Polonya'da Anayasa Mahkemesi yönetiminin değiştirilmesiyle başlayan kriz, Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin gece yarısı mahkeme binasına girmesiyle büyüdü. Başbakan Donald Tusk hükümetini anayasal düzeni ihlal etmekle suçlayan Nawrocki, ülkedeki siyasi partileri acil görüşmeye çağırdı. Mahkeme çevresinde polis ile göstericiler arasında çatışmalar yaşanırken üç kişi gözaltına alındı.
Polonya'da 30 Ekim Cuma günü Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Święczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański'nin görevden uzaklaştırıldıklarının duyurulması, ülkeyi siyasi krize sürükledi. Mahkemenin yönetimini üstlendiğini açıklayan hakim Anna Korwin-Piotrowska'nın kararına Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ve muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) sert tepki gösterdi. Senegal ziyaretini yarıda keserek Varşova'ya dönen Nawrocki, gece saatlerinde mahkeme binasına girdi. Cumhurbaşkanı ile hakimler arasında yaşanan fiziksel temasın görüntüleri yayımlanırken Polonya'da darbe iddiaları gündeme geldi.
Polonya'da Anayasa Mahkemesi yönetiminin değiştirilmesi krizi başlattı
Polonya'daki kriz, 30 Ekim 2026 Cuma günü Anayasa Mahkemesinin yönetimine ilişkin alınan kararla başladı. Hakim Anna Korwin-Piotrowska, Mahkeme Başkanı Bogdan Święczkowski ve yardımcısı Bartłomiej Sochański'nin görevlerini geçici olarak durdurduğunu açıkladı.
Parlamento tarafından seçilen yedi hakim, güvenlik görevlilerinin eşliğinde Anayasa Mahkemesi binasına girdi. Mevcut yönetim ise bu kişilerin mahkeme üzerindeki yetkisini kabul etmedi.
Święczkowski ve Sochański'nin binaya girişine izin verilmemesi üzerine mahkeme çevresinde protestolar başladı. Eski yönetimin kontrolündeki resmî sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, mahkemenin internet sitesinin hukuka aykırı biçimde ele geçirildiği ileri sürüldü.
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki Senegal ziyaretini yarıda kesti
Anayasa Mahkemesindeki gelişmeler üzerine Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Senegal'e gerçekleştirdiği resmî ziyareti yarıda bırakarak Polonya'ya döndü. Varşova'ya ulaşmasının ardından Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapiński ile görüştü.
Nawrocki, 31 Ekim Cumartesi günü saat 01.00 sıralarında beraberindeki heyetle Anayasa Mahkemesi binasına gitti. Cumhurbaşkanının binaya girişinde kendisini karşılamak isteyen hakimlerle arasında gerginlik yaşandı.
Gece boyunca mahkemede kalan Nawrocki, sabaha karşı saat 05.00'e kısa süre kala binadan ayrıldı. Ardından anayasal düzenin ihlal edildiğini savunan bir açıklama yayımladı.
Cumhurbaşkanı ile Anna Korwin-Piotrowska arasında arbede yaşandı
Karol Nawrocki'nin mahkeme binasına girdiği sırada yaşanan fiziksel temasın görüntüleri kamuoyuna yansıdı. Görüntülerde Cumhurbaşkanının kapı önünde bekleyen hakimlerin arasından geçerek binaya ilerlediği görüldü.
Hükümet yetkilisi Maciej Berek, Nawrocki'nin hakim Anna Korwin-Piotrowska'ya çarparak ilerlediğini ve diğer hakimlerin arasından geçtiğini söyledi. Berek, hakimlerin Cumhurbaşkanıyla görüşmek amacıyla kapıda beklediğini belirtti.
Nawrocki ile Korwin-Piotrowska arasında mahkeme üyeliği konusunda da sözlü tartışma yaşandı. Korwin-Piotrowska, Anayasa Mahkemesi hakimi olduklarını söylerken Cumhurbaşkanı bu kişilerin hakimlik statüsünü tanımadığını ifade etti.
Adalet Bakanı Waldemar Żurek ise Cumhurbaşkanının davranışlarını eleştirerek olayın savcılık tarafından incelenmesini istedi.
Polonya Cumhurbaşkanı darbe iddiasıyla acil toplantı çağrısı yaptı
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, 31 Ekim tarihli resmî açıklamasında Anayasa Mahkemesinin zor kullanılarak ele geçirildiğini savundu. Nawrocki, yaşananları Polonya'nın anayasal düzenine yönelik bir müdahale olarak değerlendirdi.
Cumhurbaşkanı, mahkeme yönetimini devralan kişilerin yetkilerini tanımadığını belirterek hükümet tarafından bölgeye gönderildiğini söylediği güvenlik güçlerinin çekilmesini istedi.
Nawrocki ayrıca ülkenin iç güvenliğine yönelik tehdit oluştuğunu ileri sürerek parlamentoda temsil edilen siyasi grupların temsilcilerini acil görüşmeye çağırdı.
Cumhurbaşkanının açıklaması, Polonya'daki siyasi gerilimin yalnızca Anayasa Mahkemesiyle sınırlı kalmadığını ortaya koydu.
Başbakan Donald Tusk hükümeti yargı reformunu savundu
Başbakan Donald Tusk, Anayasa Mahkemesindeki gelişmelerin ardından hükümetinin tutumunu savundu. Tusk, Hukuk ve Adalet Partisinin iktidarda olduğu dönemde yargı kurumlarında yaşanan sorunların giderilmesi gerektiğini belirtti.
Hukukun üstünlüğünün yeniden sağlanmasının devletin görevi olduğunu ifade eden Tusk, bunun zor ve kararlı adımlar gerektiren bir süreç olduğunu söyledi.
Adalet Bakanı Waldemar Żurek de mahkemenin normal çalışma düzenine dönmesi gerektiğini vurguladı. Żurek, mevcut yönetimle yapılan görüşmelerde uzlaşma sağlanamadığını açıkladı.
Muhalefetteki PiS ise hükümetin attığı adımları Anayasa Mahkemesine yönelik darbe girişimi olarak nitelendirdi.
Varşova'da polis ile göstericiler karşı karşıya geldi
Anayasa Mahkemesi binasının çevresinde toplanan göstericiler, yönetim değişikliğini protesto etti. Gösterilere PiS ve Konfederasyon partilerinin temsilcileri ile çeşitli sağ siyasi grupların destekçileri katıldı.
Mahkeme binasının çevresinde güvenlik önlemleri artırılırken bazı göstericiler bariyerleri aşmaya çalıştı. Polis ile protestocular arasında arbede yaşandı ve güvenlik güçlerine çeşitli nesneler atıldı.
Olaylar sırasında üç kişinin gözaltına alındığı bildirildi. PiS lideri Jarosław Kaczyński de mahkeme çevresindeki protestolara katılarak hükümetin uygulamalarına tepki gösterdi.
Polonya'da darbe iddialarının arkasında 2015'te başlayan yargı anlaşmazlığı bulunuyor
Polonya'daki Anayasa Mahkemesi krizi, 2015 yılında başlayan hakim atama anlaşmazlığına dayanıyor. Hukuk ve Adalet Partisinin 2015-2023 yılları arasındaki iktidarı döneminde yapılan yargı düzenlemeleri, Avrupa Birliği kurumlarıyla ciddi anlaşmazlıklara yol açtı.
2023 yılında göreve gelen Donald Tusk hükümeti, yargı bağımsızlığını yeniden tesis etmeyi hedefleyen değişiklikler başlattı. Ancak Cumhurbaşkanlığı makamı ile hükümet arasındaki görüş ayrılıkları, bu düzenlemelerin uygulanmasını zorlaştırdı.
Mart 2026'da parlamentonun yeni Anayasa Mahkemesi hakimlerini seçmesiyle tartışmalar yeniden büyüdü. Cumhurbaşkanı Nawrocki, bazı hakimlerin statüsünü kabul etmedi.
30 Ekim'de yaşanan yönetim değişikliği ise yıllardır süren anlaşmazlığı doğrudan mahkeme binasına taşıdı.
Polonya'da son durum: Anayasa Mahkemesi üzerindeki yetki anlaşmazlığı sürüyor
31 Ekim 2026 itibarıyla Polonya'da Anayasa Mahkemesinin yönetimi üzerindeki anlaşmazlık devam ediyor. Anna Korwin-Piotrowska'nın aldığı karar eski yönetim ve Cumhurbaşkanı tarafından kabul edilmiyor.
Cumhurbaşkanı Nawrocki, siyasi partilerle acil görüşme yapılmasını isterken Başbakan Tusk hükümeti yargı reformu sürecini savunuyor.
Muhalefet olayları darbe olarak nitelendiriyor. Ancak yaşanan gelişmeler, askerî yönetimin iktidarı ele geçirdiği bir darbeden ziyade Anayasa Mahkemesinin yönetimi ve hakimlerin hukuki statüsü üzerinde yoğunlaşan bir anayasal yetki krizini oluşturuyor.
