Millî Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 eğitim öğretim yılının ilk yazılı sınavları öncesinde Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ni uygulamaya alıyor. 26 Ekim Pazartesi günü başlayacak sistem, ortaokul ve liselerde toplam 16 branşı kapsayacak. Yaklaşık 8 bin soruluk havuzdan oluşturulacak sınavlarda açık uçlu sorular ve öğretmenlerin belirlediği güçlük düzeyleri esas alınacak.
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), ortaokul ve lise öğrencilerinin yazılı sınavlarında ortak ölçme ve değerlendirme standartları oluşturmak amacıyla yeni bir uygulamaya geçiyor. 26 Ekim 2026 tarihinde kullanılmaya başlanacak Ortak Yazılı Sınav Sistemi, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem birinci yazılılarında devreye alınacak. Ortaokullarda 5, 6 ve 7'nci sınıfları, liselerde ise 9, 10 ve 11'inci sınıfları kapsayan uygulamada sınav soruları Bakanlığın hazırladığı havuzdan seçilecek. Öğretmenler, soruların güçlük düzeylerini ve puanlama anahtarlarını kontrol ederek sınav kâğıtlarını oluşturacak.
MEB ortak yazılı sınav sisteminin başlayacağı tarih
Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin 26 Ekim 2026 Pazartesi günü kullanıma açılması planlanıyor. Uygulama, eğitim öğretim yılının birinci dönem birinci yazılı sınavları için hazırlanıyor. Yeni sistemle birlikte okullarda kullanılan sınav sorularının öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu olması hedefleniyor.
Sınavlar, eğitim öğretim yılı başında zümre öğretmenlerinin belirlediği konu-soru dağılım tablolarındaki senaryolara göre oluşturulacak. Böylece sınavlarda hangi konulardan kaç soru sorulacağı, önceden belirlenen senaryo üzerinden şekillenecek. Öğretmenler, sistemin oluşturduğu sınav kâğıtlarını inceleyerek son hâlini onaylayacak.
Ortaokul 5, 6 ve 7. sınıflarda uygulanacak dersler
Yeni sistem, ortaokullarda 5, 6 ve 7'nci sınıfları kapsıyor. Bu sınıf düzeylerinde Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri uygulama kapsamında bulunuyor. Sınav soruları, ilgili derslerin öğretim programlarında yer alan öğrenme çıktılarına göre hazırlanacak.
Özellikle açık uçlu ve beceri temelli sorulara ağırlık verilecek. Öğrencilerin yalnızca doğru cevaba ulaşması değil, bilgiyi kullanma ve öğrendiklerini açıklama becerileri de değerlendirilecek. Sınavın kapsamı, zümre öğretmenlerinin seçtiği konu-soru dağılım senaryosuna göre belirlenecek.
Lise 9, 10 ve 11. sınıflarda ortak yazılı kapsamına giren dersler
Liselerde yeni sistem 9, 10 ve 11'inci sınıflarda uygulanacak. Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri kapsamda yer alıyor. Bakanlık, ortaokul ve lise düzeyindeki uygulamayı toplam 16 farklı branş üzerinden yürütecek.
Her dersin sınavı, ilgili öğretim programındaki kazanım ve öğrenme çıktıları dikkate alınarak hazırlanacak. Soruların güçlük düzeyleri kolay, orta ve zor olarak belirlenecek. Öğretmenler, sınıflarının durumuna ve seçilen sınav senaryosuna uygun soru dağılımını sistem üzerinden düzenleyebilecek.
MEB soru havuzuna ilk aşamada 8 bin soru eklenecek
Ortak Yazılı Sınav Sistemi için oluşturulan soru havuzuna ilk sınavlar öncesinde yaklaşık 8 bin sorunun aktarılması planlanıyor. Bakanlığın hedefi, her sınav döneminde havuza yaklaşık 8 bin yeni soru daha eklemek. Sorular, öğretim programlarına uygun ve açık uçlu ölçme yaklaşımıyla hazırlanacak.
Soru havuzundaki içerikler farklı güçlük düzeylerinde bulunacak. Öğretmenler, seçtikleri senaryoya göre soruların güçlük seviyelerini belirleyecek ve sistem bu tercihler doğrultusunda otomatik seçim yapacak. Böylece sınav kâğıtları, öğretmenlerin belirlediği ölçütlere göre oluşturulacak.
Ortak yazılı sınav sorularının seçilme yöntemi
Yeni uygulamada zümre öğretmenleri, seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarına uygun iki açık uçlu soruyu ortak kararla hazırlayacak. Bu sorular sisteme girildikten sonra sınavın diğer soruları Bakanlığın soru havuzundan seçilecek. Otomatik seçim sırasında öğretmenlerin belirlediği kolay, orta ve zor seviyeleri dikkate alınacak.
Öğretmenler, oluşturulan sınav kâğıtlarını ve puanlama anahtarlarını kontrol edecek. Soru havuzundan seçilen sorular, gerekçe belirtilmesi şartıyla en fazla iki kez değiştirilebilecek. Son hâli onaylanan sınav kâğıtları, gizlilik ve güvenlik kurallarına uygun şekilde basılarak çoğaltılacak.
Sınav sonuçları e-Okul üzerinden öğrenme çıktılarıyla eşleştirilecek
Ortak yazılı sınavların ardından öğrencilerin soru bazında aldıkları puanlar e-Okul sistemine işlenecek. Bu puanlar, sınavda ölçülen öğrenme çıktılarıyla eşleştirilecek. Böylece öğrencilerin hangi konularda başarılı olduğu ve hangi alanlarda ek desteğe ihtiyaç duyduğu belirlenebilecek.
Öğretmenler, sınav sonuçlarını yalnızca genel not üzerinden değil, soru ve öğrenme çıktısı düzeyinde de değerlendirebilecek. Elde edilen veriler, sonraki derslerin ve destekleyici çalışmaların planlanmasında kullanılabilecek. Bakanlık, uygulamayla ölçme ve değerlendirmede ortak standart oluşturmayı amaçlıyor.
Eğitimcilerden yeni sınav sisteminin hazırlık süresine ilişkin değerlendirme
Eğitimci İlhan Sevin, yeni sistemin soruların güçlük düzeylerinin dengelenmesi ve öğrencilerin öğrenme eksiklerinin belirlenmesi açısından avantajlar sağlayabileceğini ifade etti. Sevin, ülke genelinde ortak ölçme standartları oluşturulmasının da uygulamanın hedefleri arasında bulunduğunu belirtti. Bununla birlikte değişikliğin sınavlara kısa süre kala duyurulmasının öğretmenler ve okullar açısından hazırlık sürecini zorlaştırabileceğine dikkat çekti.
Sevin, sistemin pilot uygulamalarla test edilmesi ve öğretmenlere yeterli hazırlık süresi verilmesi gerektiğini dile getirdi. Uygulamanın aşamalı biçimde hayata geçirilmesinin önemini vurguladı. Yeni sistemin 26 Ekim'de kullanıma açılmasıyla birlikte okulların birinci dönem birinci yazılı sınavlarını bu yapı üzerinden hazırlaması öngörülüyor.
