve lokavt gibi
nedenlerle askıya alınmış olanlar, işten ayrılmadan önceki son üç yıl
içerisinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi bulunmaması veya geriye doğru
son 120 günün primlerinin eksik olması ve SGK dan yaşlılık aylığı alınması
halinde işsizlik maaşı ödenmez. İşsizlik maaşı alırken, çalışmak mümkün değil.
Kayıtlı ya da kayıtsız çalışırsanız bunu gizlemeyin. Eğer bu tespit edilirse
işsizlik maaşınız kesilir. O süre içinde aldığınız paralar da sizden faiziyle
geri tahsil edilir.
BAĞ-KUR LU (4-B) ENGELLİLER İÇİN EMEKLİLİK ŞARTLARI
Bağ-Kur (4/B) sigortalıları da engelli iseler erken
emekli olabilirler. Onların Maliye den vergi indirim belgesi almasına gerek yok
ama SGK Merkez Sağlık Kurulları tarafından onanmış en az yüzde 40 rapora
ihtiyaçları var. Rapor oranlarına göre emeklilik şartları da aşağıdaki gibidir.
Uygulamaya göre, ilk defa sigortalı olduğu tarihten önce malûl (yüzde 60 ve
fazlası) olduğu için malullük aylığı bağlanmayanlar, çalışma gücü kaybı yüzde 40 ila yüzde 59
arasında olanlar aşağıdaki şartlarda 4/b sigortalılığı kapsamına konulan özürlü
emekliliğinden aşağıdaki tablodaki şartlarla yararlanabilirler.
Bağ-Kur lular Çalışma Gücünde Kayıp Oranı
%60 ve daha çok olanlar %50
%59 arası olanlar %40-%49 arası
olanlar
15 yıl, 3 bin 960 gün 16
yıl, 4 bin 320 gün 18 yıl, 4 bin 680 gün
AHMET KARAGÖZ / İSTANBUL
01.01.1988 doğumluyum. 30.09.2008 tarihinde ilk defa
engelli olarak işe başladım. Yüzde 52 engelli raporum var. Ne zaman emekli
olabilirim Vergi indirim belgesi almam gerekli mi
Siz de ilk işe giriş tarihinize göre engelli emeklilikte
şanssız okurlarımızdansınız. 30.09.2008 tarihindeki işe başlangıcınız ile 20
yıl 4400 gün ile yaş şartı olmadan ilinizde bulunan Gelir İdaresi Başkanlığına
(Maliye) müracaat ederek yüzde 52 vergi indirim belgesi almanız şartı ile
emekli olursunuz. Ancak 01.10.2008 tarihinde ilk defa (4-a) SSK lı olarak
çalışmaya başlasaydınız, vergi indirim belgesi almanıza gerek kalmadan yüzde 52
engelli oranınız ile 16 yıl 3700 gün ile yaş şartı aranmadan emekli olurdunuz.
KENAN ÖZTÜRK / ERZURUM
9.5 yıl boyunca çalıştığım firmada SGK bildirimim
yapılmadı. Başka işyerinde de yani 2. işyerinde çalışmaktaydım. Oradan SGK
bildirimim yatırılmaktaydı. SGK bildirimim yapılmayan firmaya açmış olduğum
tazminat davasında bilirkişi tarafıma 46 bin lira tazminat hesaplaması yaptı.
Dava görülüp karar verildiğinde geçmişe dönük 9.5 yıllık sigorta bildirimim
yapılacak mı Yoksa SGK geçmişe dönük işlem yapmıyor mu Bunu mahkeme kararı
ile çalıştığımı ispat edip sigorta bildirim tutarının toplamını çalıştığım firma
tarafından bana ödememi yapacak.
Muhterem okuyucumuz, sizin davanız devam etmekte olup
mahkemenin vereceği karara göre süreç gelişecektir. Mahkemeyi kazanır, Yargıtay
da onaylarsa, mahkemenin adınıza tespit etmiş olduğu tazminatı o işyeri
ödeyecektir. Geçmiş dönemlere ait sigorta günleriyle ilgili olarak ise mahkeme
ve Yargıtay kararının birer örneği ile SGK ya gidip işleminizi
hızlandırabilirsiniz.
