Peygamber Efendimiz bir hadis-i şeriflerinde, Riyanın en
azı şirktir buyuruyor. Peki, riya nedir İnsanlar övgü almak için ibadet
etmektir. Adam namaz kılıyor desinler diye namaz kılıyor. Müslüman hayır yaptırıyor,
okul yaptırıyor. Hastane yaptırıyor. Benim adımı vereceksiniz diyor. Bu adamın
yaptığı riyadır işte. Böyle ibadet kesinlikle makbul olmaz. Bu Allah için
değil, kendi namına hayır yapmaktır. Bu hadise göre bu davranış şirktir. Yani
Allah a ortak koşmaktır. Buhari de geçen bir hadiste de Benim böyle ibadet
yaptığımı görsünler ve hacı desinler diye hac yapanı mahşerde Allah rezil eder.
Allah, Sen benim için ibadet etmedin onun için benden alacak bir şeyin yok
diyecektir buyurulmuştur. Makam için yapılanlarda bu hadis kapsamına girer.
Başka bir cihetten bakacak olursak, riya beden ile de olur. Mesela adam sofu
olduğunu göstermek niyetiyle başını eğiyorsa buda riyadır. Namazda secdeyi, bak
nasıl secde yapıyor dedirtmek için uzatıyorsa, içinde böyle bir niyet varsa
buda riyadır. En büyük ilim benim düşüncesiyle konuşursa da riya olur. Adam
dudağını kıpırdatıyor. Vay arkadaş adam bir saniye bile boş durmuyor, ne zikir
çekiyor desinler diye okuyorsa bunların hepsi riyadır. Bu adamın ibadeti batıl
olur. Hiçbir sevap alamaz.
Örnek İnsan İbadetinde Dikkatli Olmalı
Şimdi adamda riya var ama Allah rızası da var. Bu birçok
insanın başına gelen şey. Bu biraz karışık bir bahistir. Burada ise hangi niyet
ve duygu üstünse ona göre muamele edilir. Fakat adam hocadır. İnsanlar,
hocaları doğal olarak taklit eder. Mesela benim başıma da benzer bir olay
geldi. Çin de bir camide namaz kıldırıyordum. Namaza sol ayağım biraz öndeyken
durmuşum, fark etmedim. Namazdan sonra cemaatten biri geldi. Hocam namaza sol
ayak öndeyken başlamak daha mı sevap dedi. Yok öyle bir şey nerden duydun
dedim. Siz namazı öyle kıldırdınız dedi. O gün bugündür ayağımın hizasını
namazdan önce kontrol ediyorum. İşte bu nedenle hocalar ibadetlerde daha
dikkatli olmalıdır. Fakat içinden yine benlik düşüncesi geçmemelidir. Maksadı
iyi örnek olmaksa bu riya olmaz. Çocuklarda yine anne babasını örnek alır.
Onlarda çocuklarına doğrusunu göstermek maksadıyla yaparsa oda riya olmaz.
Evliyalar Tanınmak İstemezler
Bu mübarekler
kendilerini övmezler. Herhangi bir mecliste olduklarında kimse farkına varmaz.
Bu şahsiyetler kendilerini insanlardan gizler. İşte Allah ın evliyası böyle
olur. Böyle adamlara kim düşmanlık ederse Allah ile savaşa girmiş demektir.
Onlar hidayet kandilleridir. Hiç umulmadık yerlerden çıkarlar. Bugün devlet
reisleri bütün dünyada saraylarda yaşıyor ama gerçek sultanlar hükümdarlar
kendilerini göstermezler. Bunu neden anlatıyorum. Bakın Hz Ebubekir, halife
olduğunda büyük bir tüccardı. Devletin parasına hiç dokunmadığından belli zaman
sonra parası eridi. Evine ekmek götüremez duruma düştü. Tekrar kumaş satmak
için sokağa çıkınca Hz. Ömer halifeyi gördü ve devlet reisi kumaş satmaz
diyerek Hz. Ebubekir i geri gönderdi. Sonrada sahabelerle konuşmasıyla
hazineden devlet reisine maaş bağlandı. Günümüzde ise devlet reisleri çok
şaşalı yaşıyor. Tabi bir hadiste, Kâfire tekebbür sadakadır. buyrulmuştur.
Devlet reisleri dış devletlere karşı milletin ve ümmetin izzetini muhafaza
edecektir. Ancak bu duruş, bu aşırı tekebbür, devlet reislerini riyaya
sürükleyebilir. Bu yüzden Müslüman liderler nefislerini her an kontrol etmeli
ve niyetlerini gözden geçirmelidir.
Allahın Dostuna Düşman Olan, Allah a Savaş Açmıştır
Hadisin devamında, Bir kimse Allah ın sevdiği kula
düşmanlık güderse ise Allah a savaş açmış olur. Biz genellikle bu insanlara
evliya diyoruz. Bu tabir Kuran da da geçer. İşte böyle güzel bir adama, kim
düşman olursa Allah a savaş açmış olur. Bu olay birçok defa yaşanmıştır.
Allah ın dostlarına düşman olanlarda her zaman zelil olmuştur. Mesela Firavun, Hz. Musa ya zulmetmeye
kalkmış ve bertaraf olarak boğulmuştur. Yine Nemrut, Hz. İbrahim i ateşe
atmıştı ama ölümü ufak bir sineğin elinden oldu. Başka bir misalle peygamber efendimizin
yollarına işkembe döken, ona eziyet eden Ebu Leheb, öyle bir hastalığa
yakalanmış ki, hastalıktan kokmuş. Kimse kokudan yanına yaklaşamamış. Daha
sonra koku mahalleyi sarınca yakınları uzun sopalarla iterek evinin dışına
çıkartmak zorunda kalmış. Sonra sürüye sürüye kuyuya gömmüşler. İşte Allah
dostlarının intikamlarını böyle alıyor.
