Kim Milyoner Olmak İster yarışmasında Osmanlı Türkçesinde kullanılan “umumi efkâr” ifadesinin anlamı soruldu. Arabesk, büyük dert, kamuoyu ve toplu taşıma seçenekleri arasından doğru yanıt kamuoyu oldu. Günümüzde daha çok tarihî metinlerde karşılaşılan ifadenin kelime anlamı ve kullanım alanları da soruyla birlikte gündeme geldi.
Türkçede geçmişten günümüze kullanılan bazı kelimeler, Kim Milyoner Olmak İster yarışmasının sorularında yer almaya devam ediyor. Yarışmada bu kez Osmanlı Türkçesinden gelen “umumi efkâr” ifadesinin günümüzde hangi sözcükle karşılandığı soruldu. Toplumun belirli bir mesele hakkındaki genel düşüncesini anlatan ifadenin karşılığı, C seçeneğindeki kamuoyu oldu.
Umumi efkâr ifadesinin eş anlamlısı kamuoyudur
Yarışmada yöneltilen soru şöyleydi:
“Umumi efkâr” hangisiyle eş anlamlıdır?
A) Arabesk
B) Büyük dert
C) Kamuoyu
D) Toplu taşıma
Doğru cevap: C) Kamuoyu.
Umumi efkâr, toplumun bir konuya ilişkin genel düşüncesini veya ortak kanaatini ifade eder. Günümüz Türkçesinde bu anlamı karşılamak için kamuoyu sözcüğü kullanılır.
Diğer seçeneklerde bulunan arabesk, büyük dert ve toplu taşıma ifadeleri ise umumi efkâr ile aynı anlama gelmez.
Umumi efkâr ne demek, sözlük anlamı nedir?
Umumi efkâr, eski Türkçede ve özellikle Osmanlı döneminin yazılı dilinde kullanılan bir ifadedir. Bir toplumda yaygın olarak benimsenen görüşleri, düşünceleri ve değerlendirmeleri anlatır.
İfade iki ayrı kelimeden oluşur. “Umumi” genel veya herkese ait anlamını taşırken “efkâr”, fikir kelimesinin çoğuludur ve düşünceler anlamına gelir.
Bu iki kelimenin birleşmesiyle oluşan umumi efkâr, genel düşünceler veya toplumun ortak görüşü anlamında kullanılır.
Bugünkü Türkçede aynı kavram genellikle kamuoyu kelimesiyle ifade edilir.
Umumi efkâr ile efkâr kelimesi arasındaki fark
Umumi efkâr ifadesindeki efkâr kelimesi, Arapça kökenli fikir sözcüğünün çoğul biçimidir. Temel anlamı düşünceler ve görüşlerdir.
Türkçede efkâr sözcüğü zamanla farklı anlamlarda da kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle günlük konuşmalarda üzüntü, sıkıntı ve keder anlamlarıyla karşılaşılır.
Örneğin “efkârlanmak” sözcüğü, üzülmek veya düşüncelere dalmak anlamında kullanılır.
Ancak umumi efkâr ifadesinde keder ya da üzüntü değil, toplumun genel düşüncesi anlatılır. Bu nedenle yarışmadaki “büyük dert” seçeneği doğru değildir.
Umumi efkâr yerine neden kamuoyu kelimesi kullanılıyor?
Türkçede zaman içinde birçok Arapça ve Farsça kökenli kelimenin yerine Türkçe karşılıklar yaygınlaşmıştır. Umumi efkâr da günümüzde yerini büyük ölçüde kamuoyu sözcüğüne bırakan ifadeler arasında bulunur.
Kamuoyu, bir toplumun belirli bir olay, karar veya konu hakkındaki genel kanaatini ifade eder.
Siyasi gelişmeler, ekonomik kararlar, toplumsal olaylar ve kamuoyunu ilgilendiren açıklamalar bu kavramla birlikte ele alınır.
Günümüzde haber metinlerinde, araştırmalarda ve resmî açıklamalarda umumi efkâr yerine çoğunlukla kamuoyu sözcüğü tercih edilir.
Efkâr-ı umumiye ile umumi efkâr aynı anlama mı geliyor?
Osmanlı Türkçesinde “efkâr-ı umumiye” ifadesi de kamuoyu anlamında kullanılmıştır.
Efkâr-ı umumiye, genel düşünceler veya toplumun ortak kanaati anlamını taşır. Umumi efkâr ifadesi de aynı kavramı karşılar.
Özellikle Osmanlı'nın son dönemine ait gazetelerde, siyasi yazılarda ve tarihî belgelerde efkâr-ı umumiye kullanımına rastlanır.
Bu ifade, toplumun siyasi ve sosyal meseleler karşısındaki görüşlerini anlatmak amacıyla kullanılmıştır.
Umumi efkâr ifadesi cümle içinde nasıl kullanılır?
Umumi efkâr ifadesinin anlamı, günümüz Türkçesindeki kamuoyu sözcüğüyle karşılaştırıldığında daha kolay anlaşılır.
Örnek kullanımlar:
Umumi efkâr: Alınan karar, umumi efkârda geniş yankı buldu.
Kamuoyu: Alınan karar, kamuoyunda geniş yankı buldu.
Umumi efkâr: Gazeteler, umumi efkârın gelişmeler hakkındaki düşüncelerine yer verdi.
Kamuoyu: Gazeteler, kamuoyunun gelişmeler hakkındaki düşüncelerine yer verdi.
Bu örneklerde her iki ifade de toplumun genel görüşünü anlatmak için kullanılmıştır.
Arabesk, büyük dert ve toplu taşıma neden yanlış cevap?
Sorudaki seçenekler birbirinden farklı kavramları karşılıyor.
Arabesk: Türkçede bir müzik türünü ve belirli sanat anlayışlarını tanımlamak için kullanılan sözcüktür.
Büyük dert: Ciddi bir sıkıntı veya önemli bir sorun anlamına gelir. Efkâr kelimesinin günlük dildeki keder anlamıyla ilişkilendirilebilse de umumi efkâr ifadesinin karşılığı değildir.
Kamuoyu: Toplumun bir meseleye ilişkin genel düşüncesini ifade eder. Umumi efkâr ile eş anlamlıdır.
Toplu taşıma: İnsanların otobüs, metro, tramvay ve benzeri ulaşım araçlarıyla taşınmasını anlatır.
Dolayısıyla Kim Milyoner Olmak İster yarışmasındaki sorunun doğru yanıtı C şıkkındaki kamuoyudur.
