Yurt dışına çıkmak isteyen vatandaşların yaşadığı vize sorunları, yeşil pasaportun kapsamının genişletilmesine yönelik talepleri yeniden gündeme getirdi. Farklı siyasi partilerden milletvekillerinin TBMM'ye sunduğu kanun teklifleriyle hususi damgalı pasaport hakkının daha fazla meslek grubuna tanınması istendi. Düzenlemelerde mesleki kıdeme göre farklı şartlar öngörülürken özellikle özel sektörde çalışanların da bu haktan yararlanabilmesi hedefleniyor.
YEŞİL PASAPORT İÇİN 5, 10 VE 15 YIL ŞARTI GÜNDEMDE
TBMM'ye sunulan tekliflerde pilotlardan öğretmenlere, sağlık çalışanlarından mühendis ve mimarlara kadar birçok meslek grubu bulunuyor.
Mesleklere göre belirlenen kıdem şartları ise farklılık gösteriyor.
30 Eylül tarihinde sunulan kanun teklifinde, pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde bulunan pilotlara yeşil pasaport verilmesi öngörülüyor.
Teklifin gerekçesinde pilotların yurt dışındaki eğitim, uçuş testi ve uçak teslimi gibi mesleki faaliyetlerinde vize işlemleri nedeniyle zaman ve maliyet kaybı yaşadığı belirtildi.
Öğretmenler için hazırlanan düzenlemede ise en az 10 yıl hizmet şartı öne çıkıyor.
Teklife göre Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumlarında veya özel öğretim kurumlarında toplam 10 yıl öğretmenlik yapan kişiler yeşil pasaport hakkından yararlanabilecek.
Farklı kurumlarda geçirilen öğretmenlik sürelerinin birleştirilmesi, hizmet süresinin SGK kayıtları veya kurum belgeleriyle kanıtlanması öngörülüyor.
Bu düzenleme özellikle kadro derecesi şartlarını karşılamayan kamu öğretmenlerini ve özel okullarda çalışan öğretmenleri ilgilendiriyor.
Sağlık alanında ise daha uzun bir kıdem süresi teklif edildi.
YENİ Parti milletvekilleri Kayıhan Pala, Aylin Yaman ve Murat Çan tarafından 9 Ekim 2026 tarihinde sunulan kanun teklifinde hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar için 15 yıllık mesleki kıdem şartı yer aldı.
İlgili meslek kuruluşlarına kayıtlı olarak en az 15 yıl fiilen çalışanların kamu veya özel sektör ayrımı yapılmadan yeşil pasaport alabilmesi istendi.
Teklifin gerekçesinde sağlık çalışanlarının uluslararası kongre, bilimsel toplantı ve mesleki eğitimlerde karşılaştıkları vize engellerine dikkat çekildi.
MÜHENDİS, MİMAR, MUHTAR VE MALİ MÜŞAVİRLERE YEŞİL PASAPORT
Mühendis ve mimarlar için Meclis'e sunulan tekliflerde iki farklı kıdem şartı bulunuyor.
Tekliflerden birinde Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) bağlı meslek odalarına kayıtlı, en az 10 yıllık mesleki kıdeme sahip mühendis ve mimarlara yeşil pasaport verilmesi istendi.
YENİ Parti Gaziantep Milletvekili Melih Meriç'in 16 Eylül'de sunduğu diğer teklifte ise mühendis ve mimarlar için 15 yıl kıdem şartı öngörüldü.
Yeşil pasaport hakkının genişletilmesi istenen diğer meslek grupları arasında köy ve mahalle muhtarları da bulunuyor.
16 Eylül'de sunulan düzenlemede muhtarlara hususi damgalı pasaport verilmesi teklif edilirken ayrıca belirli bir hizmet yılı şartı belirtilmedi.
Mali müşavirler için de yeni düzenleme önerildi.
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine (TÜRMOB) bağlı odalara kayıtlı yeminli mali müşavirler ile en az 15 yıllık kıdeme sahip serbest muhasebeci mali müşavirlerin yeşil pasaport alabilmesi istendi.
Aynı teklif kapsamında serbest çalışan doktorlar, eczacılar, mühendisler ve mimarlar için de düzenlemeler yer aldı.
Meclis'e sunulan tekliflerde öne çıkan kıdem şartları şöyle:
Meslek grubuTeklif edilen şartPilotlar5 yıl fiilî uçuşÖğretmenler10 yıl hizmetDoktorlar15 yıl mesleki kıdemDiş hekimleri15 yıl mesleki kıdemVeteriner hekimler15 yıl mesleki kıdemEczacılar15 yıl mesleki kıdemMühendislerTeklife göre 10 veya 15 yılMimarlarTeklife göre 10 veya 15 yılSerbest muhasebeci mali müşavirler15 yıl mesleki kıdemYeminli mali müşavirlerOda kaydıKöy ve mahalle muhtarlarıBelirli hizmet yılı şartı öngörülmüyor
Bazı tekliflerde mesleki kıdemin yanı sıra belirli suçlarla ilgili soruşturma veya kovuşturma bulunmaması gibi ek koşullara da yer veriliyor.
YEŞİL PASAPORT TEKLİFLERİ YASALAŞTI MI?
Yeşil pasaportun kapsamının genişletilmesine yönelik teklifler henüz yasalaşmadı.
TBMM'ye sunulan düzenlemeler İçişleri Komisyonunda görüşülmeyi bekliyor.
Mevcut uygulamada birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan devlet memurları ile kanunda belirtilen diğer hak sahipleri, gerekli şartları taşımaları hâlinde yeşil pasaport alabiliyor.
Eski milletvekilleri, eski bakanlar ve belirli şartları sağlayan avukatlar da hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilen gruplar arasında bulunuyor.
Kadro derecesi şartlarını karşılayan kamu öğretmenleri ve hekimler de mevcut sistem kapsamında yeşil pasaport alabiliyor.
Yeni tekliflerle özellikle özel sektörde çalışan veya serbest meslek faaliyetinde bulunan kişilerin de bu haktan yararlanabilmesi amaçlanıyor.
Ancak tekliflerin yürürlüğe girebilmesi için önce ilgili komisyonda ele alınması, ardından TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
Bu nedenle söz konusu meslek grupları için henüz yeni bir yeşil pasaport başvuru hakkı doğmuş değil.
