Yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte ailelerin karşılaştığı sorunlardan biri de bit vakaları oldu. Uzun süredir kullanılan bazı ilaç ve şampuanlara karşı direnç geliştiren “Süper Bit”in yetişkinlere de bulaşabileceği belirtilirken, Dermatoloji Uzmanı Dr. Klara Bayramova aileleri dikkat edilmesi gereken noktalar konusunda uyardı.
İlaçlara ve kimyasal şampuanlara karşı direnç kazanan “Süper Bit”, okul sezonunun açılmasıyla birlikte ailelerin korkulu rüyası haline geldi. Temiz ya da kirli saç ayırt etmeyen, geleneksel yöntemlerle yok edilemeyen bu parazit türü hakkında merak edilenleri Dermatoloji Uzmanı Dr. Klara Bayramova anlattı.
SÜPER BİT NEDİR, NASIL ANLAŞILIR?
Uzm. Dr. Klara Bayramova, süper bitin yeni bir canlı türü olmadığını aktardı ve **“Son zamanlarda sıklıkla duymaya başladığımız "Süper Bit", mutasyona uğramış yeni bir canlı değil. Yıllardır kullanılan reçetesiz bit şampuanlarına ve geleneksel ilaçlara direnç geliştirmiş baş bitlerini (Pediculus humanus capitis) tanımlamak için kullanılan tıbbi bir kavram.
Gelişen bu direncin en büyük nedeni ise geçmişte yarım bırakılan veya hatalı uygulanan tedaviler. Standard şampuanlar uygulansa dahi canlı kalmaya ve üremeye devam eden bu parazitler, doğrudan tehlikeli bir hastalık taşımayabilir; ancak yarattıkları şiddetli kaşıntı nedeniyle çocukların kafa derisinde açık yaralar oluşturup ikincil cilt enfeksiyonlarına (akıntı, kabuklanma, lenf bezi şişmesi) yol açabiliyor.”** ifadelerini kullandı.
Bitlenmenin ilk aşamalarında belirti görülmeyebileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Klara Bayramova, “İlk kez bitlenen bir kişide kaşıntının ortaya çıkması 4–6 haftayı bulabilir. Dolayısıyla kaşıntının olmaması bit olmadığı anlamına gelmediği gibi, bu sürede fark edilmediği için bulaşıcılık katlanarak artar. Ayrıca gece aktifleşen bitler çocuklarda uykusuzluk, huzursuzluk ve dikkat dağınıklığına da zemin hazırlar” dedi.
Uzman isim, çocukta veya yetişkinde süper bit bulunup bulunmadığının anlaşılması için özellikle ense, kulak arkası ve saç diplerinin kontrol edilmesi gerektiğini belirtti. Saç tellerine yapışan ve üflendiğinde uçmayan gri-beyaz renkli sirkeler de dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında gösterildi.
Piyasada satılan standart bit şampuanları kullanılmasına rağmen saçta canlı bitlerin hareket etmeye devam etmesi de direnç ihtimalini gündeme getiriyor.
SÜPER BİTTEN KORUNMAK İÇİN 5 KURAL
Bitlerin uçamayıp zıplayamadığını, saçtan saça hızlı şekilde yürüyerek geçtiğini belirten Dr. Bayramova, ailelerin özellikle okul döneminde temas ve kişisel eşya kullanımına dikkat etmesi gerektiğini aktardı.
Teması Sınırlandırın: Çocuklarınıza arkadaşlarıyla kafalarını birbirine değdirecek ("kafa kafaya") yakın temaslardan kaçınmalarını tembihleyin.
Eşya Paylaşımını Engelleyin: Şapka, hırka, atkı, toka, taç, kulaklık ve özellikle saç tarağı gibi kişisel eşyaların kesinlikle ortak kullanılmaması gerektiğini öğretin.
Uzun Saçları Toplayın: Okula giden çocukların uzun saçlarını sıkıca toplamak veya örmek, bitin tutunma ihtimalini büyük oranda düşürür.
Haftalık Islak Tarama: Haftada en az bir kez çocuğun saçını ıslatarak ince dişli metal bit tarağı ile kontrol edin.
Eşyaları Ayrı Muhafaza Edin: Okulda mont ve çantaların üst üste yığılmadığı, ayrı asıldığı alanların tercih edilmesini destekleyin.
TEMİZLİKTE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Süper bitten temizlenme sürecinde yalnızca şampuan kullanımının yeterli olmayabileceği belirtilirken, mekanik temizlik ve tedavinin tekrarlanmasının da önem taşıdığı kaydedildi.
Mekanik Temizlik: Uygulama sonrası saçlar mutlaka metal dişli özel bit tarağı ile santim santim taranarak ölü bit ve sirkelerden arındırılmalıdır.
Tekrarlı Tedavi: Tedavi, sirkelerin kuluçka süresi göz önüne alınarak 1., 5. ve 9. günlerde mutlaka tekrarlanmalıdır. Tek seferlik müdahaleler bitin tekrar direnç kazanmasına yol açabilir.
Yüksek Isıda Yıkama: Yatak çarşafları, yastık kılıfları ve kıyafetler en az 60 derecede yıkanıp ütülenmelidir. Yıkanamayan eşyalar ise hava almayan bir poşette 2 hafta kapalı tutulmalıdır.
Dermatolog Desteği: Geleneksel şampuanların etki etmediği durumlarda dermatoloğa başvurularak reçeteli, yeni nesil etken maddeli ürünlerin temin edilmesi gerektiği aktarıldı.
KULAKTAN DOLMA YÖNTEMLER YANIKLARA YOL AÇABİLİYOR
Ailelere önemli uyarılarda bulunan Uzm. Dr. Klara Bayramova, bitlenmenin kesinlikle hijyen eksikliğiyle ilgili olmadığını vurguladı. "Bit temiz-kirli saç ayırt etmez, sadece kan emeceği bir deriye bakar" diyen Dr. Bayramova, akran zorbalığının önüne geçmek için durumun okulla gizlilik içinde paylaşılması gerektiğini belirtti.
En büyük tehlikenin kulaktan dolma yöntemler olduğuna dikkat çeken uzman isim, "Süper biti yok etmek için saça gaz yağı, çamaşır suyu veya kimyasallar sürmek çocukların kafa derisinde ciddi kimyasal yanıklara ve zehirlenmelere yol açabilir. En doğru yol dermatoloğa başvurmaktır" diyerek sözlerini tamamladı.
