Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı'nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocukları sosyal medyanın risklerinden korumaya yönelik düzenlemenin ayrıntılarını paylaştı. Göktaş, yaş doğrulamasından canlı yayın kısıtlamasına kadar birçok uygulamanın yönetmelikle netleştirildiğini belirtti.
15-18 YAŞ GRUBUNA HANGİ KISITLAMALAR GETİRİLECEK?
Bakan Göktaş, sosyal medya hesabı açmak isteyen kullanıcıların e-Devlet üzerinden 15 yaşını doldurduğunu doğrulaması gerekeceğini söyledi. Düzenleme kapsamında 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar için de çeşitli kısıtlamalar uygulanacak.
Göktaş, yeni uygulamaları şöyle anlattı:
"Bu tarihten sonra artık doğrulama sistemine geçeceğiz. Ondan sonra bizim verdiğimiz 'token'lerle giriş yapabilecek. 15-18 yaş arasında önemli noktalar var. Mesela bazı uygulamalar olmayacak. Ekran bağımlılığı unsuru oluşturan 'ekran kaydırma', 'sürekli başa kaydırma' olmayacak. Buna ek olarak ekran kopyası yani 'ekran kaydı' yapılamayacak ve canlı yayın açamayacaklar. Ayrıca 'çocuğa sadece takip ettiği hesapların mesaj gönderebilmesi' ve 'görüldü bilgisinin kapatılması' gibi düzenlemeler getirildi"
Göktaş, düzenlemeyle çocukların 18 yaşına kadar sosyal medya ortamındaki risklerden korunmasının hedeflendiğini belirterek yönetmeliğin diğer ülkelere kıyasla daha net hükümler içerdiğini kaydetti.
YAŞ DOĞRULAMASI E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILACAK
Bakan Göktaş, yeni düzenlemeyle sosyal medya platformlarında ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcıların yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirileceğini açıkladı. Kullanıcılar, yaşlarını doğrulayan dijital kod aracılığıyla hesap oluşturabilecek.
"Yeni düzenlemeye göre sosyal medya platformlarında ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcılar yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek. Kullanıcı, e-Devlet üzerinden yaşına ilişkin bilgiyi doğrulayan dijital bir kod alacak. Bu kod aracılığıyla yaş doğrulama işlemini tamamlayarak sosyal medya platformunda hesap oluşturabilecek. Yaş doğrulaması yalnızca hesap açılışıyla sınırlı kalmayacak. Sosyal medya platformları, hizmet sunumu devam ederken kendi teknolojik yöntemleriyle kullanıcıların yaşlarını tahmin etmeyi ve gerekli kontrolleri yapmayı sürdürecek.
Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda ise platform, söz konusu hesabı geçici olarak askıya alacak ve kullanıcıyı yeniden e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmaya yönlendirecek. Böylece çocukların sosyal medya ortamındaki risklerden korunması amacıyla hem hesap açılışında hem de kullanım sürecinde iki aşamalı ve sürekli bir yaş doğrulama mekanizması uygulanacak."
Göktaş, düzenlemede çift taraflı kontrol mekanizmasının uygulanacağını da belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Diyelim ki çocuk babasının, annesinin hesabıyla giriyor. Sosyal medya platformları da zaman zaman tekrar yönlendirme yapabilecek. Yani bir yandan onlar bir yandan biz kontrol edeceğiz. Burada amacımız, kontrolü maksimum seviyede sağlamak. Sadece sosyal medya platformlarına emanet etmiyoruz, kendimiz kontrol ediyoruz. Veri tamamen e-Devlet üzerinden oluşacak."
DÜZENLEME NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Bakan Göktaş, çocuklarda ekran bağımlılığını artırdığı belirtilen sürekli kaydırma ve başa sarma gibi özelliklerin kaldırılmasının ailelerden gelen talepler arasında bulunduğunu söyledi. Çocukların sürekli reklamlara maruz kalmasının önlenmesinin de düzenlemenin hedefleri arasında olduğunu belirtti.
Göktaş, yürürlük ve uyum takvimine ilişkin şu açıklamayı yaptı:
"[1 Kasım] itibarıyla yürürlüğe girecek ama tabii bir uyum süreci geçiriyoruz. 31 Mart 2027'ye kadar da bir geçici hükümle uyum süreci veriyoruz. Biz bu sosyal medya platformlarıyla sıkı sıkı bilgilendirme yaptık. Amacımız, burada çocukları korumak ve özellikle bağımlılık oluşturan yapılardan uzaklaştırmak. Tasarım aşamasında biz 'çocuk dostu bir ekosistem' bir yapı oluşturmak istiyoruz. Çünkü en başında bu ekran kaydırma yoktu. Onlar sonradan geliştirildi. Başa sarma yoktu, algoritmalar mesela... Çocukların sürekli reklama maruz kalmaması da düzenlememizin bir parçası."
GÖKTAŞ'TAN ÜMİT ÖZLALE'NİN FON İDDİASINA YANIT
Bakan Göktaş, Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale'nin fon soruşturmasıyla ilgili kendisine yönelik iddiasına da yanıt verdi. Göktaş, dosya numarasına ilişkin bilgiyi Özlale'nin basın toplantısında açıklamasının ardından kontrol edebildiğini belirterek kendisinin erişemediği soruşturma bilgilerine başkalarının nasıl ulaştığını sorguladı.
Göktaş, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"'Bu bilgiye nasıl bu kadar hızlı ulaştınız?' diye soruyorlar. Ümit Özlale, basın toplantısında bir dosya numarası vererek, bunun babama ait olduğunun iftirasını attı. Ben de ancak onun açıkladığı dosya numarası üzerinden dosyanın babama ait olup olmadığını teyit edebildim. Asıl sorulması gereken soru şudur, ben aileme yönelik bir iddiayı doğrulamak için bile sınırlı bilgiye erişebilirken onlar soruşturma dosyalarının numaralarına kadar bu bilgilere nereden ve nasıl ulaştılar, benim erişemediğim bilgilere onlar nasıl eriştiler?"
Sosyal medya düzenlemesinde 1 Kasım'da başlaması öngörülen uygulama ve 31 Mart 2027'ye kadar sürecek uyum döneminin ardından yaş doğrulama sisteminin nasıl işletileceği yakından izlenecek.
