Eğer içinde bir sıkıntı, üzerinde bir halsizlik görüyorsan, bil ki gıybet etmişsindir diyor Üstad İbrahim Balcı, Ertelenen İslâmî Hayat (Sf. 87) kitabında.
Dedi-kodunun zararını bilsek herhalde bu derece tiryakisi olmayız. Çünkü bu eylemi yapan kişi mü min kardeşinin ölmüş bedeninin etini yemiş olur. Böyle kişi ahirette müflisler sınıfına girer.
Gıybet, doğru olan olayın kötü yönünü o mü min kimsenin aleyhine; onun şahsiyetini düşürmek için yapılan sözlü bir eylemdir.
Suizan da gıybettir.Çünkü zan, kalbin temayül ettiği taraftır. Bundan kaçınmak Allah ın emridir. (Hucurat sûresi: 12) Suizan, haramdır. Bundan kurtuluş çaresi şüphelendiğin şeyin üzerine düşmemektir.
Tecessüs de aynı kapıya çıkar. Araştırma yapmak demek olan tecessüs de caiz değildir. Tevessül bile etmemek lazımdır.
Bu menfi davranışlara mübtelâ olmuş nice insanlar vardır ki, günde bir ton et yiyorlar, farkında bile değildirler.
Allah-u Teâlâ açıkça emrediyor:
"...Yanınızda bulunmayan kimsenin arkasından çekiştirmeyin..." (Hucurat sûresi: 12)
Tam tersi yapılıyor.
Eğer uyumak olmasa öyle insanlar var ki, 24 saatlerini gıybetle geçirecekler. Bu ne felâket bir huy olmuştur.
Hz.Ali (RA): Mü min kardeşi yuvarlansın diye kuyu kazan, sonunda o kuyuya kendisi düşer" demiştir. Hepimizin dikkate alması gereken önemli bir tesbittir bu. Kuyuya düşünce mi aklımız başımıza gelecek. Ama o zaman da iş işten geçmiş olmaz mı
Hz.Aişe (R. Anha) anamız dedi ki:
"Sakın kimseyi gıybet etmeyin. Ben bir defa Peygamber (SAV) Efendimizin yanında bir kadın için:
"- Bu ne uzun etekli kadındır" dediğimde Peygamberimiz bana:
"-Tükür" dedi.
Tükürdüm; et parçası geldi. (Ahmet bin Hanbel, Müsned)
Peygamberimiz buyurdu ki:
"Kim bir mü minin ayıbını gizlerse, sanki diri diri toprağa gömülmüş bir kız çocuğunu kabrinden kaldırarak diriltmiş gibidir." (Ebu Davud ve Nesei)
Necip Suhreverdi (Rahmetullahi aleyh)der ki:
"Gıybet, alçakların otladığı bir otlaktır. Sana, onun-bunun duyunca hoşlanmayacağı şeyleri söyleyen kişi, kendi içindeki pisliği senin ruhuna da ekmek ister."Ne yerinde tesbitlerdir bunlar. Ders almak gerekir.
Gıybetten korunmanın yollarını zikreden İmam-ı Gazali İhya-u Ulumiddin adlı eserinde şu hususlara dikkat çeker:
Gıybetten korunmanın yolu:
1-Allah ın gıybet edene gazablandığını bilmektir.
2-Kendini kusurlu bilen gıybetten kaçınır.
3- Kendinin razı olmayacağı şeyi başkası için yapmaz.
4- Gıybet edilen yerden uzaklaşmaktır.
Hz.Ömer (RA) ne güzel tesbitte bulunmuştur:
Allah ı zikre devam edin. Zira o şifadır. İnsanlardan dilinizi çekin. (Gıybet etmeyin); zira o, hastalıktır.
Peygamberimiz (SAV) buyurdu ki:
"Haya perdesini kaldıranın gıybeti olmaz." (İhya Terc. C/1, Sf: 597)
Hasan-ı Basri (RA) der ki:
Üç kişi hakkında konuşulan gıybet olmaz:
1- Nefsinin arzularına uyanlar,
2-Fıskını ilân edenler,
3-Zalim devlet adamları.
Bunlar zaten teşhirden hoşlanırlar.
Hepimiz bu konuda dikkatli olalım.