* “Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar, fal okları şeytan işi iğrenç şeylerden ibarettir. Bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz.”
* “Şüphesiz şeytan içki ve kumar yoluyla aranıza düşmanlık ve kin sokmak, sizi Allah’ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık vazgeçtiniz değil mi?”
Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav), alkollü içecekler konusunda şöyle buyurmaktadır;
1- İbn-i Ömer (r.a.) der ki: Resûlullah şöyle buyurdu:
“Her sarhoşluk veren şey içkidir ve her sarhoşluk veren şey haramdır. Bir kimse dünyada şarap içer de ona devam ederken tevbe etmeden ölürse, âhirette (Cennet) şarabı içemez.” (Müslim, Eşribe, 73, 77. Ayrıca bkz. Buhârî, Eşribe, 1; Ebû Dâvûd, Eşribe, 5)
2- Câbir bin Abdullah (r.a) der ki: Resûlullah şöyle buyurdu:
“Çoğu sarhoşluk veren şeyin azı da haramdır.” (Ebû Dâvûd, Eşribe, 5/3681; Tirmizî, Eşribe, 3/1865)
3- Ebu’d-Derdâ (r.a) şöyle demiştir: Canımdan çok sevdiğim Resûlullah bana şu tavsiyede bulundu:
“Sakın içki içme, çünkü o bütün kötülük ve şerlerin anahtarıdır.” (İbn-i Mâce, Eşribe, 1)
4- İbn-i Ömer’den (r.a) rivâyet edildiğine göre Resûlullah şöyle buyurmuştur:
“Muhakkak ki Allah Teâlâ; içkiye, onu içene, dağıtana, satana, alana, yapana, yaptırana, taşıyana ve kendisine götürülene lânet etmiştir!” (Ebû Dâvud, Eşribe, 2/3674)
5- Câbir’den (r.a) rivâyet edildiğine göre Nebiyy-i Ekrem şöyle buyurmuştur:
“…Allah’a ve âhiret gününe iman eden kişi, (kendisi içmese bile) içki içilen bir sofraya oturmasın!” (Tirmizî, Edeb, 43/2801)
6- Câbir (r.a.) şöyle anlatır:
Bir Adam Ceyşân’dan geldi. -Ceyşân Yemen’de bir şehirdir- Efendimiz’e beldelerinde içtikleri, mısırdan yapılan ve Mizr adı verilen bir içeceği sordu. Resul:
“–O sarhoşluk veriyor mu?” buyurdu. Adam:
“–Evet” dedi. Bunun üzerine Resûlullah:
“–Her sorhoşluk verici şey haramdır. Allah’ın, sarhoşluk verici şey içene «Tînetü’l-Habâl» içireceğine dâir ahdi vardır” buyurdu. Oradakiler:
“–Ey Allah’ın Resûlü, «Tînetü’l-Habâl» nedir?” diye sordular. Resûlullah:
“–Cehennem ehlinin teridir veya Cehennem ehlinin usâresidir (kan ve irinidir)” buyurdu. (Müslim, Eşribe, 72; Ebû Dâvûd, Eşribe, 5)
RAKI’DA DA AB MEVZUATINA UYDUK!
Tarım ve Orman Bakanlığı, AB mevzuatına uyum çerçevesinde, distile alkollü içkilerin tekniğine uygun ve hijyenik şekilde hazırlanmasına, işlenmesine, üretilmesine, depolanmasına, taşınmasına, muhafaza edilmesine ve piyasaya arzına ilişkin usul ve esasları yeniden belirledi.
Rakı ve geleneksel meyve likörlerinde renklendirici, tat verme amaçlı bileşen ve diğer katkı maddeleri kullanılamayacak.
Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği (No: 2026/18), 1 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
TEBLİĞİN KAPSAMI
Distile alkollü içkilerin tekniğine uygun ve hijyenik şekilde hazırlanmasına, işlenmesine, üretilmesine, depolanmasına, taşınmasına, muhafaza edilmesine ve piyasaya arzına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanan ve distile alkollü içkilerin tanımını ve özelliklerini kapsayan Tebliğ;
Malttan üretilen biraları, Taze üzüm şarabını, Vermut ve bitkisel veya kokulu maddelerle aromalandırılmış diğer taze üzüm şaraplarını, Elma şarabı, armut şarabı gibi fermente edilmiş diğer içkileri, fermente edilmiş içkilerle alkolsüz içeceklerin karışımlarını ve bunların dışında kalan fermente edilmiş içkilerin karışımlarını ve Tebliğde yer alan distile alkollü içkiler tanımına girmeyen ve damıtma yoluyla elde edilen diğer alkollü içkileri ise kapsamıyor.
DİSTİLE ALKOLLÜ İÇKİ KATEGORİLERİNİN TANIMLARI VE ÖZELLİKLERİ
Tebliğ kapsamında bulunan distile alkollü içkilerin tanımları ve özellikleri EK-1’de yer alırken, söz konusu ürünlerin satışına ilişkin özel hükümler şöyle sıralandı:
EK-1’de yer alan alkollü içki özelliklerine uymayan ürünler anılan ekte yer alan kategori adlarıyla tanımlanamayacak.
EK-1’de yer alan alkollü içki özelliklerine uygun ürünler, ilgili kategori adı dışında farklı bir alkollü içki adıyla tanımlanamayacak.
Distile alkollü içkilerin, Tebliğde yer alan tanımlar kullanılarak insan tüketimine sunulabilmesi için tanım, sunum ve etiketleme kurallarına uygun olması zorunlu olacak.
Distile alkollü içkilerin üretilmesinde kullanılan su, İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikle belirlenmiş özeliklere uygun olacak. Bu ürünlerin üretiminde kullanılan su distile, demineralize edilebilecek ya da yumuşatılabilecek. Katılacak su, ürünün kategorisini değiştiremeyecek.
Tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretilmesinde kullanılan etil alkol ve distilatlar, sadece tarımsal kökenli olacak.
Distile alkollü içkilerin üretilmesinde kullanılan renklendirici, aroma veya izin verilen katkı maddelerinin çözünmesinde ve seyreltilmesinde kullanılan alkolün kökeninin, tarımsal etil alkol veya tarımsal distilat olması gerekecek.
Distile alkollü içkilerde kullanılacak tarımsal etil alkolün özellikleri, EK-2’de tanımlanan özelliklere uygun olacak.
Tarımsal etil alkol ve tarımsal distilat, ürün tanımlarında belirtilen hammaddelerden üretilecek.
Harmanlama sonucu elde edilen distile alkollü içki, harmanlama yapılmadan önceki distile alkollü içkiler ile aynı kategoride olacak.
Distile alkollü içki üretiminde, sentetik kökenli alkol veya tarımsal kökenli olmayan alkol kullanılmayacak, sentetik kökenli alkol veya tarımsal kökenli olmayan alkol, hiçbir alkollü içki bileşiminde bulunamayacak.
Coğrafi işaret veya geleneksel ürün adıyla tescillenmiş ürünler ile uluslararası mevzuatta ürün özellikleri belirlenerek tanımlanmış ürünler; yatay gıda kodeksi hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla belirlenmiş ürün özelliklerine uygun olması durumunda EK-1’de tanımlanmamış ürün adıyla piyasaya arz edilecek.
KATKI MADDELERİ
Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılacak katkı maddeleri, tat verme amaçlı bileşenler ve renklendiriciler, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olacak.
Rakı ve geleneksel meyve likörlerinde renklendirici, tat verme amaçlı bileşen ve diğer katkı maddeleri kullanılamayacak.
Aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri
Distile alkollü içkilerin üretilmesinde, Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğine uygun ve bu Tebliğde belirtilen ürün sınıfına göre aroma maddeleri kullanılacak.
Rakıda ve geleneksel likörlerde, aroma maddeleri kullanılamayacak.
Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan enzimler hakkında Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliği hükümleri uygulanacak.
Ürünlerdeki bulaşanların miktarları, Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olacak.
Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları, Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere,
Ürünlere hayvansal bir bileşen ilave edildiğinde veteriner ilaç kalıntı düzeyi, Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğine uygun olacak.
HİJYEN VE AMBALAJLAMA
Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliğinde yer alan hükümlere,
Ürünlerin ambalajları, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelikte yer alan hükümlere uygun olacak.
Distile alkollü içkiler kurşun bazlı kapsül veya folyo ile kaplanmış kapatma cihazları ile kapatılmış kaplarda satışa hazır olarak tutulamayacak veya piyasaya sunulamayacak.
Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketlenmesinde, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan genel kuralların aşağıdaki kurallara da uyulacak:
Tarımsal etil alkolün üretildiği hammaddenin etikette belirtilmesi halinde, şayet tarımsal etil alkolün üretiminde birden fazla hammadde kullanılmışsa bunların, azalan oran sırası dikkate alınarak etiket üzerinde yer alması gerekecek.
Distile alkollü içki, harmanlama işlemine tabi tutulmuş ise ürün adı “harman”, “harmanlama” veya “harmanlanmış” ibareleri ile desteklenebilecek.
EK-1’de yer alan alkollü içki kategori adları, coğrafi işaretler, EK-1’de tanımlanmamış uluslararası kabul görmüş distile alkollü içki kategori adları veya bileşiminde distile alkollü içki bulunan uluslararası kabul görmüş alkollü içki kokteyl adlarını işaret edecek şekilde “benzer”, “tip”, “stil”, “gibi”, “orada üretildiği tarzda”, “patent” , “aroma” ve benzeri herhangi bir ibare veya görsel ürün etiketinde ve sunumunda kullanılamayacak.
Tebliğde tanımlanan veya tanımlanmayan bir veya birden fazla distile alkollü içkinin birbiriyle ve/veya bir ya da daha fazla tarımsal distilatlarla karıştırılması durumunda; temel görüş alanında, satış tanımı olarak “Distile Alkollü İçki Karışımı” ibaresi yazılacak. Karışım içki bileşiminde bulunan ürünlerin yüzde miktarlarına, azalan sırayla etikette yer verilecek. Nihai ürünün hacmen alkol derecesi, içerikte yer alan distile alkollü içkilerin yüzde oranları dikkate alınarak belirlenecek. Bu bentte bahsedilen ibarelerin aynı karakterde ve renkte olması gerekecek, yüzde miktarların verilmesinde kullanılan punto büyüklüğü “Distile Alkollü İçki Karışımı” ibaresinin punto büyüklüğünün yarısından büyük olmayacak şekilde olacak. Herhangi bir karışım distile alkollü içki, EK-1’de yer alan içki isimlerinden bir veya daha fazlasına uyuyorsa, bu karışımın tanımlanması, sunumu ve etiketlenmesinde ve piyasaya sunulmasında bu bentte belirtilen koşul aranmayacak.
Distile alkollü içkinin içindeki alkol, sadece o distile alkollü içkiden elde edilmemiş ise söz konusu içki, EK-1’de yer alan alkollü içki kategori adları, coğrafi işaretler veya uluslararası kabul görmüş alkollü içki kategori adları ile birlikte bileşik isim olarak piyasaya sunulamayacak.
EK-1'de yer alan alkollü içki kategorilerinden birden fazlasının tanım ve özelliklerine uygun olan ürünlerde, ürün adı, gıda işletmecisi tarafından söz konusu kategorilerden biri esas alınarak belirlenir ve etiket üzerinde bu ad kullanılacak. Ürünün, ürün adının belirlenmesine esas alınan alkollü içki kategorisine ilave olarak EK-1'de yer alan başka bir alkollü içki kategorisinin tanım ve özelliklerini de karşılaması halinde, bu kategoriye ilişkin ürün adına da etiket üzerinde yer verilebilecek. Ancak bu kullanım; ürünün gerçek niteliği, bileşimi veya kategorisi hakkında tüketiciyi yanıltıcı olamaz ve ürünün sahip olmadığı özelliklerinin var olduğu izlenimini oluşturamayacak.
Hiçbir ticari marka, marka veya ürünün içeriğini yansıtmayan özel ad, bir distile alkollü içki adı yerine geçemeyecek.
Ürün kategorilerindeki isimler Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği kurallarına uygun olmak koşuluyla ürün etiketinde içindekiler kısmında belirtilebilecek.
Üretiminde hacmen %100 alkol cinsinden 100 litre alkol için en az 75 kg Türkiye’de üretilmiş meyve kullanılan, ürünün karakteristik tadı ve rengi tamamen kullanılan meyveden gelen ve üretiminde yalnızca beyaz şeker kullanılarak üretilen meyve likörlerinde “geleneksel likör” ibaresi meyve adı ile birlikte kullanılabilecek.
EK-1’de yer alan distile alkollü içki kategorileri ve distile alkollü içkilere ait coğrafi işaretler; distile alkollü içkiler dışındaki herhangi bir içeceği tanımlamak ve sunmak için kullanılamayacak.
Cin, distile cin, london cin ve likörlere ilişkin EK-1’de yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, rakı ve viski hariç EK-1’de yer alan distile alkollü içkilerin üretiminde şeker ilavesi yapılmamışsa son ürün adını desteklemek için "dry" ibaresi ürün etiketinde yer alabilecek.
Bir veya birden fazla distile alkollü içki kullanılarak toplu tüketim yerlerinde müşteri talebi doğrultusunda üretilebilecek uluslararası kabul görmüş alkollü içki kokteyl adları veya tarifleri etiket üzerinde yer alamayacak.
Olgunlaştırılmış alkollü içkilerin etiketinde, olgunlaştırma/eskitme/yaşlandırma/yıllandırma süresi; Harmanlanmış ürünlerde ise olgunlaştırma/eskitme/yaşlandırma/yıllandırma süresi olarak, harmanlanmış ürünlerden en genç ürünün süresi yazılabilecek.
Tebliğ kapsamında üretiminde şeker kullanılmasına izin verilen bir distile alkollü içkide, şeker kullanılmaması durumunda etiket üzerinde sadece “Üretiminde şeker kullanılmamıştır” ibaresi, en fazla 1,2 mm punto büyüklüğünde, tüm cümle aynı renk ve stilde olacak şekilde,
Üreticiye ait ürünün duyusal değerlendirmesine ilişkin ibareler, ürünün arka etiketinde yer alabilecek.
EK-1’de tanımlanan veya ürün özellikleri belirtilen distile alkollü içkiler haricindeki diğer distile alkollü içkilerde, coğrafi tescil veya ilgili ülke ulusal mevzuatı veya uluslararası mevzuat ile belirlenen kategori adı, ürün adı olarak kullanılacak. Coğrafi tescil veya ilgili ülke ulusal mevzuatı veya uluslararası mevzuat ile belirlenen kategori adı bulunmayan ve EK-1’de tanımlanmayan ve ürün özellikleri belirlenmeyen diğer ürünlerde, “… Distile Alkollü İçki” ibaresi; ürünün içeriği, bileşimi ve özellikleri ile uyumlu olacak şekilde önüne uygun ibareler yazılarak tanımlayıcı ad olarak kullanılacak.
BESLENME BEYANLARI
Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin beslenme beyanları hakkında Türk Gıda Kodeksi Beslenme Beyanları Yönetmeliği hükümleri uygulanacak.
Ürünlerin depolanması ve taşınmasında, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taşınması ve depolanması ile ilgili hükümlerine uyulacak.
Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden, Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik esaslarına göre alınacak numuneler, Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Analiz Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2017/9)’nde yer alan kurallara göre analiz edilecek.
Tebliğ kapsamında yer alan distile alkollü içkilerin nominal dolum miktarlarına ilişkin özel hususlar hakkında Hazır Ambalajlı Mamullerin Nominal Dolum Miktarı ile İlgili Kuralların Belirlenmesine Dair Yönetmelik (2007/45/AT) hükümleri uygulanacak.
AVRUPA BİRLİĞİ MEVZUATINA UYUM
Tebliğ, Distile Alkollü İçeceklerin Tanımı, Açıklaması, Sunumu ve Etiketlenmesi, Diğer Gıda Maddelerinin Sunumunda ve Etiketlenmesinde Alkollü İçecek Adlarının Kullanımı, Alkollü İçecekler İçin Coğrafi İşaretlerin Korunması, Alkollü İçeceklerde Tarımsal Etil Alkol ve Tarımsal Distilatın Kullanımı ve 110/2008 (AT) sayılı Tüzüğün Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin (AB) 2019/787 sayılı ve 17/4/2019 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandı.
Tebliğe aykırı davrananlar hakkında, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanacak.
UYUM ZORUNLULUĞU
21/3/2017 tarihli ve 30014 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği (Tebliğ No: 2016/55) yürürlükten kaldıran Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecilerinin, 1/7/2027 tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlamaları gerekecek.
Gıda işletmecileri, bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayana kadar, yürürlükten kaldırılan Tebliğ hükümlerine uymak zorunda olacaklar.
Tebliğin yayımı tarihinden önce piyasaya arz edilmiş veya ithalat resmi kontrolleri tamamlanmış ürünler, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on sekiz ay boyunca piyasada bulunabilecek.
YEŞİLAY NE DİYOR?
Yeşilay, 5 Mart 1920'de İstanbul'da alkolle mücadele amacıyla kurulmuş köklü bir sivil toplum kuruluşu…
Günümüzde alkolün yanı sıra sigara, uyuşturucu, kumar ve teknoloji bağımlılıklarıyla da mücadele etmektedir.
Yeşilay’ın Alkolle Mücadele Çalışmaları
* YEDAM (Yeşilay Danışmanlık Merkezi): Alkol bağımlılığı yaşayan bireylere ve yakınlarına 81 il ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) ücretsiz, gizli ve ayaktan psikososyal destek sunar.
* 115 YEDAM Danışma Hattı: Alkol bağımlılığıyla ilgili danışmanlık almak isteyenler için destek hattı hizmeti verir.
* Önleyici ve Farkındalık Programları: Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBMK) kapsamında okullarda ve toplumsal alanlarda bilinçlendirme çalışmaları yapar.
* Tıbbi Yönlendirme: Gerekli durumlarda kişileri hastanelerin Alkol ve Madde Uyuşturucu Tedavi Merkezlerine (AMATEM) yönlendirir…
YEŞİLAY’IN ALKOL BAĞIMLILIĞI İLE İLGİLİ SLOGANLARI VE MESAJLARI ŞUNLARDIR:
* Alkol mutluluk vermez, Yeşilay gelecektir
* Zihnini Alkolle Değil, Bilgiyle Besle
* Alkol Şişede Durduğu Gibi Durmaz, Hayatını Yıkar
* Sağlıklı Akıl, Alkolsüz Yaşamla Mümkündür
* Alkole Hayır De!
* Sigaraya, Alkole, Uyuşturucuya Hayır!
Haber Merkezi
---
