Osmanlı Devleti, Avrupa kıtasındaki fetihlerini Batı Trakya’yı üs edinerek gerçekleştirmişti. Avrupa kıtasındaki topraklarını kaybetmesinin sebebi de Batı Trakya’da yediği darbelerdi. Şimdi bu darbelere bakalım:
1) 1828’deki Osmanlı-Rus Harbi: 1828 yılına kadar Batı Trakya Osmanlı hakimiyeti altındaydı. Bu topraklarda Müslüman nüfus ekseriyette idi. Osmanlı topraklarına göz dikmiş olan İngiltere, sinsi oyunlarla Rusları tahrik etti ve 1828’de Osmanlı-Rus savaşı patlak verdi. Bu savaşta Trakya bölgesindeki ülkeler kazançlı çıktı. 14 Eylül 1829 tarihli Edirne Muâhedesi ile Yunanlılara istiklal verildi. (Tevfik Bıyıklıoğlu. Trakya’da Milli Mücadele, s. 4) Bu muâhede öncesi Edirne işgal edilmiş, Müslüman ahali panik içerisinde İstanbul’a doğru kaçmaya başlamıştı. Bu esnada ordumuz Rusların hakkından gelecek vaziyetteydi. 30 bin askere ilaveten 40 bin asker de yedekte beklemekteydi. Ancak anlaşma oldu ve Yunanistan gibi 400 küsur sene elimizde bulunan topraklar kaybedildi.
2) 1293 (1877-1878) Osmanlı-Rus Harbi: Tarihimizde en çok toprak kaybettiğimiz savaşlardan biridir. Hicri tarih itibarıyla 1293’te başladığı için tarihlerde “93 Harbi” diye bilinir. Bu savaşın Avrupa ve Kafkas cephelerinde çok kanlı çatışmalar olmuştur. Ruslar 22 Ekim 1877’de Edirne’yi ele geçirmiştir. Rusların himayesindeki Bulgarlar bu esnada bütün Batı Trakya’yı ele geçirmiştir. Bulgarlar, işgal sırasında Müslüman nüfusa karşı tarihte eşine ender rastlanan vahşi katliamlara girişmişlerdir. Bu vahşetler karşısında Müslümanların büyük ekseriyeti İstanbul’a doğru göç etmiştir. Bu esnada Müslüman milis kuvvetleri Ruslarla ve Bulgarlarla savaştı. (Trakya’da Milli Mücadele. c. 1, s. 20)
3 Mart 1878’de imzalanan “Ayastefanos Antlaşması”ndan sonra Rumeli Türkleri esareti kabul etmeyerek ayaklandı. Bu esnada Rodop ayaklanması çok mühimdir. Bu bölgedeki Müslüman ahali Ruslara ve Bulgarlara karşı kahramanca direnmiştir. (Balkanlarda Türk İstiklal Hareketleri, Abdurrahim Dede, Türk Dünyası Yayınları, s. 20)
13 Temmuz 1878’de imzalanan Berlin Antlaşması, Ayastefanos Antlaşması ile Yunanistan ve Rusların elde ettiği kazançlardan bir kısmını ellerinden almıştır.
3) Balkan Savaşı: Bir başka yazımızda genişçe ele alacağımız “Balkan Savaşları” (8 Ekim 1912-10 Ağustos 1913) tarihimizin en kara sayfalarından biridir. Savaş öncesi yapılan bir dizi hatalar ve orduya siyasetin girmesi neticesinde, Balkanlarda ve Trakya bölgesinde muazzam toprakları kaybettik. Doğu cephesinde Bulgarlara mağlup olundu. Batı cephesinde Sırp ve Yunanlılara mağlup olundu. Bu esnada Bulgaristan, Çatalca’ya kadar ilerleyerek İstanbul’u tehdit etmeye başladı. Sırbistan, Karadağ ve Yunanistan orduları Makedonya’yı tamamen işgal ettiler. Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti. Yunanistan, Gökçeada ve Bozcaada dışındaki Ege adalarını işgal etti. 30 Mayıs 1913’te imzalanan Londra Anlaşması ile savaş bitti. Arnavutluk bağımsızlığını kazandı. Girit adası Yunanistan’a verildi. Osmanlı İmparatorluğu Trakya sınırı, Edirne ve Kırklareli illerini dışarıda bırakacak şekilde Midye-Enez hattı oldu. Batı Trakya, Bulgaristan tarafından işgal edildi.
Balkan savaşlarındaki kaybımız çok büyüktü. Bu bölgede 10 ülkenin silah, cephane ve mühimmat ihtiyaçlarını karşılayacak muazzam depolar vardı. Bunların hepsi düşmanın eline geçti. Bu silahlar elimizde olsaydı, Kurtuluş Savaşı esnasında zorlanmazdık. Bu savaşın daha acı yönü, bu topraklardaki Müslüman nüfusa karşı yapılan dehşetli katliamlardı. Oysa Osmanlı Devleti, hakimiyeti esnasında bir gayrimüslimin burnu kanatılmamıştı.
4) İkinci Balkan Savaşı (29 Haziran 1913): Birinci Balkan Savaşı sırasında Bulgaristan çok geniş toprak parçasını ele geçirmişti. Bu durumu kabullenmeyen Yunanistan, Karadağ, Sırbistan ve I. Balkan Savaşı’na katılmayan Romanya Krallığı birleşerek Bulgaristan’a karşı savaş açtı. Bulgaristan bu savaşta üst üste yenildi. Bu esnada Doğu Trakya’daki birliklerini batıya kaydırdı. Bu durumdan istifade eden Osmanlı ordusu Midye-Enez çizgisini aşarak 23 Temmuz 1913’te Edirne ve Kırklareli’ni geri aldı. 2. Balkan Savaşı, Ağustos 1913 tarihli Bükreş Anlaşması ile bitti. Bu anlaşma ile Bulgaristan; Dobruca’yı Romanya’ya, Kavala’yı Yunanistan’a vermiş ve Makedonya’dan ufak bir toprak parçası almıştır.
