Mars…
Mars’ta hayat var mı yok mu?
Yıllardan bu yana bilim insanlarının kafa yorduğu, araştırmalar yaptığı bir konu…
Hatta bu uğurda filmler çekildi, belgeseller yapıldı…
Belki yüz binlerce makale kaleme alındı, sayısız kitaplar yazıldı…
Kabarık bütçeler ayrıldı bu alanda…
Şimdi yeni bir gelişme var;
Güneş sisteminin iç kesimlerinde sadece üç uydu var. Bunlar Ay ve Mars'ın çevresindeki Phobos ve Deimos adlı iki uydu.
İkisi de çok küçük. Phobos yaklaşık 20 km, Deimos ise yaklaşık 10 km çapında. Ayrıca düzensiz şekillere bozuk ve biraz uzay patatesine benziyorlar.
Mars'ın uydusu Phobos'a doğru 19 Ekim'de fırlatılan uzay aracı Phobos'tan bir miktar ay tozu (regolit) alıp Dünya'ya getirmeyi deneyecek.
Başarılı olursa, bu, Mars'tan veya uydularından Dünya'daki laboratuvarlarda incelenmek üzere örnek getirilen ilk görev olacak.
BBC’de yer alan habere göre, bu Japon Uzay aracının Ağustos 2027'de Phobos'a varması planlanıyor.
Japonya Uzay Ajansı (JAXA) tarafından yürütülen Mars Uyduları Keşif (MMX) görevinin, Mars'ın uydularının nasıl oluştuğuna dair gizemi çözmesi bekleniyor.
Doğa Tarihi Müzesi'nden ve MMX misyonunun örnek analizinden sorumlu yardımcısı Profesör Sara Russell, "Phobos'a gidip, Dünya'ya örnek getirmeyi başaran başarılı bir misyon henüz gerçekleştirilmedi. Bence bu inanılmaz derecede iddialı ve eğlenceli bir görev" diyor.
MMX uzay aracı, Mars'ın yakın çevresine vardığında Deimos'u inceleyecek ve ardından Phobos'a odaklanacak. Araziyi keşfetmek için küçük bir keşif aracı indirmeyi planlıyorlar ancak bu hiç de kolay bir iş olmayacak. Sara Russell, daha önce hiç kimsenin bu kadar küçük bir aya keşif aracı indirmediğini söylüyor.
Gezici araç, yüzeye indiğinde, ay tozundan örnek almak için robotik bir kol ve iki örnekleme cihazı konuşlandıracak.
Bu malzeme küçük bir kapsüle yerleştirilecek ve 2031'de Güney Avustralya'daki Woomera çölüne inip, Dünya'ya geri dönecek.
Geri dönecek madde miktarı çok az, sadece 10 gram.
MARS HAKKINDA…
Mars, Güneş Sistemi içinde Güneş’e yakınlıkta dördüncü sırada olan Merih ya da Kızıl Gezegen olarak da bilinen halkasız bir gezegen. Phobos ve Deimos adında iki uydusu var. Mars Güneş Sistemi'nde Merkür'den sonra en küçük gezegen. Ortalama çapı 6.780 km, Güneş’e ortalama uzaklığı ise 1,5 AB.
Dünya’dan çıplak gözle görülebilen Mars, ismini Roma mitolojisindeki savaş tanrısı Mars’tan alır. Kızıl Gezegen’in yüzeyinde hem Ay'daki gibi dev meteor kraterleri hem de Dünya'daki gibi volkan, vadi, çöl ve kutup bölgeleri var.
Mars’ın kütlesi, Dünya’nın kütlesinin onda biri kadar. Kütle çekim kuvveti yoğun bir atmosferi tutabilecek kadar büyük değil.
Kendi eksenindeki turunu 24,6 saatte, yörüngedeki turunu 687 günde tamamlar. Yüzey sıcaklığı ise -143 °C ile 35 °C arasında değişir.
Mars, Güneş'e yakınlıkta 4. sırada yer alır. Güneş’e ortalama uzaklığı ise yaklaşık 1,5 AB*. (1 AB Güneş ile Dünya arasındaki mesafe olup yaklaşık 150 milyon kilometredir.)
Mars’ın çevresinde, Dünya atmosferine benzeyen fakat daha ince olan bir atmosfer var. Mars atmosferinin büyük çoğunluğunu karbondioksit oluşturur. Mars’ın atmosferinde neredeyse hiç oksijen yoktur, demir zengini toz bulutlarıyla kaplıdır.
MARS’TA SU VAR MI?
Mars’ın yüzeyinde bolca sıvı halde su olduğunu gösteren belirgin kanıtlar var. Bununla birlikte ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Mars’ın atmosferinde su molekülleri olduğuna ve kayaların içinde su bulunduğuna dair açıklamalar yaptı.
Mars’a gönderilen uzay araçları, Dünya'ya olan benzerliği ile her zaman ilgimizi çeken Mars gezegeni hakkında bilgiler göndermeye devam ediyor.
Mars, Robot keşif araçlarıyla incelenen tek gezegen olmasının yanı sıra Dünya’dan sonra yüzeyi hakkında en çok bilgiye sahip olunan gezegendir.
Mars’ın yüzeyinde şu anda NASA’nın 26 Kasım 2011’de Mars’a gönderdiği ve 6 Ağustos 2012’den beri görev yapan Curiosity, 5 Mayıs 2018’de Mars’a gönderdiği ve 26 Kasım 2018’den beri görev yapan InSight, 30 Temmuz 2020’de Mars’a gönderdiği ve 18 Şubat 2021’den beri görev yapan Perseverance uzay araçları bulunuyor. Ayrıca Çin Uzay Ajansının 23 Temmuz 2020’de Mars’a gönderdiği ve 14 Mayıs 2021’de görevine başlayan Zhurong adlı uzay aracı da Mars’ın yüzeyindeki çalışmalarını sürdürüyor.
Mars’ın yüzeyinin kırmızımsı bir görünüşe sahip olmasının nedeni yüzeyinde bulunan çok miktardaki demir oksit bileşikleridir. Bu sebeple Mars “Kızıl Gezegen” olarak bilinir. Mars'ın kırmızı görünüşü hakkında detaylı bilgi için "Mars Gerçekten Kırmızı mı?" başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.
MARS HAKKINDA BAZI İLGİNÇ BİLGİLER
Güneş Sistemi’nin en büyük yanardağı Mars’ta bulunur. Bu, 600 km’lik çapı ve yaklaşık 25 km’lik yüksekliğiyle, sönmüş Olimpus (Olympus Mons) Yanardağı’dır.
Mars’taki en belirgin yüzey şekli, 4000 km’den uzun olan ve derinliği 6 km’yi bulan kanyon sistemi, adı “Denizler Vadisi” anlamına gelen Valles Marineris’tir.
