Türkiye’nin hava savunma ihtiyacını karşılamak adına Rusya’dan tedarik ettiği ve uzun süredir hangarlarda bekletilen S-400 füze savunma sistemlerinin geleceğiyle ilgili kritik bir gelişme yaşandı. Ankara’da gerçekleştirilen NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ardından, milyarlarca dolar ödenerek alınan ancak henüz aktive edilmeyen bu sistemlerin, bir Körfez ülkesine satılması yönünde harekete geçildiği öğrenildi.
CAATSA YAPTIRIMLARININ KALDIRILMA ŞARTIYDI
S-400’lerin elden çıkarılma sürecinin arkasında, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye yönelik CAATSA (ABD'nin Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası) yaptırımlarını kaldırma vaadinin yattığı belirtiliyor. F-35 projesine geri dönüş ve kritik savunma sanayii bileşenlerinin tedariki karşılığında Washington’ın öne sürdüğü "S-400’lerin Türk topraklarından çıkarılması" şartının, Ankara tarafından bir formülle aşılmaya çalışıldığı ifade ediliyor.
S-400’LER HANGARLARDA BEKLİYORDU
Hangarlarda kılıfı dahi açılmadan bekleyen sistemlerin, müttefik ilişkilerini diplomatik olarak rahatlatmak adına gözden çıkarılması, dış politikadaki istikrar vizyonunu yeniden sorgulatıyor.
RUSYA İLE "SON KULLANICI" DİPLOMASİSİ BAŞLADI
Söz konusu satış kararı, sistemin üreticisi konumundaki Rusya’yı da harekete geçirdi. Uluslararası savunma sanayii anlaşmalarında yer alan "son kullanıcı sözleşmesi" gereği, S-400'lerin Rusya’nın onayı olmadan üçüncü bir ülkeye devredilmesi hukuken mümkün görünmüyor. Edinilen bilgilere göre Moskova yönetimi, Ankara’nın bu hamlesi üzerine satışın hukuki ve diplomatik boyutlarını görüşmek üzere Türk makamlarıyla acil bir temas süreci başlattı.
KAMUOYUNDAN ELEŞTİRİ: “MADEM KULLANMADAN SATACAKTIK NİYE BU KADAR PARA HARCANDI?”
Alınan bu satış kararı sonrası büyük kaynaklar ayrılarak transfer edilen S-400 füze savunma sistemlerinin, tek bir kez bile kurulup çalıştırılmadan satılması aşamasına gelinmesi, iktidarın savunma stratejilerine yönelik eleştirileri de beraberinde getirdi. Kamuoyunda, “Madem müttefiklerin baskısıyla bu sistemler devredilecekti, milletimizin milyarlarca dolarlık kaynağı neden bu süreçte heba edildi?” sorularına neden oldu.
2,5 MİLYAR DOLAR HARCANDI BİR KEZ BİLE KULLANILMADI
Hatırlanacağı üzere Türkiye, hava sahası güvenliğini sağlama gerekçesiyle 2017 yılında Rusya ile tarihi bir anlaşmaya imza atmıştı. Bu anlaşma kapsamında, milletin bütçesinden 2,5 milyar dolar gibi büyük bir kaynak aktarılarak toplamda 2 sistem yani 4 bataryadan oluşan S-400 savunma sistemi satın alınmış ve ilk teslimatlar 2019 yılında gerçekleştirimleşti. Ancak teslimat alındığı günden bu yana, tek bir kez bile operasyonel olarak kurulup çalıştırılmayan bu milyarlık yatırım hangarlarda atıl vaziyette bekliyordu.
