Ketebehu Abdülmecid Bin Mahmud Han imzasıyla hat sanatına önemli eserler veren Sultan Abdülmecid‘in hat yazıları büyük ilgi görüyor. Dolmabahçe Sanat Galerisi‘nde bugüne kadar yüzlerce kişinin ziyaret ettiği Vefatının 150. Yılında Sultan Abdülmecid ve Dönemi Sergisi sanatseverleri Osmanlı tarihinde sanatsal bir yolculuğa çıkarıyor.
Ketebehu Abdülmecid Bin Mahmud Han imzası ve Celaleddin-i Salis adıyla hat sanatına önemli eserler veren Osmanlı Devleti‘nin 31. Padişahı Sultan Abdülmecid‘in hat yazılarının yer aldığı Vefatının 150. Yılında Sultan Abdülmecid ve Dönemi Sergisi büyük ilgi görüyor.
Dolmabahçe Sanat Galerisi‘nde açıldığı 18 Kasım tarihinden bugüne 1050 kişinin gezdiği sergi, ziyaretçileri Osmanlı tarihinde sanatsal bir yolculuğa çıkarıyor.
Birçok camide eseri bulunuyor
Kısa süren hayatında sanatın birçok dalıyla da ilgilenen bir padişah olarak tarihe geçen Sultan Abdülmecid, hattatlıkta Mahmud Celaleddin Efendi‘nin yolundan giderek, döneminin en iyi sanatkârlarından Mehmet Tahir Efendi‘den dersler aldı. Sülüs ve nesih yazı çeşitlerinde hat yazıları yazan, 20 yaşındayken hocasından icazet almaya hak kazanan Sultan Abdülmecid için tahtta olması sebebiyle resmi icazet merasimi düzenlenemedi. Devrin meşhur hattatlarından Kazasker Mustafa İzzet Efendi‘den de ikinci bir icazetname alan Sultan Abdülmecid‘in müzelerde ve birçok camide çok sayıda eseri bulunuyor, üzerinde Allah ve Muhammed yazılarının yer aldığı hattı Topkapı Sarayı‘nda muhafaza ediliyor.
Celaleddin-i Salis ismiyle anılıyor
Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi Müdürü Zübeyde Cihan Özsayıner, Osmanlı Sultanları‘nın şehzadelikleri dönemlerinde eğitildiklerini, bu eğitim kapsamında şehzadelerin mutlaka hat sanatını öğrendiğini, bazılarının bunu sanat derecesine çıkardıklarını söyledi. Özellikle Sultan 3. Ahmet, Sultan 2. Mahmut, Sultan Abdülmecid, Sultan 3. Mustafa, Sultan Abdülaziz‘in aldıkları bu hat derslerini sanat düzeyine çıkardıklarını belirten Özsayıner, bu sultanların günümüze gelen eserlerine bakıldığında, gerçek hat sanatçılarıyla kıyaslanacak kadar bir çaba sarf ettiklerinin görüldüğünü dile getirdi. Sultan Abdülmecid‘in babası 2. Mahmut‘un da sultan hattatlardan olduğunu, hattat Mahmud Celaleddin‘e çok yakın bir formda hat yazıları yazdığını ifade eden Özsayıner, babası kadar usta hattat olmasa da Sultan Abdülmecid‘in de hat sanatında varlık gösterdiğini belirtti. Mehmet Tahir Efendi‘den aldığı icazetnamesine bakıldığında, Sultan Abdülmecid‘in gözü rahatsız etmeyecek derecede güzel yazılar yazdığını anlatan Özsayıner; "Sultan Abdülmecid, Mahmut Celaleddin ekolünden gelen hocalardan ders almış bir sanatçı. Mehmet Tahir Efendi‘den icazetini alıyor ancak sultan olduğu için tören düzenlenemiyor. Bu nedenle Celaleddin-i Salis ismiyle anılıyor" dedi.
İnsanları etkileyen bir bakışa sahip
Sultan Abdülmecid‘in devleti idare edecek bütün ilimleri öğrendiğini, ancak diğer şehzadeler gibi klasik bir eğitim almadığını ifade eden Özsayıner; "Onun devri, Avrupa‘ya açılma devri olduğu için Klasik Batı Müziği Osmanlı‘da dinlenir hale geliyor. Abdülmecid, Klasik Batı Müziği dinlediği gibi piyano çalacak kadar bu sanatı icra eden bir sultan. Yabancı seyyahlar ve yazarlar, Sultan Abdülmecid‘in çok vakur bir duruşu olduğunu, ilk bakışta insanları etkileyen bir bakışa sahip olduğunu söylüyorlar. Yağlı boya resimlerine bakıldığında, bu vakur duruşu ve etkileyici yüz ifadesini görebiliyorsunuz" diye konuştu.
Ketebehu Abdülmecid Bin Mahmud Han imzasıyla yazıyordu
Mehmet Tahir Efendi‘den aldığı icazetnamenin günümüze gelmediğini, ancak Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi Koleksiyonu‘nda bulunan ve Mehmet Rüştü tarafından verilen icazetnamesinin günümüze ulaştığını anlatan Özsayıner, bu icazetnamenin Dolmabahçe Sanat Galerisi‘ndeki Vefatının 150. Yılında Sultan Abdülmecid ve Dönemi Sergisi‘nde görülebileceğini söyledi. Bu icazetnamenin, Sultan Abdülmecid‘in hattatlığının belgesi olduğunu, bu belgenin hat yazısı yazmaya, imza atmaya yetkisinin bulunduğunu gösterdiğini anlatan Özsayıner, hat sanatında böyle bir edebin olduğunu dile getirdi. Özsayıner, Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi‘nde Sultan Abdülmecid‘e ait çok sayıda eserin bulunduğunu, bu sergi için restorasyon ve konservasyonu yapılmış eserleri seçtiklerini ifade etti. Sergide, Sultan Abdülmecid‘in icazetnamesinin yanı sıra üzerinde Kur‘an-ı Kerim‘den bir ayet ve Hazreti Muhammed‘in bir hadisinin yer aldığı kıta eseri ile yine Kur‘an-ı Kerim‘den bir ayetin yazılı olduğu celi sülüs hat levhasının bulunduğunu belirten Özsayıner, sergide ayrıca Türbeler Müzesi Müdürlüğü, Topkapı Sarayı, Milli Saraylar koleksiyonundan eserlerin ziyaretçilerin ilgisine sunulduğunu anlattı. Sultan Abdülmecid‘in hat eserlerindeki imzasının Ketebehu Abdülmecid Bin Mahmud Han olduğunu anlatan Özsayıner; "Sultan Abdülmecid‘in eserlerine baktığımızda, kıtalarda sülüs ve nesih yazı kullanmış. İcazetnamesinde hocası olan Mehmet Rüştü Efendi, kendi yazılarını yazdıktan sonra aradaki boşluk olan bölüme ‘icaze‘ denilen yazıyı yazarak kendisine imza atma yetkisi vermiştir. Özsayıner, serginin 20 Aralık tarihine kadar Dolmabahçe Sanat Galerisi‘nde görülebileceğini sözlerine ekledi.
