Beyin damar tıkanıklığı…
Beyne kan taşıyan damarların pıhtı veya plak birikmesi nedeniyle daralarak tıkanması…
Böyle bir durum, oksijen ve besinsiz kalan beyin hücreleri hızla hasar görebileceğinden inme (felç) riski taşır ve acil müdahale gerektirir.
Şu belirtilerden herhangi biri aniden ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı;
* Vücudun tek tarafında (yüz, kol veya bacakta) ani güçsüzlük, uyuşma veya his kaybı.
* Yüzde kayma (örneğin gülümserken tek tarafın aşağı düşmesi).
* Ani başlayan konuşma bozukluğu, kelimeleri geveleme veya anlama güçlüğü.
* Tek gözde veya her iki gözde ani görme kaybı, çift görme veya bulanık görme.
* Ani başlayan şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi ve denge kaybı…
Bu rahatsızlıklar, beyin damar tıkanıklığı sebebiyle olabilir…
YENİ BİR TIBBİ TEDAVİ GELİŞMESİ
Süleyman Demirel Üniversitesi (SDÜ) akademisyenleri, beyin damar tıkanıklıklarına cerrahi müdahale gerektirmeden destek sağlayabilecek yerli ve yenilikçi bir cihaz geliştirdi.
Tıp ve mühendislik alanındaki uzmanların birlikte yürüttüğü çalışma, damarları doğal bir mekanizma ile genişleterek kan akışını yeniden desteklemeyi hedefliyor.
SDÜ tarafından geliştirilen ve temassız şekilde beyin damarlarını genişletebilen elektromanyetik tabanlı cihaz, serebrovasküler olaylar (SVO) başta olmak üzere damar tıkanıklıklarının tedavisine destek olmayı hedefliyor.
Patent başvurusu yapılan ve prototipi üretilen cihaz, mevcut tedavilere ek olarak non-invaziv (cerrahi müdahale gerektirmeyen) bir yöntem sunmasıyla dikkat çekiyor.
HASTAYA TEMAS ETMEDEN UYGULANABİLİYOR, ENFEKSİYON RİSKİNİ AZALTIYOR
SDÜ Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halil Aşçı, cihazın temel çalışma prensibinin, damar iç yüzeyinden (endotel) salgılanan ve damarların gevşeyip genişlemesini sağlayan “nitrik oksit” adlı doğal molekülün salınımını artırmak olduğunu belirtti.
Beyin damar tıkanıklıklarında zamanın kritik olduğunu vurgulayan Aşçı, yöntemin özellikle kafatası içerisindeki damar tıkanıklıklarında önemli bir avantaj sunduğunu ifade etti.
Aşçı, şunları kaydetti:
“Bir damar tıkandığında, o damarın arka bölgesine kanın en kısa sürede ulaştırılması gerekir. Yöntemimiz, sağlam endotel tabakasından nitrik oksit salgılatarak damarları genişletiyor ve tıkanıklığın arka bölgesine kan iletimini destekliyor. En önemli avantajı ise beyne herhangi bir müdahale yapmadan, hastaya temas etmeden uygulanabiliyor olmasıdır. Bu da enfeksiyon riskini azaltıyor ve mevcut tedavi protokollerini değiştirmeden ek bir destek sunuyor.”
Cihazın farklı versiyonlarının geliştirilmesiyle yalnızca beyin damarlarında değil boyun, kalp ve diğer periferik damar tıkanıklıklarında da kullanılabileceği değerlendiriliyor.
Projenin, Sağlık Bakanlığına bağlı Türkiye Sağlık Endüstrileri Başkanlığı (TÜSEB) desteğiyle yürütüldüğünü belirten Prof. Dr. Aşçı, destek sayesinde prototip üretiminin gerçekleştirildiğini ve araştırma sonuçlarının “mükemmele yakın” çıktığını ifade etti.
Aşçı, cihazın ergonomik tasarım çalışmalarının sürdüğünü belirterek, “Patentlenmiş ürünün daha ergonomik formlara kavuşturulması için çalışmalar devam ediyor. Yatak formu ya da başa giyilebilir form gibi alternatif tasarımlar üzerinde duruyoruz.” dedi.
Araştırma ekibinde tıp fakültesi öğrencilerinden sağlık personeline kadar geniş bir kadronun yer aldığını belirten Prof. Dr. Aşçı, akademik yükselme sürecindeki genç araştırmacıların projeye önemli katkılar sunduğunu ifade etti.
İNSANLIK YARARINA SUNULMASI HEDEFLENİYOR
Cihazın teknik geliştirme sürecine ilişkin bilgi veren Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Hocası Prof. Dr. Selçuk Çömlekçi, daha önce yara iyileşmesine yönelik çalışmalarda kullanılan elektromanyetik hibrit sistemin damarlarda genişlemeye neden olduğunun tespit edildiğini belirtti.
Çömlekçi, şunları ifade etti: “Cihaz, insan kafatasına uygun bir ünite şeklinde tasarlandı. 27.12 MHz radyo frekansını homojen biçimde dağıtan dört plaka sistemi bulunuyor. Bu plakaların arka kısmında ise darbeli manyetik alan üreten bobin yer alıyor. Patentli frekans ve uygulama süresi boyunca cihaz kafatasına uygulanarak endotelyal nitrik oksit artışı hedefleniyor.”
Çömlekçi, bu yöntemin şimdi serebrovasküler hastalıklar için uyarlanarak insanlık yararına sunulmasının hedeflendiğini ifade etti.
DİSİPLİNLER ARASI İŞ BİRLİĞİYLE GELİŞTİRİLDİ-
Projenin mühendislik ve sağlık bilimlerinin ortak çalışmasıyla hayata geçirildiğini belirten akademisyenler, disiplinler arası iş birliğinin yenilikçi ürün geliştirme sürecinde belirleyici rol oynadığını vurguladı.
Sağlık Bakanlığı onay sürecinin ardından klinik uygulama aşamasına geçilmesi hedeflenen cihazın, serebrovasküler hastalıkların tedavisinde yeni bir destekleyici teknoloji olarak sağlık sistemine kazandırılması amaçlanıyor.
