Avrupa güne gıda güvenliğini temelden sarsan eşi benzeri görülmemiş bir krizle uyandı. Sadece filmlerde görülebilecek türden bir sabotaj operasyonu, devasa zincir marketlerin altyapısını bir gecede çökertti. Tüketicilerin günlük alışverişini yaptığı reyonlardaki dolaplar alev alırken, bozulan soğuk zincir nedeniyle çöpe giden ürünlerin faturası şimdiden on milyonlarca euroyu aştı.
Sıcaklık 6 Saat Boyunca 50 Derecede Kaldı
Operasyonun merkez üssü Fransa oldu. Carrefour, Monoprix, Intermarché, Coopérative U, Netto ve E.Leclerc gibi devlerin mağazalarındaki kontrol panellerine gece saatlerinde sızıldı.
Intermarché'nin sahibi Les Mousquetaires grubuna ait 150 mağazada buzdolaplarının ısısı tam altı saat boyunca 50 derecede tutuldu. Carrefour 80 mağazasının, Monoprix ise şubelerinin yüzde 5'inin vurulduğunu duyurdu. Taze ve dondurulmuş gıdaların tamamı sağlık riski taşıdığı gerekçesiyle imha edildi. Sadece Alsace bölgesindeki iki marketin kaybı 270 bin euro olarak kayıtlara geçerken, Intermarché CEO'su Thierry Cotillard günlük bilançonun ülke genelinde on milyonlarca euroyu bulabileceğine dikkat çekti.
"Gıda Artık Bir Silah Haline Geldi"
Coopérative U CEO'su Dominique Schelcher, yaşanan paniği sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımlarla gözler önüne serdi.
Schelcher, "Taze ürünlerin korunması ve Fransız halkının gıda tedariki için hayati önem taşıyan ekipmanları hedef almak son derece ciddi ve eşi benzeri görülmemiş bir durum. Bu kabul edilemez" ifadelerini kullandı.
Brüksel hattında da alarm zilleri çalıyor. Avrupa Birliği (AB) Tarım ve Gıda Komiseri Christophe Hansen, tehlikenin boyutunu şu sözlerle özetledi: "Gıda güvenliği her düzeyde daha fazla dikkati gerektiriyor. Çünkü gıdanın bir silah olarak kullanılması artık bir gerçeklik haline geldi."
Yazılım Açığı Danimarkalı Şirketten Çıktı
Krizin hemen ardından Başbakan Sébastien Lecornu'nun talimatıyla ulusal siber güvenlik kurumu ANSSI derinlemesine bir inceleme başlattı.
Paris Savcılığı kundaklama ve sabotajın boyutlarını araştırırken, sistemlere nasıl sızıldığı da netleşmeye başladı. Uzaktan erişime imkan tanıyan merkezi soğutma panellerindeki güvenlik zafiyetinin, Danimarkalı Danfoss şirketinin yazılımından kaynaklandığı tespit edildi. Danfoss cephesinden yapılan savunmada ise marketlerin güncel olmayan eski nesil sistemleri kullandığı ileri sürüldü. Siber güvenlik şirketi Claroty'nin daha ağustos ayında söz konusu kontrol cihazındaki (AK-SM 800A) açıklara dair bir rapor yayımladığı ortaya çıktı.
Kriz Hollanda ve ABD'ye Sıçradı
Yangın ve çürüme sarmalı sadece Fransa sınırlarında kalmadı.
Sekoia Threat Detection kıdemli analisti Felix Aime; İspanya, Portekiz, Polonya, Almanya ve Belçika'da da benzer sistem çöküşlerinin yaşandığını bildirdi. Eş zamanlı olarak Hollanda'nın en büyük perakende grubu Ahold Delhaize de siber saldırıların hedefi oldu. Güvenlik sorunu nedeniyle Albert Heijn zincirinin çevrimiçi sipariş sistemleri fişten çekilirken, aynı şirketin ABD'de işlettiği Stop & Shop, Giant ve Food Lion gibi dev zincirlerin internet siteleri de erişime kapandı. Olayın çok uluslu bir siber terör dalgası olup olmadığı araştırılıyor.
