Son yıllarda, yaygın olarak kullanılan ftalat türü plastikleştiricilerin sağlık risklerini artırdığı ortaya çıktı.
ABD ve Avrupa Birliği'nde yumuşak plastik gıda ambalajlarında yaygın olarak kullanılan DINCH; çocuk oyuncaklarında, tıbbi cihazlarda, bazı tekstil ürünlerinde, zemin kaplamalarında ve diğer tüketim ürünlerinde de bulunuyor. Ancak New York Üniversitesi (NYU) Langone Sağlık Merkezi'nin ABD federal sağlık verileri üzerinden yaptığı analiz, bu kimyasalın üreticilerin iddia ettiği kadar güvenli olmayabileceğini gösteriyor.
DINCH'in sağlık risklerine ilişkin araştırmalar oldukça sınırlı. Bununla birlikte mevcut çalışmalar, kimyasalın çocukların gelişimini etkileyebilen hormon bozucu özelliklere sahip olabileceğine işaret ediyor. Yeni araştırma, DINCH maruziyetini düşük doğum ağırlığı ve doğum boyuyla ilişkilendiren ilk çalışma olma özelliğini taşıyor.
Araştırmanın yazarlarına göre fetüsün büyümesindeki sorunlar; kalp hastalıkları, öğrenme güçlükleri, obezite ve ergenlik ile yetişkinlik dönemine uzanabilecek başka sağlık sorunları riskini artırabiliyor.
MUTFAK ÜRÜNLERİNDE DAHA ÇOK BULUNUYOR
NYU araştırmasının başyazarlarından Leonardo Trasande, "Genel toplumun farkında olmadan yaygın biçimde maruz kalacağı kimyasallar, piyasaya sürülmeden önce güvenlik açısından uygun şekilde test edilmeli." dedi.
Kimyasalın tam adı 1,2-siklohekzan dikarboksilik asit diizononil ester. Plastikleri daha esnek ve dayanıklı hale getirmek için kullanılıyor. Streç film ve plastik şarap mantarı gibi yaygın mutfak ürünlerinde de bulunuyor.
Araştırmacılar, ABD Ulusal Sağlık Enstitülerinin (NIH) Çocuk Sağlığı Sonuçları Üzerindeki Çevresel Etkiler (ECHO) Programı kapsamında toplanan 6 bin 600'den fazla gebeliğe ait verileri inceledi.
Kadınların yüzde 70'ine kadarının idrarında DINCH izine rastlandı. Araştırmaya göre kimyasala maruz kalma düzeyi yükseldikçe bebeğin, aynı gebelik haftasında doğan bebeklerin yüzde 10'undan daha düşük ağırlığa sahip olduğu "gebelik haftasına göre küçük" kategorisinde yer alma riski de arttı.
DINCH maruziyetinin 10 kat artması, yeni doğanın doğum ağırlığında 27 gramlık azalmayla ilişkilendirildi. Ortalama bir yeni doğanın doğum ağırlığı yaklaşık 3 bin 400 gram (7,5 libre).
PLASTİKİN ZARARLARI NASIL AZALTILABİLİR?
Araştırmacılar, kadınların hem kendilerini hem de çocuklarını korumak için mümkün olduğunca plastik içermeyen ürünleri tercih edebileceğini belirtiyor.
BUNUN İÇİN ŞU ÖNERİLER SIRALANIYOR…
- Gıda alışverişinde plastik ambalaj yerine cam ambalajlı ürünleri tercih etmek.
- Mutfakta plastik saklama kapları yerine cam veya ahşap ürünler kullanmak.
- Plastik mutfak gereçlerinin kullanımını azaltmak.
- Çocuklar için mümkün olduğunca plastik içermeyen oyuncak ve giysiler tercih etmek.
PLASTİK ATIK MERKEZİ OLDUK….TARİHİ REKOR KIRILDI
Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ve İngiltere'den gelen plastik atıkların açık ara en büyük toplanma noktası haline geldi.
Elde edilen verilere göre, AB üyesi 27 ülkeden Türkiye'ye yapılan plastik atık ihracatı 2025 yılında yüzde 19 artarak 503 bin tona ulaştı. Bu rakamla tarihi bir rekor kırıldı.
Avrupa Birliği ve İngiltere'den Türkiye'ye yılda toplamda yaklaşık 650 bin ton plastik atık gönderiliyor. Bu miktar yaklaşık 25 milyar adet pet şişeye denk geliyor.
AB'nin plastik atıklarının Türkiye'ye gönderilme oranı, 2004 yılından bu yana katlanarak artıyor.
