Dünya ve ahirette kurtuluşun temel şartı, zerre kadar
iman olmakla birlikte; ahirette karşımıza çıkacak olan kitabımızın adının amel
defteri olduğu unutulmamalıdır. Konuya giriş mahiyetinde amel ile ilgili birkaç
hususu hatırlatmak isteriz:
* Birçok ayeti kerimede iman ile salih amel birlikte
zikredilmiştir.
* Tevbenin şartlarından birisi de salih amelde
bulunmaktır. Bu yüzden bazı ayeti kerimelerde tevbe etmenin hemen ardından,
hayırlı işler yapmaktan bahsedilmektedir.
* Ameller niyetlere göredir hadisi şerifinde aslolan
niyet değil ameldir. Her ne kadar niyetsiz amel makbul değilse de amele yönelik
olmayan bir niyetin de ehemmiyeti yoktur. Bilmek ve öğrenmek de amel işlemeye
yöneliktir.
* Allah rızası ndan kasıt, Allah Teala nın emri
doğrultusunda, insanlara ve diğer mahlukata yararlı olan şeyler yapmaktır.
İnsanın vazifesinin yeryüzünü madden ve manen imar ve ıslah etmesi de bu anlamı
işaret etmektedir.
* İnsanlara faydası olmayan ve Allah ın rızasına uygun
olmayan niyet ve sözler, boş hayal * kuruntu olarak isimlendirilmiştir.
* Güzel işler ya da hayırlı ameller yapmanın bir anlamı
da iyiliğe engel olan yada kötülük yapanlara karşı mücadele etmektir.
Bunlara göre salih amel işlemek;
* İbadet etmeyi,
* Yeryüzünü madden ve manen imar ve ıslah etmeyi,
* İnsanların hatta tüm varlıkların yararına olan işleri
yapmayı,
* İyi işlere vesile olmayı,
* Hayırlı işlerde bulunanlara destek olmayı,
* İyiliklere engel olanlarla mücadele etmeyi,
* Ve kötülük
yapanlara karşı da mücadele etmeyi ihtiva etmektedir.
Salih amelin karşılığı ise kötü ameldir. Salih amel ile
ilgili bilgilerimiz ışığında kötü amellerin de;
* İyi işlere engel olmayı,
* Yeryüzünde madden ve manen karmaşa çıkarmayı,
* İnsanlara zarar verecek şeyler yapmayı ve herhangi bir
şekilde eziyet etmeyi,
* Allah Teâlâ nın emirlerine aykırı yaşamayı,
* Kötü işler yapmaya sebep olmayı,
* Kötü işleri yapanlara destek olmayı,
* Ve kötü işler yapanlara engel olmamayı ihtiva ettiğini
söyleyebiliriz.
Özetlemek gerekirse;
1. İyiliğe yapmak kadar iyiliğe vesile olmak ve iyilik
yapana destek olmak da önemlidir. Zira bir insanın tek başına yapacak olduğu
iyilikler, ömrü ve maddi imkânlarına bağlı olarak sınırlıdır. Ancak diğer
insanları da iyiliğe teşvik edip onların iyiliklerine de destek vermek
suretiyle, bir insan amel defterindeki iyilikleri kat kat arttırabilir. Bir
başka ifade ile bir kimse için tek başına 1.000 TL lik bir yardımda bulunmak
zor ve büyük bir iş olmakla birlikte; kişi, söz fiil ve davranışları ile
milyarlarca liralık iyiliklere vesile olmak ya da destekte bulunmak suretiyle
ortak olabilir.
2. İyilik yapmaktan daha önemli olan şey ise iyilik
yapacak mekanizmayı kurmaktır. Yukarda açıkladığımız sebepten dolayı, bir
insanın dünyadaki bütün ihtiyaç sahibi ve mazlumların yardımına yetişmesi
mümkün değildir. Örneğin bizim Afrika ya yapacağımız bir kurban bağışı, oradaki
bir ailenin ancak birkaç günlük ihtiyacını karşılayacaktır. Oysa zulmün ortadan
kalkması (nizâmı âlem) ve hakkın galip gelmesi (Îlâyi kelimetullâh) için
çalışma ya da böyle çalışmalar yapanlara destek olma durumunda; zulüm ortadan
kalkacağı ve adalet hâkim kılınacağı için, yeryüzünde fakir ve mazlum
kalmayacaktır.
3. Kötü işler yapmamaktan daha önemli olan şey ise;
kötülüğün ortadan kalkması için mücadele etmek ve kötülüğe destek olmamaktır.
Bir kimsenin tek başına işleyecek olduğu günahlar sınırlı iken; söz, fiil ya da
davranış ile hesap edemeyeceği kadar günaha ortak olabilir. Hatta imkânı olduğu
halde engel olmadığı yada tavır koymadığı günahların vebali de ahirette
karşısına çıkacaktır.
4. Buna göre; kötülük ortadan kalksın diye mücadele
etmemek ve iyilik hâkim olsun diye gayret göstermemek; en büyük günahtır.
Örneğin bir kimse kendi başına belli miktarda faiz yiyebilir. Ancak faiz nizamı
ile mücadele etmediği sürece; diğer insanların işlediği faizlere de sorumluluğu
nispetinde ortak olmaktadır.
5. Özetle bir mümin; kendi yapmadığı iyiliklerin
sevaplarını amel defterinde bulabileceği gibi; namazında niyazında olduğu halde
ahirette içki, zina, faiz hatta adam öldürmeye sebep olmak yada bu fiillere
destek olmaktan hesaba çekilecektir. Evine kapanmak yada inzivaya çekilmek yada
evinden işine işinden camiye gitmekle kendini kurtaracağını zannetmek, boş bir
hayal ve kuruntudan ibarettir.
Hayat romantik değil!
Dünya hayatı bir oyun değil!
Bu hayatın sonunda ölüm var
Ölümün ardından ise hesap
Hesabı vermeyenleri ise azap ve gazap beklemektedir
Allah ve Resulüne iman etmeyenler, öldükten sonra yok
olup gideceklerini iddia edip tekrar diriltilemeyeceklerini zannediyorlar.
Deki; Hayır! Rabbime yemin ederim ki tekrar diriltileceksiniz. Ve sonra her ne
ettiyseniz önünüze serilecek. Bu işler, Allah Teâlâ için çok kolay işlerdir.