Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Mehmet Daniş, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen “Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele Paneli”nde yasa dışı bahis ve kumarla mücadeleye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Daniş, özellikle dijitalleşmeyle birlikte yasa dışı bahis içeriklerinin farklı mecralar üzerinden geniş kitlelere ulaştığına dikkat çekerek, mücadelenin kurumların ortak çalışmasını gerektirdiğini ifade etti.
SPOR YAYINLARI YAKINDAN TAKİP EDİLİYOR
Yasa dışı bahisle mücadelenin en zorlu alanlarından birinin spor yayınları olduğunu belirten Daniş, özellikle yurt dışında oynanan Millî Takım ve kulüp karşılaşmalarında saha kenarı veya forma üzerinde görülen yasa dışı bahis reklamlarına dikkat çekti.
RTÜK’ün yayınları yayından sonra denetlediğini, yayın öncesinde müdahale veya yayını kaldırma yetkisinin bulunmadığını belirten Daniş, stadyumlardaki fiziksel reklamların ise kulüpler, federasyonlar ve uluslararası spor kuruluşlarının sorumluluk alanında olduğunu söyledi.
Daniş, yayına sonradan dijital veya sanal olarak yerleştirilen reklamlarda ise yayın hakkını elinde bulunduran kuruluşun sorumlu olduğunu belirterek, farklı kamera açıları ve aynı karşılaşmanın farklı ülkelerdeki yayınları karşılaştırılarak bu tür reklamların tespit edildiğini kaydetti.
Bu kapsamda son dönemde idari para cezaları ve katalogdan çıkarma yaptırımları uygulandığını belirten Daniş, RTÜK kararlarına karşı açılan davaların da Üst Kurul lehine sonuçlandığını ifade etti.
MEVZUAT DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ HAZIRLANDI
Mevcut mevzuatın dijital ortamda ortaya çıkan bütün sorunları karşılamakta yeterli olmadığını belirten Daniş, RTÜK olarak mevzuat değişikliği önerisi hazırladıklarını açıkladı.
Daniş, “Bu düzenlemenin radyo ve televizyonla sınırlı kalmayıp isteğe bağlı yayın hizmetlerini de kapsamasını öneriyoruz” dedi.
RTÜK’ün yetkisinin belirli yayın hizmetleriyle sınırlı olduğunu vurgulayan Daniş, yasa dışı bahisle mücadelenin ise bundan çok daha geniş bir alanı kapsadığını dile getirdi.
“TELEVİZYONDA YASA DIŞI BAHİS REKLAMI YAYINLANAMAZ”
Televizyon yayınlarında yasa dışı bahis reklamlarına izin verilmediğini belirten Daniş, ekranda site adı, logo veya QR kod gösterilemeyeceğini söyledi. “Deneme bonusu”, “yüksek oran” ve “bedava bahis” gibi özendirici ifadelerin de ihlal kapsamında değerlendirildiğini belirten Daniş, spor programları ve maç yayınları içerisinde bahis görünürlüğünün yerleştirilmesini de denetlediklerini kaydetti.
Yasa dışı bahis içeriklerinin artık yalnızca televizyon ekranlarıyla sınırlı olmadığına işaret eden Daniş, gençlerin telefon, sosyal medya, mesajlaşma grupları, arama motorları ve spor haberlerinin altındaki bağlantılar üzerinden de bu içeriklerle karşılaşabildiğini belirtti.
YENİ SİSTEMDE “BAĞIMLILIK” SEMBOLÜ
Daniş, önümüzdeki dönemde uygulanması planlanan yeni Akıllı İşaretler Koruyucu Sembol Sistemi hakkında da bilgi verdi. Yeni sistemde “bağımlılık” başlığının ayrı bir içerik sembolü olacağını belirten Daniş, madde kullanımı, alkol, kumar ve yasa dışı bahis gibi başlıkların ayrı ölçütlerle değerlendirileceğini söyledi.
Sisteme 10+ ve 16+ yaş sembollerinin de ekleneceğini açıklayan Daniş, uygulamanın yalnızca televizyonla sınırlı kalmayacağını, RTÜK lisanslı dijital platformlarda da zorunlu hâle getirileceğini ifade etti.
Daniş, şifreli erişim, PIN korumaları, çocuk profilleri ve ebeveyn kontrolü araçlarının da koruma sisteminin parçası hâline getirileceğini belirterek, “Amacımız teknolojiyi çocuğun hayatından çıkarmak değil, çocuğun hayatını teknolojinin içinde güvenli hâle getirmek” dedi.
SENARYOLARDAKİ ÖRTÜLÜ MESAJLARA DA DİKKAT
Yasa dışı bahis ve kumarla mücadelede yalnızca doğrudan reklamların değil, dizi, film ve programlarda kullanılan örtülü mesajların da dikkate alınması gerektiğini belirten Daniş, senaristlerin kullandığı bazı kodların izleyiciler üzerinde etkili olabildiğini söyledi.
Daniş, bu nedenle medya okuryazarlığının yanı sıra yayıncıların, içerik üreticilerinin ve senaristlerin de mücadeleye dâhil olması gerektiğini vurguladı. RTÜK’ün teknolojik denetim kapasitesini geliştirdiğini belirten Daniş, VİA+ sistemiyle yayın içeriklerinin daha kapsamlı şekilde analiz edilebileceğini kaydetti.
“BU MÜCADELE BİR SEFERBERLİKTİR”
Yasa dışı bahis ve kumar bağımlılığıyla mücadelenin tek bir kurumun sorumluluğunda olmadığını vurgulayan Daniş, hukuk, eğitim, sağlık, iletişim ve finans başta olmak üzere farklı alanlarda eş güdümlü çalışma yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Daniş, “Bu mücadele bir seferberliktir. RTÜK olarak elimizdeki bütün araçları; kamu spotundan müeyyideye, koruyucu sembol sisteminden mevzuat önerisine, medya okuryazarlığından eğitim iş birliklerine kadar seferber ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Panelde RTÜK Başkanı Mehmet Daniş’in yanı sıra Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, İçişleri Bakan Yardımcısı Ali Çelik, Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanı Hasan Kaymak ve Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç de değerlendirmelerde bulundu.
